Israel không kích xuyên đêm vào cơ sở tên lửa, phòng không Iran, đánh vào các mục tiêu bị coi là đe dọa trực tiếp.
- Mỹ tiếp tục gia hạn tối hậu thư mở eo Hormuz thêm 10 ngày.
- Iran đáp trả bằng các đợt phóng tên lửa mới, đồng thời tuyên bố tấn công tàu và kho nhiên liệu của Israel.
- Nga sơ tán hơn 160 chuyên gia khỏi nhà máy hạt nhân Bushehr trong bối cảnh rủi ro phóng xạ gia tăng.
- Mỹ cân nhắc điều thêm hàng chục nghìn quân tới Trung Đông. Iran tuyên bố đã huy động hơn 1 triệu binh sĩ sẵn sàng đối phó.
Hai tàu Trung Quốc phải quay đầu tại eo biển Hormuz
Theo dữ liệu theo dõi tàu thuyền được hãng tin Reuters dẫn lại, hai tàu container của Trung Quốc đã phải quay đầu sau khi cố gắng rời Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz trong ngày 27/3.
Theo Al Jazeera, đơn vị vận hành hai tàu này là công ty COSCO Shipping đã phát đi thông báo gửi tới các khách hàng ngày 25/3 rằng, họ đã có thể nối lại việc vận chuyển hàng hóa từ châu Á đến UAE, Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, Kuwait và Iraq.
 |
| Tàu hàng của công ty COSCO Shipping. Ảnh: Newsweek |
Theo phân tích từ nền tảng dữ liệu Kpler, hai tàu của COSCO Shipping đã cố gắng đi qua eo biển nhưng sau đó buộc phải quay đầu.
Đây là lần đầu tiên tàu của tập đoàn vận tải biển lớn cố gắng đi qua eo biển Hormuz kể từ khi chiến sự bắt đầu. Kpler đánh giá sự việc ngày 27/3 cho thấy không thể đảm bảo hành lang đi lại an toàn tại eo biển Hormuz lúc này.
Tổng thống Iran thăm các cửa hàng ở Tehran
Truyền thông nhà nước Iran công bố hình ảnh Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tới thăm một số cửa hàng tại thành phố Tehran trong buổi sáng 27/3, giữa bối cảnh các cuộc không kích của Israel và Mỹ nhằm vào Tehran vẫn tiếp diễn.
  |
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian bắt tay người dân trong sáng 27/3. Ảnh: Quds News Network. |
Ông Pezeshkian vui vẻ trò chuyện với người dân trong lúc ghé thăm các cửa hàng bày bán các nhu yếu phẩm phục vụ người dân.
Chủ tịch Quốc hội Iran chế giễu Mỹ “giấu quân trong khách sạn”
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã lên tiếng mỉa mai Mỹ khi cho rằng Washington đang để binh sĩ “cất giấu trong khách sạn và công viên” thay vì bố trí tại các căn cứ quân sự ở Trung Đông.
 |
| Bài đăng của Chủ tịch Quốc hội Iran. |
Ông Ghalibaf cho rằng lực lượng Mỹ sẽ không thể tự bảo vệ nếu triển khai tác chiến trên bộ tại Iran, đặt nghi vấn về năng lực thực tế của quân đội Mỹ trong kịch bản xung đột leo thang.
Israel tuyên bố tiếp tục tiêu diệt lãnh đạo Iran
Ngày 27/3, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Iran “sẽ leo thang và mở rộng” để đáp trả các đợt phóng tên lửa của Iran.
“Thủ tướng Benjamin Netanyahu và tôi đã cảnh báo Iran phải ngừng bắn tên lửa vào dân thường tại Israel. Bất chấp các cảnh báo, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn, do đó, các cuộc không kích của Israel tại Iran sẽ leo thang và mở rộng”, ông Katz nói.
 |
| Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz. Ảnh: Reuters |
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cũng khẳng định Isreal sẽ tiếp tục truy lùng các lãnh đạo và chỉ huy của Iran, để phá hủy năng lực xây dựng chiến lược của quốc gia này.
