Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz

Iran mở cửa eo biển Hormuz

Theo CNN, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận tuyến hàng hải này đã chính thức hoạt động trở lại sau giai đoạn bị Mỹ phong tỏa.

Ông cho hay eo biển được mở trong suốt 10 ngày diễn ra lệnh ngừng bắn tại Lebanon và sẽ mở cho đến khi lệnh ngừng bắn kết thúc.

“Phù hợp với lệnh ngừng bắn tại Lebanon, việc đi lại của tất cả tàu thương mại qua eo biển Hormuz được khẳng định là mở hoàn toàn trong khoảng thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn”.

Tuy nhiên, ông Araghchi nhấn mạnh các tàu phải di chuyển theo “tuyến phối hợp” do cơ quan hàng hải Iran công bố.

Đăng tải của Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi trên X.

Ngay sau tuyên bố của Tehran, Tổng thống Donald Trump phản hồi trên mạng xã hội Truth Social: “Iran vừa thông báo rằng eo biển Hormuz đã mở hoàn toàn và sẵn sàng cho việc lưu thông toàn diện. Cảm ơn!”.

Tuy vậy, ông Trump đồng thời nhấn mạnh lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ vẫn sẽ được duy trì cho đến khi đạt được thỏa thuận toàn diện với Tehran. Hoạt động phong tỏa đã bắt đầu từ ngày 13/4 và vẫn đang có hiệu lực.

Tổng thống Mỹ tin tưởng quá trình này sẽ diễn ra nhanh chóng bởi các điểm mấu chốt trong thỏa thuận đều đã được thương lượng.

Thông báo của Tổng thống Mỹ ngày 17/4, sau khi Iran mở cửa eo biển Hormuz theo lệnh ngừng bắn Israel - Lebanon.

Giá dầu giảm mạnh

Ngay lập tức, thị trường phản ứng bằng việc giá dầu giảm mạnh hơn 10% xuống dưới 90 USD/thùng, sau thông tin tuyến vận tải chiến lược này được khai thông.

Dầu Brent, chuẩn giá quốc tế, hiện ở mức thấp nhất trong hơn một tháng, dù vẫn cao hơn hơn 20% so với trước khi chiến tranh nổ ra. Dầu West Texas Intermediate của Mỹ cũng giảm hơn 10%, xuống dưới 84 USD/thùng.

Trước chiến tranh, khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, lưu lượng tàu chở dầu đã giảm mạnh sau khi Iran bắt đầu tấn công tàu trong giai đoạn đầu xung đột, gây thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá xăng, dầu diesel và khí đốt tăng cao.

Thị trường chứng khoán cũng phản ứng tích cực, với chỉ số S&P 500 tăng 0,5% khi mở cửa giao dịch tại New York, tiếp nối đà phục hồi sau cú giảm mạnh vì chiến sự hồi tháng 3.

Giá dầu trước và sau thời điểm Israel-Mỹ tấn công vào Iran ngày 28/2/2026. Đồ họa: NYT

TT Trump nói có thể tới Pakistan nếu thỏa thuận với Iran được ký tại đây

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 17/4 cho biết ông có thể tới Pakistan nếu một thỏa thuận chấm dứt chiến sự tại Iran được ký kết tại nước này, chỉ vài giờ sau khi Islamabad thông báo dự kiến tổ chức vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran.

Các nhà trung gian cấp cao của Pakistan đã có mặt tại Iran trong tuần này nhằm củng cố lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai bên, dự kiến hết hạn vào tuần tới. Khi được hỏi bên ngoài Nhà Trắng liệu ông có tới Pakistan để “tự mình chốt thỏa thuận” hay không, ông Trump trả lời là có.

Tổng thống Trump phát biểu với báo chí tại Nhà Trắng ngày 16/4. Ảnh: NYT

“Nếu thỏa thuận được ký tại Islamabad, tôi có thể sẽ tới”, ông nói, đồng thời ca ngợi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Tư lệnh quân đội Asim Munir là “rất tuyệt vời”. “Vì vậy tôi có thể sẽ đi. Họ muốn tôi tới”.

Ông Trump nhiều lần khen ngợi vai trò trung gian của Pakistan trong các cuộc tiếp xúc với Iran. Các quan chức Pakistan cũng đã tích cực vận động ông Trump từ năm ngoái, trong đó có việc đề cử ông cho giải Nobel Hòa bình.

