Soái hạm của Hải quân Mỹ, tàu sân bay đắt nhất lịch sử USS Gerald R. Ford (trị giá 13,2 tỷ USD), đã rời khỏi khu vực tác chiến ở Trung Đông và neo đậu để sửa chữa ngoài khơi Hy Lạp hôm 23/3 rồi tới Croatia cuối tuần qua.
Kế hoạch cân nhắc chiếm đảo Kharg của ông Trump đang gây chia rẽ sâu sắc giới chuyên gia: một bên coi đây là đòn bẩy chiến lược bóp nghẹt nguồn dầu Iran, bên kia cảnh báo nguy cơ sa lầy quân sự.
Bỏ qua những lời lẽ phô trương, những tối hậu thư và lời đe dọa từ các bên tham chiến tại Iran, diễn biến gần đây cho thấy nhiều khả năng chiến sự Iran sẽ khép lại trong lặng lẽ.
Ngày 30/3, khói đen dày đặc bốc lên từ khu phức hợp nhà máy lọc dầu Bazan nằm ở thành phố Haifa (Israel). Theo điều tra ban đầu, mảnh vỡ sau vụ đánh chặn tên lửa thành công rơi xuống bồn chứa nhiên liệu, gây ra vụ cháy. Mái của một tòa nhà trong khu phức hợp cũng bốc cháy vì mảnh vỡ. Vụ cháy đã được lực lượng cứu hộ kiểm soát thành công và không gây ra thương vong.
Chuyên gia cảnh báo Washington đã đánh giá sai nền văn hóa “kháng cự” ăn sâu trong xã hội Iran và việc “kế hoạch B” mơ hồ khiến ông Trump hiện tại rơi vào thế bế tắc.
Dầu thô từ Liên bang Nga đã trở thành “phao cứu sinh” cho Philippines trong bối cảnh nguồn cung dầu từ Trung Đông ngày càng khó đảm bảo do Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa hoàn toàn.
Ngày 30/3, Tổng thống Trump lại đưa ra đe dọa mới rằng sẽ “cho nổ tung và xóa sổ hoàn toàn” các nhà máy điện và giếng dầu của Iran nếu nước này không mở cửa eo biển Hormuz.
Một tên lửa được cho là phóng từ Iran đã đánh trúng một nhà máy hóa chất tại miền Nam Israel, cách thành phố Beersheba khoảng 9 km. Giới chức lập tức phát đi cảnh báo yêu cầu người dân khu vực lân cận ở yên trong nhà, do lo ngại nguy cơ rò rỉ các chất độc hại.
Khi chiến trường Iran vẫn giằng co, những hệ lụy lớn hơn đang tích tụ: viễn cảnh giá dầu 200 USD/thùng, chuỗi cung ứng rung lắc, dòng tiền đảo chiều và một cú sốc kinh tế lớn hơn có thể chỉ còn là vấn đề thời gian.
Cái chết của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đang đẩy Iran vào một bước ngoặt chiến lược, khi các lực lượng cứng rắn bắt đầu xem xét lại lằn ranh từng ngăn nước này tiến tới vũ khí hạt nhân.
Một số bức ảnh được lan truyền trên mạng dường như cho thấy một máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không (AEW&C) E-3G Sentry của Mỹ bị phá hủy trong cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Iran vào căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia.
Houthi xuất hiện trong diễn biến mới của chiến sự Iran, khiến bức tranh xung đột trở nên phức tạp hơn với một lực lượng ít được hiểu đầy đủ.
Sau một tháng giao tranh, Iran không coi đây là thế thất bại, mà là dấu hiệu cho thấy cuộc chiến đã đi chệch khỏi tính toán ban đầu của Mỹ và Israel.
Căng thẳng tại Eo biển Hormuz bất ngờ biến cảng Karachi thành “điểm nóng” trung chuyển mới, khi lượng hàng chỉ trong chưa đấy 1 tháng đã vượt cả năm trước.
Đòn tấn công của Houthi không chỉ mở rộng chiến sự Trung Đông mà còn tạo biến số chiến lược mới, đe dọa các tuyến hàng hải trọng yếu và có thể làm đảo lộn tính toán kết thúc nhanh của Washington.
Sau 1 tháng xung đột tại Trung Đông, Mỹ, Israel và Iran đang bộc lộ cả điểm mạnh lẫn giới hạn về năng lực quân sự, khi cuộc chiến chuyển từ một chiến dịch nhanh sang một cuộc đối đầu kéo dài.
Việc Tehran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz không chỉ làm tê liệt dòng chảy thương mại mà còn đặt ra cơ chế thu phí gây tranh cãi về mặt kinh tế lẫn pháp lý.
Một loạt bằng chứng hình ảnh và phân tích nguồn mở đang làm dấy lên nghi vấn rằng Mỹ đã sử dụng mìn rải từ trên không tại miền Nam Iran.
Chỉ huy Hải quân Iran tuyên bố nước này kiểm soát hoàn toàn vùng biển then chốt gần Hormuz, khiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln phải di chuyển cách xa hàng trăm dặm khỏi vùng biển thuộc chủ quyền Iran.
Những phát ngôn của ông Trump về Iran cho thấy Washington đang cần một lối thoát để giảm chi phí xung đột, tránh leo thang và tìm “khoảng dừng” thông qua đàm phán.
Nếu Mỹ - Israel và Iran ngừng xung đột, một “cuộc chiến” mới sẽ bắt đầu: Tranh giành hợp đồng khôi phục cơ sở hạ tầng dầu khí và tuyến đường vận chuyển khắp Trung Đông.