Lãnh tụ Tối cao Iran hoàn toàn khỏe mạnh, không xuất hiện vì lý do an ninh
Ôg Ali Bahraini, Đại sứ Iran tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở Geneva (Thụy Sĩ) chia sẻ với hãng tin SNN của Iran: “Lý do Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei không xuất hiện trước công chúng là do các cân nhắc về vấn đề an ninh”.
Ông Bahraini cho biết thêm rằng ông Mojtaba Khamenei hoàn toàn khỏe mạnh và vẫn đang tiếp tục lãnh đạo đất nước.
 |
| Ông Mojtaba Khamenei tham dự một cuộc tuần hành ở Tehran hồi tháng 7/2016. Ảnh: Reuters. |
Ông Mojtaba Khamenei chưa xuất hiện trước công chúng Iran kể từ khi cha ông, cũng là người tiền nhiệm của ông, thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi tháng trước.
Từ khi trở thành lãnh tụ mới của Iran, ông chỉ đưa ra các tuyên bố bằng văn bản, chưa có hình ảnh mới nào của ông được đưa tới công chúng Iran.
Đầu tháng này, một nguồn tin nói với CNN rằng ông Mojtaba cũng bị thương trong các cuộc không kích. Theo nguồn tin này, ông Mojtaba bị gãy chân và bị một số chấn thương phần mềm.
3 tàu bị “buộc quay đầu” khỏi eo biển Hormuz
Theo Sky News, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết eo biển Hormuz đã bị đóng cửa.
Lực lượng này cảnh báo sẽ áp dụng “các biện pháp cứng rắn” đối với bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua tuyến hàng hải này.
Theo nhiều nguồn tin, 3 tàu container thuộc các quốc tịch khác nhau vừa bị buộc phải quay đầu khi tiếp cận eo biển này.
IRGC cấm tàu thuyền liên quan đồng minh Mỹ - Israel
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố cấm mọi hoạt động vận chuyển “đến và đi từ các cảng của những quốc gia ủng hộ và đồng minh của kẻ thù Mỹ - Israel”, áp dụng trên mọi hành lang hàng hải và tới mọi điểm đến.
IRGC cho biết eo biển Hormuz đã bị đóng, đồng thời cảnh báo bất kỳ tàu thuyền nào cố gắng đi qua khu vực này sẽ phải đối mặt với “các biện pháp cứng rắn”, theo tuyên bố được hãng tin Fars của Iran đăng tải.
Cũng theo IRGC, ba tàu container mang quốc tịch khác nhau đã bị ngăn không cho tiến vào eo biển trong ngày, sau khi nhận cảnh báo từ lực lượng hải quân của tổ chức này.
 |
| Eo biển Hormuz ngoài khơi Khasab thuộc bán đảo Musandam phía bắc Oman. Ảnh: IRGC |
Trước đó, hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin, hiện có hơn 350 tàu đang chờ sự cho phép của Tehran để được di chuyển qua eo biển Hormuz.
Những con tàu nêu trên đã được lệnh ngắt nguồn hệ thống và giữ nguyên vị trí. Trong số này có 25 siêu tàu chở dầu, 200 tàu chở dầu, 70 tàu chở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và khí nén (CNG).
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Tư lệnh Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Alireza Tangsiri tuyên bố bất kỳ tàu thuyền nào đi qua eo biển Hormuz đều phải phối hợp đầy đủ với các cơ quan quản lý hàng hải của Iran.
Anh lên án Iran “bắt nền kinh tế toàn cầu làm con tin”
Ngoại trưởng các nước Nhóm G7, trong đó có Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper, đang họp tại Pháp trong khuôn khổ hội nghị dự kiến tập trung vào xung đột với Iran.
Phát biểu tại cuộc họp, bà Cooper kêu gọi “một giải pháp nhanh chóng” cho cuộc khủng hoảng, đồng thời cho rằng Iran đang “bắt nền kinh tế toàn cầu làm con tin” khi hạn chế hoạt động qua eo biển Hormuz.
 |
| Các bộ trưởng ngoại giao tham dự cuộc họp G7 tại Tu viện Vaux-de-Cernay ở Cernay-la-Ville, Paris, Pháp ngày 27/3. Ảnh: Reuters |
“Chúng tôi rất rõ ràng rằng cần một giải pháp nhanh chóng cho cuộc xung đột này nhằm khôi phục ổn định khu vực”, bà nói.