TT Trump: Giao tranh sẽ trở lại nếu không đạt được thỏa thuận

Cùng ngày, ông Trump né tránh câu hỏi về việc có gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran hay không, cho rằng điều đó có thể không cần thiết và bày tỏ lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận.

“Họ sẵn sàng làm những điều mà hai tháng trước họ chưa từng chấp nhận”, ông nói nhưng không nêu chi tiết.

Ông cho biết vòng đàm phán trực tiếp tiếp theo với Iran có thể diễn ra vào cuối tuần, song cảnh báo giao tranh sẽ bùng phát trở lại nếu không đạt được thỏa thuận.

Phát biểu sau đó tại Las Vegas, nơi ông tham dự một sự kiện quảng bá chính sách kinh tế, ông Trump nói cuộc chiến tại Iran “đang diễn ra rất thuận lợi” và một lần nữa khẳng định xung đột sẽ sớm kết thúc.

Ông cũng dường như chỉ trích các cố vấn từng cảnh báo rằng chiến tranh với Iran sẽ đẩy giá nhiên liệu tăng vọt, gọi đó là “lạm phát giả”.

“Chúng tôi có những chuyên gia tư vấn, họ nói: ‘Thưa ngài, nếu làm vậy, giá nhiên liệu sẽ lên tới 300 USD/thùng. Suy thoái sẽ xảy ra’. Điều đó không thể xảy ra vì chúng ta vừa đạt mức cao kỷ lục mới”, ông nói.

Phát biểu này dường như đề cập tới thị trường chứng khoán, vốn vừa lập đỉnh mới trong tuần này, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư rằng một thỏa thuận hòa bình sẽ sớm được đạt trước khi chiến tranh gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế Mỹ.

Dù giá dầu đã giảm so với mức đỉnh gần đây, chúng vẫn cao hơn đáng kể so với trước khi chiến sự nổ ra.

Pakistan chủ trì vòng đàm phán mới giữa Mỹ - Iran

Nỗ lực ngoại giao của Pakistan đang nổi lên như một trục chính trong việc thúc đẩy hòa bình giữa Mỹ và Iran, khi lãnh đạo nước này tìm cách duy trì lệnh ngừng bắn mong manh và tiếp tục đề xuất Islamabad là địa điểm cho các cuộc đàm phán.

Tư lệnh quân đội Pakistan, Asim Munir, đã tới Tehran ngày 16/4, trở thành nhân vật khu vực đầu tiên thăm Iran kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích hôm 28/2. Ông mang theo sự ủng hộ từ Nhà Trắng.

Tư lệnh quân đội Pakistan, Asim Munir, tại Iran ngày 16/4. Ảnh: Bộ Ngoại giao Iran.

“Người Pakistan đã là những nhà trung gian tuyệt vời”, Karoline Leavitt phát biểu, cho biết Tổng thống Mỹ muốn tiếp tục duy trì kênh liên lạc thông qua Pakistan.

Pakistan đã giúp dàn xếp một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần hồi tuần trước, được xem là một thành công ngoại giao lớn. Lệnh này dự kiến hết hạn vào 21/4.

Quân đội Pakistan cho biết ông Munir tới Iran nhằm duy trì các nỗ lực hòa bình. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan, Tahir Andrabi, cho biết vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran có thể diễn ra tại Islamabad, dù chưa có thời điểm cụ thể và chưa được hai bên xác nhận chính thức.

Một quan chức Pakistan tiết lộ ông Munir vẫn ở Iran tính đến sáng 17/4 theo giờ địa phương.

Tướng Muhammad Saeed, cựu Tổng tham mưu trưởng Pakistan, nhận định: “Pakistan đang hỗ trợ xây dựng một lối thoát, với kết quả phải đủ thể diện cho cả hai bên”.

Động thái này đánh dấu sự chuyển hướng đáng chú ý của Pakistan, vốn trong năm qua chủ yếu đóng vai trò bên tham chiến trong các xung đột khu vực.

Khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran, Pakistan cũng tiến hành không kích Afghanistan, gây thương vong lớn cho dân thường trước khi tạm dừng. Trước đó, nước này còn căng thẳng quân sự với Ấn Độ, kết thúc nhờ nỗ lực ngoại giao của Mỹ.

