Trong thời khắc căng thẳng nhất trước “tối hậu thư” của ông Trump, Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của Pakistan đã trở thành hai mắt xích quyết định, kéo Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán, mở ra lệnh ngừng bắn mong manh.
Cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động với mục đích “ngăn chặn khủng hoảng hạt nhân” cuối cùng có thể châm ngòi cho thảm họa hạt nhân ở Trung Đông.
Khi hạn chót tối hậu thư của Tổng thống Donald Trump tới gần, đích thân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã chỉ thị xúc tiến thỏa thuận với Mỹ - lần đầu kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Ngay cả với vị tổng thống lâu nay vẫn hay dùng những lời đe dọa kịch tính, đoạn đăng chỉ gồm 85 từ vẫn gây choáng váng. Nó lan truyền từ Phòng Bầu dục tới các đại sứ quán nước ngoài và các phòng họp doanh nghiệp, kích hoạt một cuộc đếm ngược đến hạn chót.
Israel và Iran tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công qua lại chỉ vài giờ trước thời hạn chót về kế hoạch ngừng bắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Hành động này làm lu mờ triển vọng đạt được đột phá trong các nỗ lực chấm dứt xung đột.
Tehran đề xuất kế hoạch 10 điểm vượt khuôn khổ ngừng bắn, bao gồm chấm dứt chiến tranh trong khu vực, bảo đảm lưu thông qua eo biển Hormuz, dỡ bỏ trừng phạt và tái thiết đất nước Iran.
Chuyên gia nhận định dù xung đột hiện tại là điều không mong muốn, diễn biến suốt 5 năm tuần qua mở ra cơ hội để Iran và Mỹ hướng tới hòa bình dài hạn với những nhượng bộ có thể chấp nhận.
Trong bối cảnh thế giới đang vật lộn để duy trì dòng chảy dầu mỏ từ Trung Đông, một đề xuất gây tranh cãi bất ngờ xuất hiện: sử dụng bom hạt nhân để mở một tuyến kênh mới, tránh các mối đe dọa tại eo biển Hormuz.
Chuyên gia cho rằng Mỹ không nên đánh giá thấp lực lượng Houthi ở Yemen khi đồng minh của Iran có khả năng phong tỏa một tuyến đường hàng hải huyết mạch khác.
Giữa căng thẳng tại eo biển Hormuz, một ý tưởng gây sốc được nhắc lại: Mỹ từng nghiên cứu dùng bom hạt nhân để mở kênh đào mới thay thế tuyến đường chiến lược này.
Ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại International Crisis Group, nhận định rằng trong nỗ lực ngăn chặn vũ khí hủy diệt hàng loạt, Mỹ đã vô tình trao cho Iran một “vũ khí gây gián đoạn quy mô lớn”.
Iran tuyên bố sẽ tiếp tục các đòn tấn công nhằm vào Mỹ và Israel cho đến khi hai quốc gia này đầu hàng, trong bối cảnh căng thẳng quân sự leo thang mạnh mẽ.
"Chúng tôi không muốn phải hành động quân sự nhiều hơn mức cần thiết. Nhưng tôi phải nhấn mạnh rằng, tại thời điểm này, chúng tôi sẽ vẫn đàm phán bằng bom đạn", Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth trả lời họp báo ngày 31/3.
Khi các nhà máy khử mặn liên tiếp bị tấn công, nguồn nước sống còn của Vùng Vịnh đứng trước rủi ro đổ vỡ, mở ra kịch bản khủng hoảng dây chuyền khó kiểm soát.
Gần đây có nhiều thông tin nói rằng Iran có thể đã di chuyển khoảng 540 kg uranium làm giàu ở mức cao tới một cơ sở ngầm tại thành phố Isfahan.
Mỹ và Iran đều có lý do muốn kết thúc xung đột, song liệu Tổng thống Donald Trump có chấp nhận thỏa hiệp hay tiếp tục dấn thân vào cuộc chiến có nguy cơ bào mòn nước Mỹ.
Trong bối cảnh đàm phán có nhiều bất định, các tiến triển không rõ ràng, giới phân tích đánh giá khả năng leo thang xung đột có thể xảy ra. Giữa bối cảnh ấy, Iran cảnh cáo và ra điều kiện.
Ngày 30/3, Tổng thống Trump lại đưa ra đe dọa mới rằng sẽ “cho nổ tung và xóa sổ hoàn toàn” các nhà máy điện và giếng dầu của Iran nếu nước này không mở cửa eo biển Hormuz.
Chỉ huy Hải quân Iran tuyên bố nước này kiểm soát hoàn toàn vùng biển then chốt gần Hormuz, khiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln phải di chuyển cách xa hàng trăm dặm khỏi vùng biển thuộc chủ quyền Iran.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công sáu tàu quân sự của Mỹ tại vùng biển Vịnh Ba Tư ngày 27/3 năm 2026, khiến hàng chục binh lính thiệt mạng.
Các quốc gia trong khu vực, đặc biệt tại Vùng Vịnh, ngày càng lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng và tác động tới các tuyến năng lượng, qua đó gia tăng nhu cầu thúc đẩy giải pháp ngoại giao nhằm hạn chế leo thang.