|
Trong thông điệp đầu năm gửi đi từ Chủ tịch Thaco Trần Bá Dương, thông tin về việc tập đoàn này sẽ sớm ra mắt một thương hiệu ôtô du lịch thương hiệu Thaco vào năm 2027 thu hút sự chú ý.
Như vậy nhiều khả năng sau VinFast, Việt Nam sẽ có thêm một thương hiệu ôtô nội địa. Vì sao Thaco quyết định sẽ ra mắt một hãng ôtô du lịch của riêng mình sau nhiều năm sản xuất xe thương hiệu nước ngoài?
Doanh số các thương hiệu "ngoại" sa sút
Thaco không phải là cái tên quá xa lạ của ngành công nghiệp ôtô Việt Nam. Sở hữu các thương hiệu xe bus và xe tải Thaco, tập đoàn Trường Hải còn phụ trách lắp ráp và phân phối tại Việt Nam với các thương hiệu ôtô nước ngoài như Kia, Mazda, Peugeot và cả BMW.
 |
| Thaco phụ trách lắp ráp và phân phối nhiều hãng xe ngoại tại Việt Nam. Ảnh: Việt Linh. |
Năm ngoái, báo cáo của Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) chỉ ra thị phần của Kia trong hiệp hội đạt 8,7%, của Mazda là 10,4%, trong khi nhóm xe Peugeot sở hữu doanh số tương đương 0,8% lượng tiêu thụ ôtô các loại được VAMA thống kê.
Như vậy nếu chỉ xét riêng các hãng ôtô du lịch phổ thông nói trên, thị phần mà Thaco nắm giữ trong năm 2025 vẫn xấp xỉ 20% thị trường xe Việt - chưa bao gồm các hãng xe sang, ôtô Trung Quốc và nhóm ôtô thuần điện.
Nhìn chung, đây vẫn là một tỷ lệ tương đối ổn dành cho Thaco, cho thấy chiến lược lắp ráp xe nước ngoài ngay tại Việt Nam để bán cho khách Việt vẫn đang phần nào mang lại hiệu quả.
Tuy nhiên nếu xem xét kỹ hơn, doanh số của nhóm ôtô "ngoại" do Thaco nắm quyền lắp ráp và phân phối đã có dấu hiệu giảm dần qua từng năm.
| Doanh số ôtô các thương hiệu "ngoại" của Thaco giảm dần qua từng năm | |||||
| Doanh số Kia, Mazda tại Việt Nam giai đoạn 2022-2025 | |||||
| Nhãn | Năm 2022 | Năm 2023 | Năm 2024 | Năm 2025 | |
| Kia | xe | 60729 | 40773 | 34570 | 27176 |
| Mazda | 36052 | 35632 | 32601 | 32455 | |
Sau giai đoạn thị trường có phần chùng xuống do ảnh hưởng đại dịch, doanh số Kia, Mazda tại Việt Nam phục hồi lên mức lần lượt 60.729 xe và 36.052 xe trong năm 2022. Lượng tiêu thụ ôtô của 2 hãng này sau đó giảm dần trong 4 năm sau đó, khi Kia kết thúc năm 2025 với doanh số 27.176 xe còn Mazda bán được 32.455 xe.
Đến lúc này, Mazda CX-5 vẫn là cái tên dẫn đầu phân khúc SUV cỡ C, nhưng dần trở nên đơn độc trong nhiệm vụ gánh vác doanh số thương hiệu Mazda tại Việt Nam.
Với Kia, đà sa sút của những Kia Morning, Kia K3 hay Kia Seltos trong phân khúc của mình là một phần nguyên nhân khiến thương hiệu ôtô Hàn Quốc dần rơi khỏi top đầu các hãng xe bán tốt nhất Việt Nam.
Thiếu "điểm nổ" từ các hãng ngoại
Sở hữu trong tay nhiều thương hiệu ôtô nước ngoài với lượng tiêu thụ khá cao, Thaco lại khó có thể kỳ vọng vào khả năng xuất hiện một "điểm nổ" doanh số mới ở thời điểm hiện tại.
Kia, Mazda hay Peugeot, BMW và MINI dẫu có bán tốt vẫn sẽ chỉ duy trì doanh số ở mức ổn định, không dễ tạo ra đột biến trên thị trường.
 |
| Mazda MX-5 được yêu thích nhưng khó trở thành mẫu xe sở hữu doanh số bùng nổ. Ảnh: Phúc Hậu. |
Chẳng hạn, danh mục hiện tại của loạt thương hiệu kể trên vào lúc này có thể xem như đã đạt độ ổn định cao. Không dễ để có thêm một mẫu xe hoàn toàn mới đóng vai trò thu hút doanh số, dù những cái tên như Mazda CX-90 hay MX-5 Miata đã nhận cọc và đều nhận được sự quan tâm không nhỏ.
Việc Thaco gần đây thành công thâu tóm 2 thương hiệu Mỹ gồm Jeep và RAM cũng tạo ra nhiều sự chú ý tại Việt Nam. Tuy nhiên các hãng này vốn sở hữu tệp khách hàng đặc thù với những dòng xe "khó bán", không thể đóng vai trò như một "điểm nổ" doanh số hoặc thậm chí tạo ra lợi nhuận lớn cho Thaco.
Tìm hướng đi chủ động
Thaco từng tạo dựng tên tuổi trong ngành công nghiệp ôtô Việt Nam với nhà máy lắp ráp trong nước các dòng xe Kia, Mazda, Peugeot và cả BMW.