Sau khi ông Trump nhận công về việc chấm dứt xung đột này, phía Ấn Độ tỏ ra không hài lòng, trong khi Pakistan lại xích lại gần Nhà Trắng. Ông Munir đã gặp ông Trump hai lần trong năm ngoái và từng được nhà lãnh đạo Mỹ gọi là “vị thống chế yêu thích”.

Song song đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã gặp Thái tử Mohammed bin Salman tại Saudi Arabia, trong bối cảnh hai nước có hiệp ước phòng thủ chung - yếu tố từng làm dấy lên lo ngại về quan hệ giữa Pakistan và Iran khi Tehran phóng tên lửa vào các quốc gia vùng Vịnh.

Cựu đại sứ Pakistan tại Iran, Asif Durrani, cho rằng khác với nhiều nước khác, Pakistan không có mâu thuẫn lớn với Iran. Ông nói: “Iran sẽ không tin tưởng bất kỳ quốc gia nào khác. Pakistan là lựa chọn duy nhất”.

Người dân ăn mừng lệnh ngừng bắn

Tại Lebanon, người dân đổ ra ăn mừng sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày được công bố, nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon, theo Bộ Ngoại giao Mỹ.

Một quan chức Hezbollah nói với Al Jazeera rằng lực lượng này sẽ tiếp cận lệnh ngừng bắn với “sự thận trọng và cảnh giác”.

Trong những giờ trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực tối 17/4, lực lượng Israel đã không kích miền nam Lebanon, khiến 3 người thiệt mạng tại một ngôi làng ở quận Sidon và 8 người khác thiệt mạng tại khu vực Zahrani, theo hãng tin quốc gia Lebanon.

Trước đó, Israel và Lebanon đã đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày, bắt đầu từ 17h ngày 16/4 (giờ miền Đông nước Mỹ). Chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon nhằm vào lực lượng Hezbollah, đồng minh thân cận của Iran, được xem là một điểm nghẽn trong các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran.

Người dân ở thành phố Sidon, Lebanon xuống đường ăn mừng lệnh ngừng bắn với Israel. Ảnh: Reuters

Tổng thống Donald Trump đã đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, bắt đầu từ ngày 7/4, với điều kiện Iran phải mở hoàn toàn eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận khi cho phép Israel tiếp tục chiến dịch quân sự tại Lebanon.

Trong thời gian ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, eo biển này gần như vẫn đóng cửa do hai bên bất đồng về các điều khoản thỏa thuận liên quan tới Lebanon. Chỉ một số ít tàu thương mại đi qua tuyến đường thủy này trong những ngày qua.

Hormuz là eo biển quan trọng, nơi 20% lượng dầu thế giới được vận chuyển qua lại mỗi ngày trước chiến sự Iran. Ảnh: Reuters

Trong một diễn biến liên quan, phát biểu tại Diễn đàn Ngoại giao Antalya, Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan cho rằng việc giữ cho eo biển Hormuz luôn mở phải là “ưu tiên hàng đầu”.

Ông nhấn mạnh cuộc chiến của Israel tại Gaza không chỉ là thảm kịch nhân đạo mà còn là hành vi diệt chủng, đồng thời kêu gọi tận dụng cơ hội từ lệnh ngừng bắn giữa Mỹ, Israel và Iran để hướng tới hòa bình lâu dài. Ông cũng khẳng định quyền tiếp cận biển của các quốc gia vùng Vịnh không nên bị hạn chế và tự do hàng hải cần được đảm bảo theo các quy tắc quốc tế.

Hội đồng Tị nạn Na Uy nhận định lệnh ngừng bắn tại Lebanon là “khoảnh khắc hy vọng” đối với dân thường, nhưng cảnh báo điều này cần dẫn tới chấm dứt xung đột một cách bền vững.

Tổng thư ký Jan Egeland cho biết sau 46 ngày xung đột, lệnh ngừng bắn mang lại cho người dân “một cơ hội để thở”, song nhấn mạnh họ cần nhiều hơn một sự hạ nhiệt tạm thời, trong bối cảnh vẫn có báo cáo về vi phạm và cảnh báo người dân chưa nên trở về khu vực phía nam sông Litani.

“Để lệnh ngừng bắn này có ý nghĩa, nó phải dẫn tới chấm dứt giao tranh thực sự và lâu dài”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh người dân Lebanon không cần một khoảng lặng mong manh, mà cần một thỏa thuận vĩnh viễn.