Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 18/7 tuyên bố đã tiến hành một cuộc tập kích quy mô lớn bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào căn cứ không quân Al-Azraq của Mỹ tại Jordan.
Theo IRGC, cuộc tấn công đã đánh trúng các hầm chứa tiêm kích và khu vực đỗ máy bay tại căn cứ, "phá hủy hoàn toàn ít nhất hai máy bay chiến đấu của Mỹ và gây hư hại nghiêm trọng cho nhiều chiếc khác", theo Al Jazeera.
IRGC cũng kêu gọi quân đội Jordan tấn công lực lượng Mỹ đồn trú tại nước này, cho rằng các binh sĩ Mỹ là "mục tiêu hợp pháp". Tuyên bố của lực lượng này còn kêu gọi quân đội Jordan "loại bỏ lực lượng nước ngoài bằng mọi biện pháp cần thiết".
Đến nay, quân đội Mỹ và giới chức Jordan chưa xác nhận các tuyên bố trên.
Ảnh vệ tinh ghi nhận căn cứ Mỹ ở Jordan bị tàn phá
Ngày 17/7, hãng thông tấn Tasnim của Iran công bố loạt ảnh vệ tinh độ phân giải cao chụp căn cứ không quân King Faisal ở Jordan trước và sau cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo.
Theo hình ảnh được công bố, nhiều công trình tại ba khu vực trong căn cứ đã bị đánh sập hoặc hư hại nặng.
Tasnim cho rằng các mục tiêu bị trúng tên lửa là khu nhà ở của binh sĩ Mỹ. Trong khi đó, tài khoản chuyên theo dõi chiến sự Trung Đông EGYOSINT nhận định đây có thể là các nhà kho, nhà chứa máy bay và khu doanh trại.
Tài khoản phân tích nguồn mở MenchOsint cho biết một trong những công trình bị phá hủy là cơ sở mới được xây dựng từ tháng 5/2026.
"Rất có khả năng đã xảy ra thương vong tại căn cứ King Faisal vì binh sĩ không được sơ tán trước cuộc tấn công", tài khoản này nhận định.
Tasnim không cho biết thời điểm chụp ảnh vệ tinh cũng như thời gian diễn ra cuộc tập kích, song khẳng định các hình ảnh này "bác bỏ tuyên bố của Jordan về việc đã đánh chặn tên lửa Iran".
 |
| Ảnh vệ tinh căn cứ không quân King Faisal tại Jordan trước và sau đòn không kích được Iran công bố ngày 17/7. Ảnh: Tasnim. |
 |
| Ảnh vệ tinh căn cứ không quân King Faisal tại Jordan trước và sau đòn không kích được Iran công bố ngày 17/7. Ảnh: Tasnim. |
Cùng ngày, CBS News dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào ít nhất hai căn cứ tại Jordan trong tuần này, khiến một số binh sĩ Mỹ bị thương.
Nguồn tin không tiết lộ mức độ thương tích của các quân nhân cũng như danh tính hai căn cứ bị tấn công. Hiện chưa có thông tin về thương vong đối với binh sĩ Mỹ hoặc Jordan.
Cho đến nay, Lầu Năm Góc và quân đội Jordan vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức.
Trước đó, ngày 14/7, IRGC tuyên bố đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào "các cơ sở trọng yếu và vị trí đồn trú của quân đội Mỹ" tại một căn cứ không quân ở Jordan để đáp trả cuộc tấn công trước đó của Washington.
Video do người dân ghi lại và được truyền thông Iran đăng tải cho thấy bốn tên lửa đạn đạo lao xuống khu vực sân bay quân sự King Faisal. Hệ thống phòng không, được cho là tổ hợp Patriot, đã khai hỏa nhưng không đánh chặn được các mục tiêu trong đoạn video.
Ở chiều ngược lại, quân đội Jordan khẳng định đã đánh chặn thành công bốn tên lửa đạn đạo do Iran phóng tới.
Theo chuyên trang quân sự Defence Security Asia, King Faisal là căn cứ lâu đời của Không quân Jordan, được xây dựng với sự hỗ trợ tài chính một phần từ Arab Saudi và chủ yếu phục vụ huấn luyện phi công, thay vì là căn cứ tiền phương trọng yếu của Mỹ.
Xuất hiện thêm ảnh vệ tinh tại UAE
Ngoài Jordan, nền tảng bản đồ số Soar có trụ sở tại Australia cũng công bố ảnh vệ tinh chụp căn cứ Zayed Military City ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 16/7.
Hình ảnh cho thấy ba công trình, được cho là các nhà kho quân sự, đã bị phá hủy hoàn toàn.
 |
| Ảnh vệ tinh chụp căn cứ Zayed Military City ở UAE hôm 16/7. Ảnh: Soar. |
Theo tài khoản AMK Mapping chuyên phân tích dữ liệu tình báo nguồn mở, đây nhiều khả năng là hậu quả của cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo do Iran tiến hành hôm 13/7.
AMK Mapping nhận định mỗi công trình dường như chỉ bị một quả tên lửa đánh trúng nhưng đều trúng chính xác mục tiêu, cho thấy Iran có thể đã cải thiện đáng kể độ chính xác của các tên lửa đạn đạo tầm trung, vốn từng nhiều lần bắn chệch mục tiêu trong quá khứ.
Giới chức UAE hiện chưa bình luận về các hình ảnh vệ tinh này.
Mỹ đánh sâu vào hạ tầng quân sự Iran
Ở chiều ngược lại, rạng sáng thứ Bảy (giờ địa phương), Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố đã tiến hành đợt không kích đêm thứ bảy liên tiếp nhằm vào Iran.
Trên nền tảng X, CENTCOM cho biết các chiến đấu cơ, máy bay không người lái (UAV) và tàu chiến Mỹ đã phối hợp tấn công nhiều mục tiêu, bao gồm trạm giám sát, hạ tầng hậu cần quân sự, kho vũ khí ngầm và các cơ sở hải quân của Iran. Chiến dịch này nhằm tiếp tục làm suy yếu năng lực quân sự của Tehran, theo The Jerusalem Post.
Truyền thông nhà nước Iran xác nhận nhiều tiếng nổ lớn do tên lửa gây ra đã dội xuống thành phố Yazd ở miền trung và các khu vực thuộc thành phố Ahvaz ở tây nam nước này.
Trước đó, quân đội Mỹ đã phá hủy tháp giám sát của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại cảng Chah Bahar Shahid Kalantari (Vịnh Oman). Trạm giám sát này thuộc mạng lưới tình báo được IRGC sử dụng nhiều thập kỷ qua để theo dõi và nhắm mục tiêu vào tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
Đồng thời, Mỹ bác bỏ tuyên bố của IRGC về việc lực lượng này đã tấn công trung tâm chỉ huy đặc nhiệm Mỹ, bắt giữ và tiêu diệt binh sĩ tại căn cứ al-Tanf (Syria). CENTCOM khẳng định: "Không có binh sĩ Mỹ nào tại khu vực thiệt mạng hoặc bị bắt giữ trong thời gian gần đây".
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
