Đài phát thanh và truyền hình quốc gia Iran (IRIB) ngày 14/7 đưa tin, Tehran tuyên bố đã triển khai máy bay không người lái (UAV) tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ tại Kuwait, Bahrain, đồng thời bắn tên lửa hành trình nhằm vào một tàu hải quân của Washington.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã "nhắm mục tiêu và phá hủy một số kho hỗ trợ vũ khí, một trung tâm liên lạc vệ tinh và một tòa nhà đồn trú của lực lượng Mỹ tại căn cứ Juffair ở Bahrain" trong một cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Trước đó, quân đội Iran cũng khẳng định, các cuộc tập kích bằng UAV đã nhắm mục tiêu vào hệ thống liên lạc, bồn chứa nhiên liệu, tổ hợp phòng không Patriot, tháp canh và kho đạn dược tại khu vực mà Tehran mô tả là căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait.
Quân đội nước này nhấn mạnh động thái trên được thực hiện nhằm đáp trả "hành vi gây hấn lặp đi lặp lại của Mỹ đối với Iran".
Sáng 14/7, Bộ Nội vụ Bahrain thông báo trên nền tảng X ngay sau 21h52 giờ ET (4h52 sáng giờ địa phương) rằng còi báo động không kích vang lên tại Bahrain, Kuwait khi Iran tuyên bố phá hủy các mục tiêu. Người dân được khuyến cáo giữ bình tĩnh và di chuyển đến nơi an toàn gần nhất. Hệ thống còi báo động cũng đã được kích hoạt trước đó hơn hai giờ.
Hãng thông tấn nhà nước Jordan dẫn nguồn tin quân sự cho biết, Jordan tuyên bố các hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn và bắn hạ 4 tên lửa bắn từ Iran vào sáng thứ Ba theo giờ địa phương. Hãng thông tấn này cho biết các mảnh vỡ đã rơi xuống một số địa điểm và Lực lượng Công binh Hoàng gia Jordan đã được triển khai để xử lý các mảnh vỡ này.
 |
| Hệ thống phòng không được kích hoạt trên bầu trời Doha, Qatar, sau khi những tiếng nổ vang lên giữa một cuộc tấn công bằng tên lửa hôm 12/7. Ảnh: AA. |
Sáng 14/7, Bộ Quốc phòng UAE cho biết hai tàu chở dầu của nước này đã trở thành mục tiêu của hai tên lửa hành trình từ phía Iran khi đang di chuyển tại vùng biển Oman thuộc eo biển Hormuz.
Cơ quan này xác nhận cuộc tấn công vào tàu chở dầu Mombasa đã khiến một thuyền viên mang quốc tịch Ấn Độ thiệt mạng và tám người khác bị thương. Ngoài ra, vụ việc cũng gây ra những thiệt hại vật chất do hỏa hoạn bùng phát trên tàu. Hiện tại, ngọn lửa trên cả hai tàu chở dầu đều đã được khống chế.
Bộ Ngoại giao UAE đã lên án các cuộc tấn công và gửi lời chia buồn tới Ấn Độ.
Theo CNN, Iran thường xuyên tuyên bố phá hủy các cơ sở tại những căn cứ của Mỹ trong suốt cuộc xung đột, tuy nhiên các tuyên bố này thường không đi kèm bằng chứng xác thực.
Mỹ điều hàng loạt máy bay tiếp dầu, trinh sát áp sát Iran
Mỹ triển khai nhiều máy bay tiếp dầu, trinh sát và cảnh báo sớm quanh Iran, đồng thời tiến hành đêm không kích thứ ba liên tiếp nhằm vào các mục tiêu quân sự ven biển.
Dữ liệu theo dõi chuyến bay ghi nhận hàng loạt máy bay quân sự Mỹ hoạt động dày đặc ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trên vịnh Ba Tư, vịnh Oman và không phận Saudi Arabia trong rạng sáng 14/7.
