Honda 'hết xe mới' để bán sau khi hủy bỏ chương trình xe điện

Những khó khăn của Honda sau khi từ bỏ chiến lược điện hóa đang để lại hệ lụy sâu rộng: thua lỗ lớn, danh mục sản phẩm thiếu hụt tại thị trường chủ lực Bắc Mỹ, và làm dấy lên đồn đoán về khả năng cắt giảm cổ tức trong thời gian tới.

Bỏ xe điện, Honda không còn sản phẩm mới để bán tại Bắc Mỹ

Việc Honda chấm dứt phát triển một loạt mẫu xe điện khiến hãng có nguy cơ không thể tung ra mẫu xe chủ lực hoàn toàn mới nào tại Bắc Mỹ trong năm 2026. Ông Koji Endo từ SBI Securities nhận định phải đến năm 2027 khi CR-V thế hệ mới ra mắt, thương hiệu mới có một bản nâng cấp toàn diện đáng kể.

Dù rất được kỳ vọng tại triển lãm công nghệ CES 2024, cặp đôi xe điện 0 Saloon và 0 SUV đã chính thức bị khai tử trong năm 2026, ngay trước giai điểm sản xuất hàng loạt.

Nếu nhu cầu xe điện không suy giảm mạnh do thay đổi chính sách ở nhiều quốc gia, thương hiệu này đã có thể tung ra hàng loạt mẫu EV thay thế xe động cơ đốt trong trong 2 năm tới. Tuy nhiên, việc đặt cược quá lớn vào EV cũng để lại "di chứng" trong năng lực phát triển sản phẩm.

Ông Seiji Sugiura từ công ty nghiên cứu thị trường Tokai Tokyo Intelligence Laboratory cho rằng khả năng phát triển xe xăng của Honda đã suy giảm, cả về chất lượng lẫn tốc độ, khi nguồn lực kỹ thuật bị chuyển dịch sang mảng xe điện và phần mềm.

Hiệu quả Nghiên cứu & Phát triển (R&D) của Honda được đánh giá là kém so với các đối thủ Nhật Bản khác như Toyota hay Suzuki. chủ yếu do chậm áp dụng chiến lược chia sẻ linh kiện giữa các dòng xe để giảm chi phí phát triển.

Hiệu quả Nghiên cứu & Phát triển (R&D) vốn đã là điểm yếu của Honda càng trở nên rõ rệt. Trong 5 năm qua, tỷ lệ hiệu quả R&D của hãng chỉ đạt 1,3, thua xa các đối thủ Nhật Bản như Toyota (3,4) và Suzuki (2,6). Nguyên nhân một phần đến từ việc hãng chậm áp dụng chiến lược chia sẻ linh kiện giữa các dòng xe để giảm chi phí phát triển.

Sự chậm trễ trong việc ra mắt sản phẩm mới cũng ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Theo dữ liệu từ Cox Automotive, mức ưu đãi trung bình của Honda tại Mỹ trong tháng 2/2026 lên tới 2.721 USD/xe, cao hơn khoảng 60% so với Toyota. Khi nhiều mẫu xe đã bước vào cuối vòng đời, hãng xe có thể buộc phải tăng thêm ưu đãi để cạnh tranh.

Triển vọng tài chính của Honda không mấy lạc quan

Triển vọng tài chính của Honda cũng không mấy sáng sủa. Các khoản lỗ suy giảm giá trị tài sản do dừng phát triển và sản xuất EV có thể khiến thương hiệu này ghi nhận khoản lỗ ròng hợp nhất lên tới 690 tỷ yen trong năm tài chính, lần đầu tiên kể từ khi niêm yết.

Sự chậm trễ trong việc ra mắt sản phẩm mới cũng ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Khi nhiều mẫu xe đã bước vào cuối vòng đời, Honda có thể buộc phải tăng thêm ưu đãi để cạnh tranh.

Tổng thiệt hại liên quan dự kiến có thể chạm 2.500 tỷ yen vào năm tài chính kết thúc tháng 3/2027. Dù Giám đốc Eiji Fujimura khẳng định hãng sẽ duy trì cổ tức ổn định dựa trên tỷ lệ 3% vốn chủ sở hữu, với mức dự kiến 70 yen/cổ phiếu (tăng từ 68 yen năm trước), giới đầu tư vẫn hoài nghi.

Thông tin Honda hủy phát triển mẫu EV Afeela 1 trong liên doanh với Sony Group càng khiến niềm tin suy giảm. Cổ phiếu của hãng hiện dao động quanh mốc 1.200 yen, và một số dự báo cho rằng giá có thể rơi xuống dưới 1.000 yen nếu hãng công bố cắt giảm cổ tức đáng kể.

Bên cạnh dòng 0 Series, liên doanh Sony Honda Mobility sẽ ngừng phát triển dòng xe điện Afeela. Liên doanh này cũng xác nhận sẽ hoàn tiền đầy đủ cho các khách hàng đã đặt cọc mẫu Afeela 1.

Về dòng tiền, Honda đặt mục tiêu duy trì dự trữ tương đương một tháng doanh thu (khoảng 1.700 tỷ yen). Tuy nhiên, lượng tiền mặt hiện tại khoảng 4.000 tỷ yen có thể giảm xuống còn 2.000 tỷ yen sau khi ghi nhận các khoản lỗ liên quan đến EV, làm thu hẹp dư địa chi trả cho cổ đông trong bối cảnh lợi nhuận suy yếu.

Để tìm lại đà tăng trưởng trung và dài hạn, Honda đang đẩy nhanh tái cấu trúc hoạt động phát triển sản phẩm, tách bộ phận phát triển ôtô khỏi trụ sở Tokyo sang công ty con Honda R&D nhằm tăng tính sáng tạo và giảm ảnh hưởng từ các quyết định kinh doanh.

Trước đó, Honda và Nissan từng có tham vọng sáp nhập cùng Mitsubishi để tạo nên liên minh lớn thứ 3 thế giới. Tuy nhiên, quá trình này đã chính thức bị hủy bỏ vào đầu năm 2025.

Dù các cuộc đàm phán sáp nhập với Nissan đã đổ vỡ, CEO Ivan Espinosa vẫn bày tỏ mong muốn hợp tác phát triển xe tại Bắc Mỹ. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn đang diễn ra chậm chạp. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc thiếu vắng các mẫu xe mới có thể tiếp tục là "gót chân Achilles" của Honda nếu hãng không nhanh chóng tái cân bằng chiến lược sản phẩm.