Những chấm sáng màu cam lao vút qua bầu trời đêm trong khi tiếng còi báo động không kích vang lên ở phía xa. Đó là một cảnh tượng gây bất an và đã trở thành đặc trưng của cuộc chiến tại đây, khi Iran trang bị bom chùm cho một số tên lửa đạn đạo của mình nhằm xuyên thủng hệ thống phòng không tinh vi của Israel, theo CNN.
Bom con - vũ khí khiến Israel dè chừng
Những chấm sáng đó chính là các quả bom nhỏ, mỗi quả chứa khoảng 5 kg thuốc nổ, được thả từ độ cao lớn từ phần đầu tên lửa trước khi rơi xuống một cách ngẫu nhiên trên một khu vực rộng lớn.
Theo các chuyên gia, phần lớn tên lửa đạn đạo của Iran mang khoảng 24 bom con, nhưng tên lửa công nghệ cao Khorramshahr có thể được trang bị tới 80 bom con.
Đáng chú ý, 2 vụ tấn công riêng biệt bằng bom chùm của Iran được xác nhận có nhiều điểm rơi trải rộng trên các khu vực dài 7 và 8 dặm và thậm chí rơi ngẫu nhiên xuống nhà ở, doanh nghiệp, đường sá và công viên.
 |
| Những chấm sáng màu cam trên bầu trời khiến Israel phải dè chừng. Ảnh: Reuters. |
Người dân Israel được bảo vệ tương đối tốt nhờ việc cảnh báo sớm trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo, cùng các hầm trú bom được bố trí rộng khắp. Tuy nhiên, một bom con đã khiến 2 người thiệt mạng ở vùng ngoại ô Tel Aviv vào tuần trước và nhiều người khác bị thương. Họ đều là công nhân xây dựng và không ở trong hầm trú hoặc khu vực an toàn vào thời điểm xảy ra vụ tấn công.
Về bản chất, bom chùm là vũ khí không phân biệt mục tiêu và đó cũng là lý do khiến việc sử dụng chúng tại các khu vực đông dân cư bị cấm theo luật nhân đạo quốc tế.
Hiện có nhiều loại bom chùm khác nhau, bao gồm bom thả từ máy bay và hệ thống pháo phản lực phóng loạt (MLRS) có thể phân tán hàng trăm bom con.
Tổ chức Ân xá Quốc tế trước đây đã lên án việc Iran sử dụng bom chùm trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6 năm ngoái là "vi phạm trắng trợn luật nhân đạo quốc tế". Ngoài ra, tổ chức này cũng từng cáo buộc Israel có hành vi tương tự khi sử dụng bom chùm tại Lebanon năm 2006.
Israel thừa nhận từng sử dụng loại vũ khí này nhưng khẳng định việc làm này phù hợp với luật nhân đạo quốc tế.
Hiện, Iran có khả năng đang trang bị đầu đạn mang bom con cho nhiều tên lửa đạn đạo hơn so với các cuộc xung đột trước đây với Israel. Một quan chức quân đội Israel cho biết khoảng một nửa số tên lửa đạn đạo được bắn vào Israel trong cuộc chiến này có gắn bom chùm.
 |
| Hai đầu đạn bom chùm đã bung ra giữa không trung, rải bom con xuống một khu vực rộng và phát nổ trên bầu trời Israel vào ngày 8/3 và 9/3. Đồ họa: CNN. |
Loại vũ khí trên tạo ra thách thức mới đáng kể cho hệ thống phòng không Israel, vốn đã đánh chặn thành công phần lớn tên lửa đạn đạo, nhưng lại gặp khó khăn trong việc ngăn chặn các bom con do kích thước nhỏ và thời gian đánh chặn rất hạn chế.
"Đây là một cơ chế nhằm vượt qua hệ thống phòng thủ tên lửa chủ động", chuyên gia tên lửa Tal Inbar, người tư vấn cho các công ty quốc phòng Israel, cho biết.
Ông Inbar cho biết trong một số tình huống, ngay cả khi tên lửa đạn đạo Iran bị hệ thống đánh chặn tầm xa của Israel phá hủy, các bom con vẫn có thể được triển khai. Điều này xảy ra khi tên lửa không bị đánh trúng trực tiếp, hoặc khi các bom con đã được thả trước đó.
Các bom con có thể bị đánh chặn bởi hệ thống phòng không Iron Dome, vốn được thiết kế để đối phó tên lửa tầm ngắn và các loại đạn khác, nhưng những nỗ lực này không phải lúc nào cũng thành công.
Chuyên gia vũ khí N. R. Jenzen-Jones, Giám đốc tổ chức Armament Research Services, cho rằng các nhà thiết kế Iran có thể đã lựa chọn phương án phân tán ở độ cao lớn một phần nhằm giảm khả năng bị đánh chặn từ mặt đất. Ông nói các bom con này nhỏ và có thể rơi với tốc độ cao.