Đến khoảng 3h30 (giờ Iran), lực lượng Mỹ triển khai trên không ít nhất 11 máy bay tiếp dầu, gồm 9 chiếc KC-135R và 2 chiếc KC-46A. Ngoài ra, còn có nhiều máy bay trinh sát, giám sát, trong đó có một máy bay cảnh báo sớm E-3B Sentry và một máy bay tuần tra hàng hải P-8 Poseidon của Hải quân Mỹ, theo CNN.
 |
| Ít nhất 10 máy bay quân sự của Mỹ đã được nhìn thấy hoạt động trên không phận Trung Đông vào sáng sớm thứ Ba khi Mỹ tiếp tục các cuộc tấn công vào Iran. Ảnh: FlightRadar 24. |
E-3B Sentry là khí tài chỉ huy và cảnh báo sớm chủ lực của Không quân Mỹ, có khả năng giám sát vùng tác chiến rộng tới hơn 310.000 km2, từ mặt đất đến tầng bình lưu. Hệ thống radar của máy bay có thể theo dõi đồng thời khoảng 600 mục tiêu, bao gồm chiến đấu cơ, tên lửa, máy bay không người lái cỡ lớn và cả các phương tiện bọc thép trên mặt đất.
Trong khi đó, các máy bay tiếp dầu giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong các chiến dịch không kích kéo dài, giúp chiến đấu cơ và máy bay tấn công tiếp nhiên liệu ngay trên không, duy trì hoạt động liên tục mà không cần quay về căn cứ.
Động thái tăng cường lực lượng trên không diễn ra cùng thời điểm Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận quân đội nước này đã mở đợt không kích thứ ba liên tiếp nhằm vào Iran.
CENTCOM cho biết quân đội Mỹ đã hoàn tất thêm một chiến dịch không kích vào lúc 22h15 (giờ miền Đông nước Mỹ).
Theo thông báo đăng trên mạng xã hội X, chiến dịch kéo dài khoảng 5 giờ, tập trung vào hàng loạt mục tiêu quân sự tại các địa phương ven biển gồm Bushehr, Chabahar, Jask, Konarak, đảo Abu Musa và Bandar Abbas.
Quân đội Mỹ cho biết đã sử dụng vũ khí dẫn đường chính xác để tấn công các hệ thống phòng thủ bờ biển, trận địa tên lửa, căn cứ máy bay không người lái cùng nhiều năng lực tác chiến trên biển của Iran.
Washington khẳng định mục tiêu của chiến dịch là "tiếp tục làm suy giảm khả năng tấn công tàu thương mại của Iran" trên các tuyến hàng hải quốc tế.
CENTCOM cũng cho biết hiện hơn 50.000 binh sĩ Mỹ đang được triển khai trên khắp khu vực Trung Đông, theo Al Jazeera.
Trước đó, theo chỉ thị của Tổng thống Mỹ Donald Trump, CENTCOM thông báo nối lại hoạt động phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran từ ngày 14/7. Theo kế hoạch, lực lượng Mỹ sẽ kiểm soát các tàu thuyền ra vào cảng và khu vực duyên hải Iran, đồng thời tiếp tục bảo đảm quyền tự do hàng hải đối với những phương tiện không vi phạm lệnh phong tỏa, Reuters thông tin.
Ở chiều ngược lại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã chỉ trích đề xuất của Tổng thống Trump về việc áp mức phí 20% đối với mọi tàu hàng đi qua eo biển Hormuz.
Trên mạng xã hội, ông Araghchi cho rằng những quốc gia hoặc lực lượng bảo đảm an toàn hàng hải tại tuyến đường chiến lược này xứng đáng được trả phí dịch vụ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Iran mới là bên đã và sẽ tiếp tục bảo vệ eo biển Hormuz, đồng thời cho rằng mức phí 20% do Mỹ đề xuất là quá cao và Tehran sẽ áp dụng một mức phí "công bằng hơn".
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