Đề cập tới tình trạng gián đoạn tại eo biển, bà nhấn mạnh: “Thẳng thắn mà nói, Iran không thể chỉ vì một eo biển liên quan đến các tuyến hàng hải quốc tế và tự do hàng hải mà bắt nền kinh tế toàn cầu làm con tin.”
Ngoại trưởng Mỹ Rubio đối mặt lo ngại từ đồng minh tại hội nghị G7
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vừa có mặt và tham gia chụp ảnh chung tại hội nghị G7 diễn ra tại Pháp. Trong bức ảnh “gia đình”, ông đứng lệch về bên phải, hơi tách khỏi các lãnh đạo khác.
Theo Al Jazeera, khó có thể khẳng định điều đó mang ý nghĩa gì, nhưng rõ ràng ngày làm việc này sẽ không dễ dàng, đặc biệt nếu nhìn vào những phát biểu của ông Rubio tại Mỹ trước khi tới đây.
Ông cho rằng các đồng minh nên biết ơn Mỹ hơn vì cuộc chiến mà Washington tiến hành cùng Israel chống lại Iran, đồng thời nhận định cuộc chiến này sẽ khiến thế giới trở nên tốt đẹp hơn.
Tuy nhiên, quan điểm đó không hoàn toàn được chia sẻ bởi một số đối tác trong G7, những nước cho rằng cuộc chiến là phi pháp. Họ cũng bày tỏ lo ngại về tác động của xung đột, thương vong dân thường và giá dầu, năng lượng leo thang ảnh hưởng tới người dân trong nước.
Trong ngày họp đầu tiên, khi ông Rubio chưa có mặt, phần lớn các nước đã kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng.
Đại diện Mỹ - Iran sẽ sớm gặp nhau ở Pakistan
Đại diện Mỹ và Iran được cho là đang tiến gần tới một cuộc gặp trực tiếp, dự kiến diễn ra tại Pakistan trong thời gian rất sớm, sau giai đoạn liên lạc gián tiếp giữa hai bên.
Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul cho biết các kênh trao đổi kín đã được thiết lập và hai phía đang chuẩn bị cho bước tiếp theo.
“Theo thông tin tôi nhận được, đã có những hoạt động liên lạc gián tiếp và công tác chuẩn bị đã được thực hiện cho các cuộc gặp trực tiếp. Nó sẽ diễn ra rất sớm tại Pakistan”, ông nói với đài phát thanh Deutschlandfunk.
Hiện cả Washington lẫn Tehran chưa đưa ra phản hồi chính thức.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn thời hạn đạt thỏa thuận đến 6/4, đồng thời cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở năng lượng nếu đàm phán thất bại, dù ông khẳng định tiến trình hiện nay đang diễn ra “rất tốt”.
Song song với lời kêu gọi đối thoại, Mỹ vẫn điều thêm lực lượng tới khu vực, cho thấy khả năng vừa thúc đẩy đàm phán vừa chuẩn bị cho kịch bản quân sự liên quan eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Iran tố cáo Mỹ phạm tội ác chiến tranh
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu tại phiên họp khẩn của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc do Iran, Trung Quốc và Cuba triệu tập.
Liên quan đến cuộc tấn công của Israel và Mỹ nhằm vào một trường học ở Minab (Iran) khiến 175 trẻ em và giáo viên thiệt mạng, ông Araghchi khẳng định Iran đang phải đối mặt với “cuộc chiến phi pháp và tàn bạo” do Mỹ và Israel áp đặt.
 |
| Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: Reuters. |
Ngoại trưởng Iran nhận định vụ tấn công vào trường tiểu học Shajareh Tayyebeh là một trong những điều đau thương nhất xảy ra trong chiến sự, khiến hơn 175 học sinh và giáo viên thiệt mạng. Ông Araghchi khẳng định việc nhắm mục tiêu vào trường tiểu học là tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người.
“Hơn 600 trường học trên khắp Iran đã bị phá hủy hoặc hư hại, hơn 1.000 học sinh cùng giáo viên đã thiệt mạng hoặc bị thương trong các cuộc tấn công”, ông Araghchi cho biết thêm.
