Các tàu tại Hormuz phải quay đầu sau lệnh phong tỏa của ông Trump

Các tàu tại Hormuz phải quay đầu sau lệnh phong tỏa của ông Trump

Theo Lloyd's List, ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz, các tàu thuyền vốn vẫn di chuyển với mật độ hạn chế qua eo biển này đã “lập tức dừng lại”, thậm chí một số tàu buộc phải quay đầu.

Trước đó, trong ngày 12/1, trước thời điểm phong tỏa được đưa ra, hoạt động vận tải qua tuyến hàng hải huyết mạch này vẫn được duy trì, dù ở mức thấp hơn bình thường.

Một con tàu tại eo biển Hormuz ngày 12/4. Ảnh: Reuters.

“Đã xuất hiện sự gia tăng nhẹ số tàu chở dầu đi qua eo biển trong ngày 11/4, khi các hãng vận tải biển tìm cách tận dụng thỏa thuận ngừng bắn tạm thời để đưa tàu rời khỏi khu vực Vịnh Trung Đông”, Lloyd’s List cho biết.

“Tuy nhiên, sau tuyên bố phong tỏa của ông Trump, toàn bộ lưu thông dường như đã ngừng lại, ít nhất hai tàu đang trên hành trình rời eo biển cũng đã quay đầu”.

Ông Trump: Không cần Iran quay lại bàn đàm phán

Tổng thống Donald Trump tuyên bố “không quan tâm” việc Iran có quay lại bàn đàm phán hay không, trong cuộc trao đổi với báo giới tại căn cứ không quân Joint Base Andrews (bang Maryland).

“Tôi không quan tâm việc Tehran có quay lại bàn đàm phán hay không. Nếu họ không quay lại, tôi vẫn ổn”, ông nhấn mạnh.

Tổng thống Mỹ Donald Trump khi xuống khỏi chuyên cơ Air Force One tại Căn cứ Andrews ở Maryland, Mỹ, ngày 12/4. Ảnh: Reuters

Nhà lãnh đạo Mỹ mô tả Iran đang ở trong “tình trạng rất tồi tệ” và “tuyệt vọng”, với năng lực quân sự bị “phá hủy nghiêm trọng”. Ông cũng đồng thời cho rằng Washington đã thể hiện sự “kiềm chế đáng kể” khi “không phá hủy quá nhiều cơ sở hạ tầng” tại Iran.

Khi chuẩn bị lên máy bay trở về Washington, DC, ông Trump tiếp tục nhấn mạnh kế hoạch phong tỏa các cảng Iran sẽ “rất hiệu quả”. Ông cũng tiết lộ rằng “nhiều quốc gia khác” đang phối hợp với Mỹ nhằm ngăn chặn Iran xuất khẩu dầu mỏ.

Ông Trump nói lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran “đang được duy trì tốt”

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran “đang được duy trì tốt”, sau khi các cuộc đàm phán kéo dài cuối tuần tại Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.

“Tôi cho rằng nó đang được duy trì tốt. Quân đội của họ đã bị phá hủy. Toàn bộ hải quân của họ đang nằm dưới nước,” ông nói với báo giới sau khi trở lại Washington từ Florida, đồng thời cho biết vào 10h sáng ngày 13/4 (giờ miền Đông Mỹ), Washington sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump ngày 12/4. Ảnh: New York Times

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) trước đó cũng xác nhận sẽ triển khai phong tỏa hàng hải đối với mọi tàu thuyền ra vào các cảng của Iran từ thời điểm trên, theo chỉ đạo của Tổng thống Trump.

Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo mọi tàu quân sự tìm cách tiếp cận eo biển Hormuz “sẽ bị xử lý cứng rắn và dứt khoát”, theo hãng tin Fars.

TT Trump thông báo tình hình sức khỏe phi công Mỹ

Tổng thống Donald Trump cho biết hai binh sĩ không quân Mỹ bị bắn rơi tại Iran và được giải cứu hồi đầu tháng hiện “ở trong tình trạng rất tốt”.

