Các vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran đang được nối lại trong bối cảnh căng thẳng chưa hạ nhiệt, khi hai bên vẫn thiếu niềm tin chiến lược và tiếp tục duy trì sức ép trên thực địa song song với đối thoại.
Ngày 15/4, một khu trục hạm Mỹ đã chặn hai tàu chở dầu đang tìm cách rời Iran và yêu cầu quay đầu.
Đằng sau tuyên bố chiến thắng của cả Mỹ và Iran trong chiến sự, một thực tế sâu xa hơn đang dần lộ diện: Iran có lẽ không suy yếu, thậm chí còn đang mạnh lên.
Ông Trump đang thay thế luật lệ bằng sức mạnh, thay liên minh truyền thống bằng tính toán thực dụng, thậm chí thay sự ổn định bằng sự khó lường. Trong quá trình ấy, thế giới hình thành trật tự mới.
Lần đầu tiên trong lịch sử, người đứng đầu cơ quan tình báo Mossad công khai xác nhận mục tiêu thay đổi bộ máy Tehran là ưu tiên chiến lược, đồng thời bác bỏ cáo buộc thất bại.
Phong tỏa Hormuz có thể khiến Iran phản đòn bằng cách khóa Bab al-Mandeb, đẩy thương mại dầu toàn cầu vào thế nghẹt thở và khiến các nước vùng Vịnh đứng trước rủi ro lớn.
Lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran, do Mỹ thực thi bắt đầu từ thứ Hai, dự báo sẽ khiến Iran mất khoảng 150 triệu USD doanh thu dầu mỏ mỗi ngày.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt với sự phản ứng dữ dội từ các lãnh đạo giáo hội và giới bảo thủ sau những động thái gây tranh cãi trên mạng xã hội.
Các vòng đàm phán giữa phương Tây với Iran đã kéo dài hơn 20 năm nhưng chưa thể đi dến giải pháp bền vững do bất đồng về vấn đề làm giàu uranium và niềm tin.
Các tàu sân bay áp sát Trung Đông khi Mỹ tiến hành phong tỏa các cảng của Iran trong khi Tehran đe dọa thực hiện những cuộc tấn công trả đũa. Nga, Trung Quốc thúc đẩy an ninh Vịnh Ba Tư.
Theo Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, một lệnh ngừng bắn bổ sung kéo dài 45 hoặc 60 ngày có thể được đưa vào bàn thảo để các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tiếp tục.
Đàm phán thất bại phơi bày bế tắc chiến lược, nhưng cũng cho thấy giới hạn của xung đột. Khi lợi ích cạn dần, ngừng bắn trở thành điểm tựa tạm thời cho cả hai phía.
Kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump sau khi đàm phán Mỹ - Iran đổ vỡ nhằm gỡ thế khó cho Washington, nhưng làm dấy lên lo ngại về cú sốc mới với kinh tế toàn cầu.
Từ “pháo đài” an ninh chưa từng có đến cảnh tháo dỡ vội vã sau đàm phán thất bại, Pakistan đối mặt bài toán khó: giữ vai trò trung gian và kéo Mỹ - Iran trở lại bàn thương lượng.
Ngay sau khi Tổng thống Trump công bố kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz, các tàu thuyền vốn vẫn di chuyển với mật độ hạn chế qua eo biển này đã “lập tức dừng lại”, thậm chí một số tàu buộc phải quay đầu.
Dù rời bàn đàm phán tại Islamabad mà không có thỏa thuận, thực tế Mỹ và Iran đang bước vào một cuộc đấu trí mới, tạo nên phép thử sức bền mới trong ván cờ địa chính trị Trung Đông.
Số liệu cho thấy Iran chịu tổn thất hàng trăm tỷ USD, cơ sở hạ tầng bị phá hủy diện rộng, năng lực quân sự suy giảm sau cuộc chiến với Mỹ và Israel.
Sau xung đột khốc liệt, Iran tiếp tục giữ vững lập trường chiến lược, trong khi Mỹ gia tăng áp lực nhượng bộ. Đàm phán tại Pakistan kết thúc mà chưa thể đạt thoả thuận đình chiến khiến tương lai của cuộc xung đọt vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ.
Ngày 12/4, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển Hormuz và lặp lại cảnh báo về việc phá hủy các nhà máy điện và hạ tầng năng lượng dân sự của Iran.
Trí tuệ nhân tạo mở đường cho quân đội Mỹ tiến hành chiến tranh từ xa với độ chính xác và tốc độ cao hơn, song xung đột ở Iran cho thấy công nghệ vẫn chưa thể vượt qua lợi thế về địa lý.
Eo biển Hormuz chỉ là một trong 24 nút thắt hàng hải toàn cầu, trong đó 5 tuyến chủ chốt khác cũng tiềm ẩn mức độ rủi ro tương tự những gì đã xảy ra tại Trung Đông 5 tuần qua.