Ngoại trưởng Iran cũng lên hành động tấn công của Mỹ và Israel khi tiến trình ngoại giao đang diễn ra. Ông nói Mỹ và Israel đã “phản bội lần thứ hai trong vòng 9 tháng bằng cách phá vỡ bàn đàm phán”.
Israel dội tên lửa vào cơ sở sản xuất tên lửa, thủy lôi của Iran
Trong bản cập nhật chiến tranh mới nhất, quân đội Israel cho biết họ đã thực hiện các cuộc không kích nhắm vào cơ sở sản xuất tên lửa và thủy lôi chính của Iran ở thành phố trung tâm Yazd.
 |
| Quân đội Israel tuyên bố đã tấn công cơ sở sản xuất tên lửa và thủy lôi chính của Iran ở Yazd. Ảnh: IDF. |
Theo quân đội Israel, địa điểm này là trung tâm của "lập kế hoạch, phát triển, lắp ráp và lưu trữ các tên lửa tiên tiến nhằm mục đích phóng từ các nền tảng hành trình, tàu ngầm và trực thăng" của Iran.
Chiến sự Iran có thể gây suy thoái kinh tế toàn cầu tồi tệ hơn Covid-19
Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cảnh báo cuộc chiến giữa Israel-Mỹ với Iran có thể gây ra một "cuộc suy thoái toàn cầu tự gây ra" với những hậu quả có thể còn tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.
 |
| Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb. Ảnh: Reuters |
Chia sẻ với Politico, ông Stubb chỉ trích cách tiếp cận "Nước Mỹ trên hết" của Tổng thống Trump, cho rằng nó làm giảm tính ngoại giao đối với các thỏa thuận ngắn hạn.
Ông nói: "Ngoại giao hiếm khi là một giao dịch. Ý tôi là, tiền lãi có thể mang tính chất giao dịch, nhưng ngay cả khi đó bạn cũng nên tìm thấy lợi ích chung".
Israel dội bom cơ sở tên lửa Iran trong đêm
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết Không quân nước này đã tiến hành các cuộc không kích qua đêm nhằm vào các cơ sở sản xuất tên lửa đạn đạo và hệ thống phòng không của Iran.
Theo IDF, tại thủ đô Tehran, các máy bay chiến đấu của Không quân Israel (IAF) đã tấn công “cơ sở hạ tầng và các địa điểm phục vụ sản xuất vũ khí của chính quyền Iran, đặc biệt là các cơ sở sản xuất tên lửa đạn đạo.”
Tại khu vực miền Tây Iran, IDF cho biết đã nhắm vào các bệ phóng và kho lưu trữ tên lửa đạn đạo, những mục tiêu mà Israel cho là “đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia.”
IDF cho biết sẽ công bố thêm chi tiết về các đợt không kích trong đêm này trong thời gian tới.
Mỹ lần đầu triển khai tàu không người lái ra “tiền tuyến” Iran
Theo Lầu Năm Góc, các xuồng cao tốc không người lái đã được đưa vào tuần tra, góp phần tăng cường giám sát hàng hải trong khu vực. Đây là lần đầu tiên Mỹ công khai việc sử dụng loại phương tiện này trong một chiến dịch thực địa liên quan đến Iran, theo Reuters.
Những năm gần đây, tàu không người lái nổi lên như một công cụ tác chiến đáng chú ý, đặc biệt sau khi Ukraine sử dụng xuồng chứa thuốc nổ gây thiệt hại đáng kể cho Hạm đội Biển Đen của Nga.
 |
| Một tàu trinh sát tự hành toàn cầu (GARC) của Hải quân Mỹ. Ảnh: Reuters. |
Về phía Iran, nước này cũng được cho là đã ít nhất hai lần sử dụng phương tiện không người lái để tấn công tàu chở dầu tại Vịnh kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát gần một tháng qua. Tuy nhiên, chưa có dấu hiệu cho thấy Mỹ triển khai các phương tiện này cho mục đích tấn công.