"Dù có những loại vũ khí của Nga và Trung Quốc sử dụng cách tiếp cận tương tự, các ví dụ của Iran dường như phân tán số lượng bom con tương đối ít nhưng trên khu vực mục tiêu rộng hơn, dẫn đến thiết kế kém hiệu quả hơn về mặt quân sự", ông nói.
Khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ
Trong các cuộc xung đột trước đây, Iran thường phóng loạt lớn tên lửa, nhiều khi lên đến hàng chục quả cùng lúc, nhằm làm quá tải hệ thống phòng không Israel. Nhưng khi Mỹ và Israel tấn công năng lực phóng tên lửa đạn đạo của Iran, bom chùm có thể trở thành một cách khác để xuyên thủng hệ thống phòng thủ.
Hiện tại, ông Inbar nhận định Iran không có khả năng tổ chức các loạt phóng tên lửa đạn đạo quy mô lớn. Do đó, nếu Iran muốn gây thiệt hại lớn ngay cả với số lượng tên lửa ít, tên lửa mang bom con sẽ là lựa chọn hàng đầu.
 |
| Quân đội Israel và Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa ngày càng nỗ lực để truyền thông về mức độ nguy hiểm của các bom con. Ảnh: Reuters. |
Ngoài việc đưa các quả bom nhỏ lọt qua phòng không Israel, việc sử dụng bom chùm của Iran cũng có thể nhằm làm cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn của Israel, buộc nước này phải bắn hàng chục quả đánh chặn để loại bỏ mối đe dọa từ một tên lửa duy nhất.
Vụ tấn công vào công trường xây dựng khiến 2 người thiệt mạng là một trong năm vụ được CNN xác minh từ cuộc tấn công bằng tên lửa ngày 9/3 (giờ địa phương), trải dài hơn 8 dặm. Trong khi đó, một vụ khác khiến một người bị thương khi đang đi bộ trên đường ở thị trấn kế bên.
Chỉ một ngày trước đó, một tên lửa đạn đạo khác đã thả bom trên khu vực dài 7 dặm ở phía bắc Tel Aviv và một vùng ngoại ô lân cận, đánh trúng một tiệm rửa xe, nhiều khu dân cư và một công viên.
Quân đội Israel và Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa ngày càng nỗ lực để truyền thông về mức độ nguy hiểm của các bom con, đồng thời kêu gọi người dân ở lại trong hầm trú thêm vài phút sau khi tiếng còi báo động chấm dứt, cho đến khi có thông báo an toàn. Họ cũng cảnh báo về nguy cơ khi tiếp cận các quả bom chưa phát nổ.
Theo quân đội nước này, hiệu ứng của chúng tương tự vụ nổ lựu đạn, thiệt hại cục bộ tương đối hạn chế nhưng cực kỳ nguy hiểm với bất kỳ ai ở gần. Chúng phân tán trên khu vực rộng và các bom con có thể gây thiệt hại ở phạm vi lớn.
Tuy nhiên, mối nguy thực sự đối với Israel có thể nằm ở chiến lược của Iran, khi nước này ngày càng theo đuổi một "cuộc chiến tiêu hao".
Chỉ với một tên lửa, đặc biệt là loại gắn bom chùm, Iran có thể khiến hàng triệu người Israel phải xuống hầm trú, cũng như buộc Israel và Mỹ tiếp tục tiêu tốn nguồn tên lửa đánh chặn đắt đỏ nhưng có hạn của 2 nước này.
MỘT SỐ LỰC LƯỢNG QUÂN SỰ IRAN
- Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC): Được thành lập sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979, IRGC là lực lượng quân sự giữ vai trò bảo vệ chế độ và triển khai chiến lược chiến tranh bất đối xứng của Tehran. IRGC được chia thành các bộ chỉ huy cấp tỉnh trên khắp Iran, cho phép từng đơn vị duy trì khả năng tác chiến ngay cả khi hệ thống chỉ huy trung ương bị tê liệt.
- Basij: Một tổ chức dân quân bán quân sự có quy mô lớn, được thành lập trong chiến tranh Iran - Iraq thập niên 1980. Basij có mạng lưới trải rộng trong xã hội, từ khu dân cư, trường học đến cơ quan nhà nước. Sau cải tổ quân sự năm 2007, lực lượng này được tích hợp sâu vào cấu trúc IRGC và tổ chức theo từng tỉnh.
- Artesh: Quân đội chính quy của Iran, gồm Lục quân, Hải quân, Không quân và Lực lượng Phòng không. Trong chiến lược "phòng thủ khảm", lực lượng này thường đảm nhiệm tuyến phòng thủ đầu tiên, sử dụng các đơn vị thiết giáp, cơ giới và bộ binh để làm chậm bước tiến của đối phương và giữ ổn định mặt trận.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
