Tại sao Thụy Sĩ phong tỏa tài sản của Tổng thống Venezuela?

Chính phủ Thụy Sĩ thông báo đã đóng băng toàn bộ tài sản tại nước này của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và các cá nhân liên quan. Ảnh: Reuters.

Theo Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ (FDFA), ngày 5/1, Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ thông báo quyết định phong tỏa toàn bộ tài sản tại nước này của Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng các cá nhân có liên quan, sau khi ông bị lực lượng Mỹ bắt giữ tại thủ đô Caracas.

Quyết định có hiệu lực trong vòng bốn năm, nhằm ngăn chặn nguy cơ chuyển dịch hoặc tẩu tán tài sản trong bối cảnh xuất hiện lo ngại rằng các khoản tiền này có thể đã được hình thành một cách phi pháp, gắn với một chính quyền lâu nay bị cáo buộc tham nhũng trên diện rộng, theo Fox News.

Biện pháp phong tỏa không áp dụng đối với các thành viên của chính phủ Venezuela hiện nay. Theo Reuters, lệnh này ảnh hưởng tới 37 cá nhân.

FDFA cho biết, nếu các thủ tục pháp lý trong tương lai xác định tài sản được hình thành bất hợp pháp, Thụy Sĩ sẽ nỗ lực sử dụng các khoản tiền đó vì lợi ích của người dân Venezuela.

Cơ sở pháp lý và thông điệp từ Bern

Theo giải thích của Chính phủ Thụy Sĩ, quyết định này được thực thi dựa trên Luật Liên bang về phong tỏa và hoàn trả tài sản bất hợp pháp của các cá nhân chính trị nước ngoài - một khung pháp lý cho phép Bern hành động độc lập trong các trường hợp khủng hoảng chính trị.

Hội đồng Liên bang nhấn mạnh, quyết định phong tỏa tài sản lần này được triển khai trên cơ sở bổ sung các biện pháp trừng phạt đối với Venezuela đã được áp dụng từ năm 2018 theo Luật Cấm vận, bao gồm các hạn chế về nguồn lực kinh tế, đi lại và một số mặt hàng cụ thể.

Biện pháp mới được thực hiện theo Luật Liên bang về tài sản bất hợp pháp có nguồn gốc nước ngoài (FIAA), nhắm tới các nhân vật có vị thế cao nhưng trước đây chưa nằm trong danh sách trừng phạt của Thụy Sĩ.

Theo FDFA, quyết định này không dựa trên việc ông Maduro bị bắt hay tính chính danh của việc ông bị loại bỏ khỏi quyền lực, mà xuất phát từ lo ngại rằng Venezuela hoặc các quốc gia khác có thể khởi xướng các vụ kiện trong tương lai nhằm thu hồi những tài sản bị nghi ngờ có nguồn gốc phi pháp.

Việc phong tỏa tài sản ở thời điểm hiện tại được xem là một “biện pháp phòng ngừa”, nhằm bảo toàn các khoản tiền cho các thủ tục pháp lý có thể diễn ra sau này, theo giải thích của phía Thụy Sĩ.

Hội đồng Liên bang khẳng định, nguyên nhân dẫn tới việc ông Maduro bị Mỹ bắt giữ không đóng vai trò quyết định trong các lệnh phong tỏa tài sản theo FIAA. Tương tự, việc quá trình chuyển giao quyền lực đó diễn ra hợp pháp hay vi phạm luật pháp quốc tế cũng không phải yếu tố then chốt.

“Yếu tố mang tính quyết định là việc một sự thay đổi quyền lực đã xảy ra và khả năng quốc gia xuất xứ sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý trong tương lai liên quan đến tài sản bị nghi ngờ có nguồn gốc bất hợp pháp”, tuyên bố của Hội đồng Liên bang nêu rõ.

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ bị Mỹ áp giải đến tòa án ngày 5/1. Ảnh: Reuters.