Trả lời Reuters, ông Tim Hawkins, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cho biết các phương tiện đang sử dụng do công ty BlackSea phát triển, mang tên Tàu trinh sát tự hành toàn cầu (GARC), hiện hoạt động trong khuôn khổ “Chiến dịch Cơn thịnh nộ dữ dội”. Theo ông, các hệ thống không người lái, bao gồm cả phương tiện mặt nước như GARC, đã tích lũy hơn 450 giờ hoạt động và di chuyển trên 2.200 hải lý trong các nhiệm vụ tuần tra.
Dù vậy, chương trình tàu không người lái của Mỹ vẫn đối mặt nhiều thách thức. Các báo cáo trước đó cho thấy GARC từng gặp sự cố về hiệu suất và an toàn trong quá trình thử nghiệm, thậm chí có nguyên mẫu bị hư hỏng nặng tại Trung Đông.
Bất chấp những hạn chế, Hạm đội 5 Mỹ vẫn coi đây là năng lực mới nổi, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức tình huống trên biển - yếu tố then chốt tại các điểm nóng địa chính trị hiện nay.
Tàu Thái Lan trúng đạn ở eo biển Hormuz mắc cạn gần Iran
Tàu chở hàng treo cờ Thái Lan, bị trúng các vật thể chưa xác định tại eo biển Hormuz hồi đầu tháng, mắc cạn ngoài khơi đảo Qeshm của Iran, theo hãng tin Tasnim.
Phía Thái Lan cho biết 20 thuyền viên đã được hải quân Oman cứu sau vụ tấn công nhằm vào con tàu mang tên Mayuree Naree, trong khi 3 người vẫn mất tích sau vụ nổ gây cháy phòng máy vào ngày 11/3.
Chuyên gia Nga sơ tán khỏi nhà máy điện hạt nhân Iran
Hơn 160 chuyên gia Nga đã được sơ tán khỏi nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran, theo hãng thông tấn nhà nước Nga Tass.
“Tối nay, chúng tôi dự kiến toàn bộ 163 người sẽ vượt qua biên giới Iran - Armenia”, ông Alexey Likhachev, Tổng giám đốc tập đoàn năng lượng hạt nhân nhà nước Rosatom, cho biết.
Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Iran đã trở thành mục tiêu trong các cuộc không kích tuần này. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cảnh báo hôm 24/3 rằng các cuộc tấn công có thể “dẫn tới một sự cố phóng xạ nghiêm trọng”.
 |
| Nhà máy điện hạt nhân của Iran do Nga hỗ trợ xây dựng. Ảnh: Reuters |
Nga là nước hoàn thành việc xây dựng nhà máy điện Bushehr. Nhà máy đi vào hoạt động từ năm 2011 và sử dụng nhiên liệu uranium do Nga cung cấp.
Điện Kremlin đã lên án các cuộc không kích là “cực kỳ nguy hiểm”. Tuy nhiên, Nga cũng nhiều lần bị cáo buộc tiến hành các cuộc tấn công thiếu thận trọng gần các cơ sở hạt nhân trong cuộc chiến tại Ukraine.
Người Iran xuống đường phản đối Mỹ - Israel
Tại Tehran, người dân tiếp tục tập trung trong các cuộc tuần hành ban đêm thể hiện lập trường phản đối Mỹ và Israel, trong bối cảnh xung đột leo thang.
Nhiều người tham gia mang theo áp phích có hình Lãnh tụ tối cao mới Mojtaba Khamenei, thể hiện sự ủng hộ đối với hệ thống lãnh đạo hiện tại và tinh thần đoàn kết trong nước.
    |
Người dân Iran xuống đường tối 26/3 để phản đối Mỹ và Israel. Ảnh: Reuters |
Các cuộc tuần hành tương tự cũng diễn ra tại nhiều thành phố lớn, với lực lượng an ninh hiện diện nhằm đảm bảo trật tự, trong bối cảnh chính quyền nhấn mạnh sự đồng thuận và quyết tâm bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Israel tấn công diện rộng vào nhiều khu vực tại Iran
Quân đội Israel cho biết đợt tấn công mới nhất nhằm vào “trái tim” thủ đô Iran, Tehran, với mục tiêu các cơ sở quan trọng trong thành phố.