Cách làm này giúp Thaco trở thành một trong những trụ cột của ngành xe Việt, mặt khác lại khiến hoạt động kinh doanh của Thaco Auto bị phụ thuộc ít nhiều vào những thay đổi trong chiến lược của từng hãng ngoại.
Chẳng hạn, doanh số Kia Sonet bắt đầu chững lại trong năm 2024, nguyên nhân được cho là xuất phát từ bản nâng cấp giữa vòng đời, bổ sung trang bị an toàn nhưng giá bán tăng từ 519-574 triệu đồng lên thành 539-624 triệu đồng.
Mức giá cao hàng đầu phân khúc SUV cỡ A tại thời điểm đó là không dễ để thuyết phục khách Việt xuống tiền. Kia Sonet từ chỗ là dòng xe bán chạy nhất của Kia tại Việt Nam đã giảm dần lượng tiêu thụ.
Việc Mazda rục rịch chuyển mình sang định vị một hãng xe cao cấp cũng được cho là sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến doanh số của thương hiệu ôtô Nhật Bản này tại thị trường Việt Nam.
Mazda CX-5 thế hệ mới bán ra cuối năm nay có giá dự kiến không rẻ, còn SUV cỡ lớn Mazda CX-90 được đồn đoán sẽ có giá khoảng 2,479 tỷ đồng.
 |
| Mazda CX-90 được trưng bày tại showroom Mazda Flagship ở TP.HCM. Ảnh: Đan Thanh. |
Sự phụ thuộc này có thể làm giảm tính cạnh tranh cho các thương hiệu ôtô mà Thaco đang phân phối tại Việt Nam.
Tập đoàn của Chủ tịch Trần Bá Dương vì thế rất cần một thương hiệu ôtô nội địa Việt, với các sản phẩm ôtô du lịch được nghiên cứu và phát triển theo hướng phù hợp thị hiếu của khách hàng trong nước.
Động thái này giúp Thaco có thể chủ động phát triển dòng xe đánh trúng tâm lý và nhu cầu khách hàng, có thể thu về doanh số cao, từ đó tăng tính hiệu quả cho các khoản đầu tư và dễ sinh lời.
"Tấm gương" VinFast
Diễn biến những năm gần đây cho thấy VinFast đang là một thương hiệu ôtô nội địa Việt khá thành công ngay trên sân nhà.
Việc duy trì vị thế số một toàn thị trường Việt trong 2 năm liên tiếp là minh chứng cho thấy một hãng xe nội địa non trẻ hoàn toàn có khả năng chinh phục thị trường bằng sự hiểu biết nhất định dành cho nhu cầu khách hàng địa phương.
VinFast đặt chân vào thị trường xe Việt vào năm 2017 với danh mục đầu tiên gồm 3 mẫu ôtô chạy xăng.
Năm 2021, VinFast Fadil từng vượt qua nhiều đối thủ sừng sỏ như Toyota Vios, Hyundai Accent, Kia Seltos hay Mazda CX-5 để trở thành ôtô bán chạy nhất Việt Nam. Thành công của Fadil khi ấy được cho là nhờ thỏa mãn đúng nhu cầu sở hữu xe nhỏ, giá rẻ của khách hàng Việt.
 |
| Fadil là minh chứng cho thấy một hãng xe nội địa non trẻ có thể thành công nếu nắm bắt được nhu cầu thị trường. Ảnh: Vĩnh Phúc. |
Trước xu hướng điện hóa, hãng này nhanh chóng chuyển mình thành một hãng xe thuần điện, ra mắt loạt sản phẩm phủ gần như toàn bộ phân khúc SUV, MPV tại Việt Nam. Ở từng phân khúc cụ thể như xe cỡ nhỏ, SUV cỡ A, SUV cỡ B hay MPV, loạt thương hiệu ngoại do Thaco giữ quyền phân phối đã chịu ảnh hưởng không nhỏ từ sự trỗi dậy của VinFast.
Những chi tiết trên cho thấy việc chủ động trong chiến lược của một hãng xe nội địa độc lập có thể tác động ra sao đến vị thế trên thị trường. Thaco có thể tham chiếu thành công của VinFast để tự tin vào khả năng mang lại thành công cho một thương hiệu ôtô du lịch nội địa Việt tiếp theo.
Nhìn chung, quyết tâm sớm ra mắt một hãng ôtô du lịch nội địa Việt trong năm tới của Thaco xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Một trong những nguyên nhân hàng đầu là đà sa sút của những thương hiệu ngoại trong khi chưa thể có một giải pháp hợp lý.
Kế hoạch trình làng thương hiệu ôtô nội địa "Made in Vietnam" nếu được thực thi sẽ là canh bạc lớn dành cho Thaco. Khả năng thành công sẽ cần thêm thời gian kiểm chứng, nhưng động thái này cho thấy quyết tâm của Thaco tham gia sâu rộng hơn vào ngành công nghiệp ôtô nước nhà.
Ở bài viết tiếp theo, Tri Thức - Znews sẽ cho độc giả thêm thông tin về những thách thức sẽ chờ đón thương hiệu ôtô Việt của Thaco.
Sách hay đọc trên xe
Chuyên mục Xe gửi tới độc giả những tựa sách hay với nhiều chủ đề hấp dẫn. Trên những chặng hành trình với những chiếc xe, không hiếm khi chúng ta có những khoảnh khắc nghỉ ngơi, thư giãn, và những trang sách là người bạn đồng hành lý thú.