“Họ đang ở trạng thái rất tốt, và chúng tôi rất tự hào về họ”, ông nói với phóng viên tại căn cứ Andrews sau khi rời chuyên cơ Air Force One.

Hai binh sĩ này được giải cứu sau khi tiêm kích F-15E Strike Eagle của họ bị bắn hạ ngày 3/4. Phi công được tìm thấy nhanh chóng, trong khi thành viên còn lại phải ẩn náu hơn một ngày trong lãnh thổ Iran trước khi được cứu.

“Đây không phải là điều đất nước chúng tôi đáng phải chịu”

Người dân Iran tại thủ đô Tehran cho biết họ rơi vào trạng thái chán nản sau khi các cuộc đàm phán hòa bình kéo dài tại Islamabad kết thúc mà không đạt được thỏa thuận với Mỹ.

“Tôi thực sự hy vọng họ sẽ đạt được thỏa thuận và đi đến kết luận,” Mahsa, 30 tuổi, nói với AFP. “Đã gần 45 ngày rồi kể từ khi chiến sự bắt đầu và tôi thấy rõ sự căng thẳng trong người dân, hoàn cảnh mà họ đang phải chịu đựng”.

Người dân Iran tưởng niệm sự ra đi của tướng tình báo IRGC Majid Khademi tại Tehran ngày 8/4. Ảnh: Reuters

Mahsa cho biết vào đêm ông Trump đe dọa tấn công hạ tầng Iran, cô đã thức đến 3h sáng. “Thực sự là đêm đó không ai ngủ được. Đây không phải là tình cảnh tốt cho đất nước. Đây không phải là điều đất nước chúng tôi đáng phải chịu,” cô nói.

Nahid, 60 tuổi, cũng sống tại Tehran, cho biết bà chỉ còn cảm thấy “tuyệt vọng và mất hết hy vọng” sau khi đàm phán thất bại. “Tôi chỉ mong có một con đường nào đó để người dân Iran được hạnh phúc, bất cứ điều gì khiến họ hạnh phúc. Tôi không chịu nổi cảm giác bất định này,” bà nói với AFP.

Người dân tham dự lễ tang ông Majid Khademi, người đứng đầu cơ quan tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, thiệt mạng trong các cuộc không kích theo tuyên bố từ phía Iran và Israel, tại Tehran ngày 8/4.

Ông Netanyahu tới miền Nam Lebanon, không kích vẫn tiếp diễn

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có chuyến thăm ngắn tới miền nam Lebanon, được đánh giá chủ yếu mang tính biểu trưng. Sau khi trở lại lãnh thổ Israel, ông đăng video cho biết đã nhận báo cáo tác chiến từ các đơn vị quân đội, đồng thời khẳng định chiến dịch sẽ tiếp tục, kể cả trong khu vực mà ông gọi là “vùng an ninh” ở Lebanon.

Ông Netanyahu tại Lebanon ngày 12/4. Ảnh: Chính phủ Israel

Trong ngày, các cuộc không kích của Israel vẫn diễn ra trên diện rộng tại miền Nam Lebanon. Tại thủ đô Beirut, hoạt động quân sự tạm lắng trong vài ngày gần đây, được cho là do sức ép từ Mỹ nhằm tránh leo thang trước các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra vào ngày 15/4.

Tuy nhiên, ở khu vực phía nam, nhiều đợt không kích vẫn xảy ra, trong đó có vụ tấn công trực tiếp vào một xe cứu thương của Hội Chữ thập đỏ Lebanon, khiến một nhân viên y tế thiệt mạng và một người khác bị thương. Thị trấn Bint Jbeil cũng trở thành trọng điểm tấn công, có thể nhằm tạo lợi thế trước các cuộc đàm phán trực tiếp.

Israel cho biết đang trao đổi với chính phủ Lebanon, nhưng nhấn mạnh không bàn về lệnh ngừng bắn với Hezbollah. Điều này cho thấy Tel Aviv muốn tiếp tục nhắm vào Hezbollah trong khi vẫn tiến hành đàm phán với chính quyền Lebanon, bên không trực tiếp tham chiến.