Một cuộc không kích khác được phối hợp giữa Mỹ và Israel cũng nhằm vào một tòa nhà dân cư tại thành phố Urmia, thủ phủ tỉnh Tây Azerbaijan, Iran, được cho là một cuộc tấn công trực tiếp bằng tên lửa.
Hamed Saffari, Tổng giám đốc quản lý khủng hoảng tỉnh Tây Azerbaijan, thông báo với Hãng IRNA rằng “bốn tòa nhà dân cư đã bị phá hủy hoàn toàn” và xác nhận rằng vụ tấn công “đã khiến một số công dân thiệt mạng và bị thương”.
Ngoài ra, Israel cũng tiến hành các đợt không kích hướng tới ba ngôi nhà dân ở thành phố Qom, Iran đã khiến sáu người thiệt mạng, theo báo cáo từ truyền thông địa phương.
Phó thống đốc Qom thông báo với Hãng tin Fars rằng số người bị thương hiện vẫn chưa được xác định.
Iran tuyên bố đánh tàu Israel, tập kích kho nhiên liệu Haifa
Truyền thông nhà nước Iran ngày 26/3 dẫn lời ông Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), cho biết lực lượng này đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu của Israel.
Theo đó, IRGC tuyên bố đã nhắm vào “nhiều tàu quân sự của Israel” tại khu vực phía đông Địa Trung Hải. Đồng thời, lực lượng này cũng cho biết đã tấn công các kho nhiên liệu phục vụ tiêm kích Israel tại cảng Haifa.
“Chúng tôi kiên quyết nhắm vào nguồn gốc của mọi hành vi gây hấn và tội ác”, ông Zolfaghari nhấn mạnh.
Mỹ dồn thêm 10.000 quân tới Trung Đông
Tờ Wall Street Journal ngày 26/3 (giờ địa phương) dẫn lời các quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết Lầu Năm Góc đang xem xét kế hoạch điều động thêm khoảng 10.000 binh sĩ tới Trung Đông.
Theo nguồn tin, động thái này nhằm mở rộng các lựa chọn quân sự cho Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh ông vẫn cân nhắc khả năng tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình với Iran.
  |
Lực lượng dự kiến triển khai có thể bao gồm bộ binh cùng các phương tiện thiết giáp, nhằm tăng cường cho hiện diện quân sự Mỹ tại khu vực Trung Đông. Ảnh: Reuters |
Lực lượng dự kiến triển khai có thể bao gồm bộ binh cùng các phương tiện thiết giáp, nhằm tăng cường cho hiện diện quân sự Mỹ tại khu vực. Trước đó, Washington đã điều động khoảng 5.000 lính thủy quân lục chiến và hàng nghìn lính dù thuộc Sư đoàn Dù 82 tới Trung Đông.
Đáng chú ý, kế hoạch tăng quân được xúc tiến ngay cả khi xuất hiện những tín hiệu ban đầu về khả năng đàm phán ngừng bắn, cho thấy Mỹ vẫn duy trì song song cả lựa chọn quân sự và ngoại giao.
Iran huy động 1 triệu quân, sẵn sàng đối phó nếu Mỹ đổ bộ
Iran được cho là đã huy động hơn một triệu binh sĩ nhằm chuẩn bị cho kịch bản Mỹ phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào lãnh thổ nước này.
Hãng thông tấn Tasnim ngày 26/3 dẫn nguồn tin quân sự cho biết “tinh thần sẵn sàng chiến đấu đang dâng cao” trong các lực lượng bộ binh, trong bối cảnh gia tăng đồn đoán về khả năng Washington mở chiến dịch trên bộ, đặc biệt tại hướng phía nam Iran.
 |
| Lính Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran trong một cuộc duyệt binh năm 2019. Ảnh: Reuters. |
Theo nguồn tin, lực lượng vũ trang Iran đã “huy động và bố trí hơn một triệu binh sĩ” cho các hoạt động tác chiến trên bộ. Đồng thời, làn sóng tình nguyện nhập ngũ cũng gia tăng, với nhiều thanh niên nộp đơn gia nhập lực lượng dân quân Basij, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và lục quân.
Nguồn tin này cũng cảnh báo nếu Mỹ tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz bằng các biện pháp quân sự, Tehran đã sẵn sàng đáp trả, đồng thời khẳng định tuyến hàng hải chiến lược này vẫn có thể bị phong tỏa.