Luật này từng được Thụy Sĩ áp dụng đối với tài sản của các cựu lãnh đạo Ai Cập, Tunisia hay Ukraine trong những giai đoạn chuyển tiếp đầy bất ổn. Điểm đáng chú ý là việc phong tỏa không đồng nghĩa với kết luận tài sản là bất hợp pháp, mà nhằm ngăn chặn nguy cơ tẩu tán tài sản trong thời kỳ biến động, tạo điều kiện cho các cuộc điều tra trong tương lai.

Chính phủ Thụy Sĩ nhấn mạnh biện pháp không áp dụng đối với các thành viên của Chính phủ Venezuela hiện nay, đồng thời để ngỏ khả năng hoàn trả tài sản cho người dân Venezuela nếu các thủ tục pháp lý xác định nguồn tiền có được một cách phi pháp.

Bern không công bố giá trị tài sản liên quan và cũng chưa xác nhận liệu ông Maduro hoặc các cộng sự có thực sự sở hữu tài sản tại Thụy Sĩ hay không.

Trong tuyên bố chính thức, giới chức Thụy Sĩ mô tả tình hình tại Venezuela là “biến động và khó lường”, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế, tránh leo thang căng thẳng và tuân thủ luật pháp quốc tế.

Đáng chú ý, Thụy Sĩ tái khẳng định sẵn sàng đóng vai trò trung gian hòa giải - một vai trò truyền thống mà quốc gia trung lập này từng đảm nhận trong nhiều cuộc khủng hoảng toàn cầu.

Phản ứng quốc tế

Quyết định của Thụy Sĩ được đưa ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế tiếp tục chia rẽ sâu sắc trước hành động quân sự của Mỹ tại Venezuela và việc bắt giữ Tổng thống Maduro. Nhiều quốc gia phương Tây thận trọng trong phản ứng, trong khi không ít nước ở châu Phi và Mỹ Latinh lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ Washington.

Thủ tướng Anh Keir Starmer. Ảnh: Reuters.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cho rằng Mỹ cần “tự giải trình đầy đủ” về chiến dịch quân sự của mình, nhấn mạnh luật pháp quốc tế là thước đo để đánh giá hành động của các quốc gia, bất kể vị thế hay sức mạnh.

London tiếp tục kêu gọi một tiến trình chuyển tiếp hòa bình, dân chủ tại Venezuela, đồng thời tránh để bạo lực làm gia tăng khủng hoảng nhân đạo vốn đã nghiêm trọng.

Ở chiều ngược lại, Ghana lên án gay gắt cuộc can thiệp quân sự của Mỹ, coi đây là hành động xâm phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc. Accra kêu gọi trả tự do cho ông Maduro và phu nhân, đồng thời cảnh báo rằng những hành động đơn phương có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm, làm xói mòn trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) cũng lên tiếng bày tỏ đoàn kết với Venezuela, kêu gọi tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia Nam Mỹ này.

Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, ECOWAS nhấn mạnh sự ủng hộ đối với người dân Venezuela và yêu cầu tất cả các nước tuân thủ nghĩa vụ theo Hiến chương LHQ.

Drone lạ bay trên Phủ Tổng thống Venezuela lâm thời Chỉ vài giờ sau lễ tuyên thệ của Tổng thống lâm thời, lực lượng an ninh Venezuela nổ súng gần Cung điện Miraflores sau khi phát hiện drone không xác định. 30:1774 hôm qua

Ông Maduro và vợ sẽ tiếp tục bị biệt giam Sau phiên điều trần tại tòa liên bang Mỹ, ông Nicolás Maduro và phu nhân Cilia Flores đồng ý tiếp tục bị tạm giam, trong khi khả năng xin tại ngoại được để ngỏ và sẽ xem xét vào thời điểm sau. 39:2325 hôm qua

Vợ chồng ông Maduro gặp vấn đề về sức khỏe Tại phiên điều trần đầu tiên ở Mỹ, luật sư cho biết ông Nicolás Maduro và phu nhân Cilia Flores đang gặp vấn đề sức khỏe, trong đó bà Flores có thể bị chấn thương xương sườn. 39:2343 hôm qua