Việc Israel từ chối thảo luận ngừng bắn với Hezbollah có thể nhằm quay lại trạng thái sau thỏa thuận ngừng bắn tháng 11/2024, khi Hezbollah ngừng bắn sang Israel nhưng Israel vẫn duy trì các cuộc không kích và hiện diện quân sự trên lãnh thổ Lebanon.

Quân đội Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng Iran

Wall Street Journals đưa tin, Tổng thống Trump và các trợ lý đang cân nhắc việc không kích có giới hạn nhắm vào Iran song song với việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Trong khi đó, theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), quân đội Mỹ sẽ triển khai kế hoạch phong tỏa tuyến hàng hải ra vào các cảng Iran từ thứ Hai (13/4).

Chiến dịch phong tỏa các cảng Iran sẽ bắt đầu lúc 10h sáng 13/4 (giờ miền Đông Mỹ tức 21h giờ Hà Nội).

Giá dầu vượt mốc 100 USD khi Hải quân Mỹ chuẩn bị phong tỏa các cảng Iran.

Giá dầu Brent tăng khoảng 8%, lên quanh 102 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ cũng tăng 8%, lên khoảng 104 USD/thùng.

Giá xăng ở Mỹ năm 2026 so sánh với 3 năm trở lại đây. Giá xăng trung bình tại Mỹ hiện ở mức 4,12 USD/gallon, giảm 0,01 USD so với hôm qua và tăng 0,93 USD so với cùng kỳ năm trước. Đồ họa: AA

“Chúng tôi sẽ không để Iran kiếm tiền từ việc bán dầu cho những nước họ thích… Sẽ là tất cả hoặc không có gì”, ông Trump nói trên Fox News.

Kế hoạch này có thể khiến người Mỹ chịu áp lực chi phí lớn hơn, khi giá xăng trung bình đã lên 4,12 USD/gallon, tăng 38% so với đầu cuộc chiến.

Iran bác bỏ đe dọa phong tỏa từ Mỹ

Ngày 12/4, Phó Tổng thống Iran Mohammad Reza Aref tuyên bố Tehran có quyền kiểm soát eo biển Hormuz, coi đây là quyền chính đáng của người dân Iran, đồng thời gắn với yêu cầu bồi thường thiệt hại từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

Cùng lúc, lực lượng Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định đang “kiểm soát hoàn toàn” mọi hoạt động tại khu vực, sử dụng thiết bị bay không người lái để giám sát theo thời gian thực, đồng thời cảnh báo mọi hành động sai lầm của đối phương có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng.

Iran khẳng định quyền đối với eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters

Tư lệnh Hải quân Shahram Irani gọi các tuyên bố của ông Trump là “nực cười”, khẳng định Iran đang theo dõi mọi động thái quân sự của Mỹ trong khu vực. Tư lệnh lực lượng Quds Esmail Qaani cũng tuyên bố Mỹ và Israel sẽ bị đẩy khỏi khu vực “mà không đạt được gì”.

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo người Mỹ: “Hãy tận hưởng giá xăng hiện tại”.

“Với cái gọi là ‘phong tỏa’, sớm thôi các bạn sẽ phải nhớ về thời xăng 4-5 USD/gallon”, ông viết trên X.

Các nước Vùng Vịnh tìm đường vòng khi Hormuz gần như tê liệt

Iran phủ nhận việc có tàu quân sự Mỹ đi qua eo Hormuz, đồng thời cảnh báo sẽ có hậu quả nếu bất kỳ tàu quân sự nào tìm cách vượt qua tuyến đường này.

Với các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), đây là tín hiệu đáng lo, khi cả Washington lẫn Tehran đều phát đi những cảnh báo cứng rắn, trong khi xuất khẩu dầu qua Hormuz là trụ cột kinh tế của khu vực.