Chuẩn tướng Ali Jahanshahi, tư lệnh lục quân Iran, nhấn mạnh một chiến dịch trên bộ sẽ “rất nguy hiểm và tốn kém” đối với đối phương, đồng thời khẳng định mọi động thái tại khu vực biên giới đều đang được theo dõi sát sao và Iran đã chuẩn bị cho mọi kịch bản.
Iran dọa cơ sở quân Mỹ lưu trú có thể là “mục tiêu hợp pháp”
Iran vừa đưa ra cảnh báo mạnh mẽ tới các cơ sở lưu trú tại Trung Đông, cho rằng các khách sạn và công trình dân sự đang dùng làm nơi đóng quân của binh sĩ Mỹ có thể trở thành “mục tiêu phòng thủ hợp pháp” nếu tình trạng này tiếp tục.
Hãng tin bán chính thức Fars dẫn nguồn cho biết, các địa điểm sử dụng cho quân Mỹ “không chỉ giới hạn” ở Bahrain và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất. Các nguồn tin này còn nói rằng những nơi lưu trú thay thế cho lực lượng nước ngoài đã được xác định tại nhiều khu vực khác trong vùng, bao gồm Syria, Lebanon và Djibouti.
Theo Fars, có quan hệ gần gũi với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, cảnh báo gửi đến các chủ khách sạn là “toàn diện và dứt khoát”. Bất kỳ cơ sở nào tiếp nhận quân nước ngoài - “bất kể vị trí địa lý” - sẽ bị coi là mục tiêu hợp pháp nếu hoạt động này không bị ngăn chặn ngay lập tức.
Trước đó, hôm 26/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đăng trên X rằng binh sĩ Mỹ đã rời các căn cứ quân sự ở các nước Arab Vùng Vịnh thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) và đang trú tại khách sạn và văn phòng.
“Ngay từ đầu cuộc chiến này, binh sĩ Mỹ đã rút khỏi căn cứ quân sự ở GCC để trốn trong khách sạn và văn phòng”, ông Araghchi viết, cáo buộc lực lượng Mỹ đang dùng “công dân Hội đồng Quốc gia vùng Vịnh làm lá chắn sống”. Ông kêu gọi các khách sạn tại vùng Vịnh từ chối đặt phòng cho binh sĩ Mỹ.
CNN chưa thể xác minh độc lập các cáo buộc trong báo cáo của Fars hay tuyên bố của Araghchi. Các quan chức Mỹ và GCC cũng chưa có phản hồi công khai.
Ông Trump: "Iran xin hoãn 7 ngày, nhưng tôi đã cho 10 ngày"
“Qua các kênh của tôi, họ lịch sự hỏi: ‘Chúng tôi có thể được thêm thời gian không?’ Vì chúng ta đang nói về tối mai, khá gấp, và nếu họ không thực hiện những gì phải làm, tôi sẽ phá hủy các nhà máy điện của họ”, ông Trump nói với Fox News.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters |
“Ban đầu họ xin 7 ngày, tôi đáp: ‘Tôi sẽ cho 10 ngày’ vì họ đã trao cho tôi các tàu dầu”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho biết các quan chức Iran “rất biết ơn” quyết định này.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố Iran đã “tặng” ông 10 tàu dầu lớn, cho phép các tàu đi qua eo biển Hormuz như một biểu hiện thiện chí. Tehran khẳng định eo biển chiến lược này luôn mở cho tất cả tàu thuyền không liên quan tới các quốc gia “thù địch”.
Ông Trump gia hạn tối hậu thư mở eo Hormuz thêm 10 ngày
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa thông báo gia hạn thêm 10 ngày thời hạn yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ đối mặt với các đòn tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết quyết định tạm hoãn được đưa ra “theo đề nghị của chính phủ Iran”, và hạn chót mới sẽ rơi vào 20h ngày 6/4, giờ miền Đông nước Mỹ (tức 7h sáng 7/4, theo giờ Hà Nội).
 |
| Bài đăng trên mạng xã hội Truth Social của ông Trump. |
“Các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra bất chấp những tuyên bố sai lệch từ truyền thông ‘tin giả’ và một số bên khác, tiến triển là rất tốt”, ông viết.