Tàu chở dầu và chở hàng bị hạn chế đi qua eo biển Hormuz khiến các quốc gia Vùng Vịnh "đứng ngồi không yên". Ảnh: Reuters

Dữ liệu trong 24 giờ qua cho thấy lưu lượng qua eo biển giảm mạnh. Trong ngày 11/4 chỉ có ba tàu đi qua, gồm hai tàu treo cờ Trung Quốc và một tàu treo cờ Liberia. Trước chiến sự, mỗi ngày có ít nhất 100 tàu qua lại. Mỗi tàu đi qua Hormuz hôm 11/4 chở khoảng 2 triệu thùng dầu, con số rất nhỏ so với lưu lượng bình thường.

Trong ngày 12/4, có hai tàu cố gắng vượt eo Hormuz nhưng phải quay đầu. Nguyên nhân chưa rõ, nhưng việc không thể hoàn tất hành trình cho thấy rủi ro đang tăng cao.

Trước tình hình này, các nước GCC không đứng yên chờ đợi.

Qatar thông báo dỡ bỏ các hạn chế hàng hải. Saudi Arabia cho biết đã khôi phục hoàn toàn công suất tuyến ống Đông - Tây, từng bị hư hại trong các cuộc tấn công của Iran.

Khi hoạt động tối đa, tuyến ống này có thể vận chuyển tới 7 triệu thùng dầu mỗi ngày, hoàn toàn tránh được eo Hormuz. Ngoài ra, Saudi Arabia cũng chuẩn bị đưa mỏ dầu Manifa ở phía đông nam vào khai thác, với công suất bổ sung khoảng 300.000 thùng/ngày.

Nội bộ Mỹ “lệch nhịp” về phong tỏa Hormuz

Sau khi đàm phán hòa bình không đạt kết quả, chính quyền của Tổng thống Trump nhanh chóng chuyển sang thông điệp về một lệnh phong tỏa hải quân, nhưng cách ông Trump công bố lại khác với những gì Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đưa ra sau đó.

Theo NYT, ông Trump nói lệnh phong tỏa sẽ nhắm vào mọi tàu thuyền ra vào eo Hormuz. Trong khi đó, CENTCOM cho biết chỉ áp dụng với tàu đi đến hoặc rời các cảng Iran, còn tàu quốc tế không liên quan đến Iran vẫn được tự do qua lại.

Điều này lại khác thêm một bước so với tuyên bố trước đó của ông Trump, khi ông nói Hải quân Mỹ sẽ chặn bất kỳ tàu nào trên vùng biển quốc tế từng trả phí cho Iran để đi qua eo Hormuz. “Không ai trả phí trái phép mà có thể đi lại an toàn trên biển”, ông nói. Tuy nhiên, chi tiết về khoản phí này hoàn toàn không được CENTCOM đề cập.

CENTCOM cho biết lệnh phong tỏa có hiệu lực từ 14h GMT ngày thứ Hai, trong khi ông Trump trước đó nói sẽ triển khai ngay lập tức.

Những khác biệt này làm dấy lên hàng loạt câu hỏi. Các chuyên gia lưu ý Mỹ có thể phải giải trình về cơ sở pháp lý của hành động này, bởi chưa rõ Washington có quyền phong tỏa tàu thương mại quốc tế trên vùng biển quốc tế hay không.

Iran: Mỹ liên tục thay đổi điều kiện khiến đàm phán đổ vỡ

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói “chủ nghĩa tối đa” và việc “liên tục thay đổi điều kiện” từ phía Mỹ đã khiến đàm phán đổ vỡ.

Trong bài đăng trên X sau khi trở về từ Islamabad, ông cho biết đây là vòng tiếp xúc căng thẳng nhất giữa hai nước trong 47 năm và Iran đã tham gia với thiện chí nhằm chấm dứt xung đột.

Ông nói các cuộc thảo luận đã tiến rất gần tới một bản ghi nhớ.

“Nhưng khi chỉ còn cách ‘Biên bản ghi nhớ Islamabad’ vài bước, chúng tôi lại đối mặt với yêu sách tối đa, điều kiện thay đổi liên tục và cả đe dọa phong tỏa”, ông Araghchi viết, ám chỉ cảnh báo của Tổng thống Donald Trump về eo Hormuz.

“Không rút ra được bài học nào. Thiện chí sẽ nhận lại thiện chí. Thù địch chỉ tạo ra thù địch”, ông nói thêm.