Giới quan sát nhận định việc Mỹ tiếp tục kéo dài thời hạn tối hậu thư phản ánh sự dịch chuyển từ kịch bản leo thang quân sự sang ưu tiên giải pháp ngoại giao, đặc biệt là trong bối cảnh xung đột tác động mạnh đến thị trường năng lượng và an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Tuy nhiên, khả năng đạt được thỏa thuận vẫn còn bỏ ngỏ do tồn tại nhiều bất đồng cốt lõi, trong đó có chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran.
Ông Trump tiết lộ về “món quà” của Iran, thêm nhiều tàu chở dầu được đi qua Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã cho phép 10 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz như một “món quà”, nhằm thể hiện thiện chí trong các nỗ lực đàm phán chấm dứt xung đột.
Nhắc lại phát biểu úp mở trước đó về “món quà” từ Tehran, ông Trump nói ban đầu Iran cho phép 8 “tàu dầu lớn” đi qua tuyến hàng hải chiến lược này trong tuần, sau đó tiếp tục cho thêm 2 tàu khác quá cảnh.
Ông cũng cho biết trong số các tàu được phép đi qua có một số tàu treo cờ Pakistan.
Israel tăng cường không kích, Iran lập tức phóng loạt tên lửa mới
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết đã phát hiện một làn sóng tên lửa mới do Tehran phóng về phía lãnh thổ Israel, chỉ ít lâu sau khi nước này tuyên bố đã phá hủy “hơn 1.000 mục tiêu liên quan đến sản xuất” trên khắp Iran.
“Các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa,” quân đội Israel cho biết, đồng thời kêu gọi người dân nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn và ở yên cho đến khi có thông báo mới.
Trước đó, IDF cũng xác nhận đang “tăng cường các đòn tấn công” nhằm vào ngành công nghiệp sản xuất vũ khí của Iran, với hơn 1.000 mục tiêu đã bị đánh trúng kể từ khi chiến dịch được triển khai.
Theo IDF, Không quân Israel, Cục Tình báo và Cục Tác chiến đang dẫn đầu nỗ lực liên tục nhằm “làm suy giảm” năng lực công nghiệp của Tehran.
“Chiến dịch bao gồm việc tấn công có hệ thống vào các dây chuyền sản xuất, với mục tiêu làm suy yếu năng lực chế tạo, phát triển và nghiên cứu trong các ngành công nghiệp quân sự của Iran”, tuyên bố nêu rõ.
Tòa nhà viễn thông Iran trúng bom, dân thường thiệt mạng
Theo hãng tin Mehr của Iran, một tòa nhà viễn thông tại khu vực tây nam thủ đô Tehran đã bị trúng bom trong một cuộc tấn công.
Mảnh vỡ từ quả đạn đã văng trúng một phương tiện đang lưu thông gần hiện trường, khiến một người thiệt mạng.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng tại Iran gia tăng, với nhiều tòa nhà tại Tehran từng bị đánh trúng trong các đợt tấn công trước đó, gây thương vong và thiệt hại đáng kể.
Ông Trump "xuống giọng" về hạn chót với Iran
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump, ngồi cạnh Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, phát biểu trong cuộc họp nội các tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Mỹ, ngày 26/3. Ảnh: Reuters. |
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông chưa chắc sẽ giữ nguyên hạn chót vào thứ 27/3 mà ông đặt ra để Iran mở lại eo biển Hormuz, cho thấy lập trường có thể thay đổi tùy theo tiến triển đàm phán.
“Tôi chưa biết. Ông Witkoff, JD và Jared sẽ cho tôi biết liệu mọi việc có đang tiến triển hay không. Nếu không, có thể chúng ta sẽ không áp dụng hạn chót đó”, ông Trump nói, nhắc tới Phó Tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner - những người được giao phụ trách đàm phán.
Hạn chót này ban đầu đã hết vào đầu tuần, nhưng ông Trump sau đó gia hạn đến thứ Sáu trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao vẫn đang diễn ra. Trước thời điểm cận kề hạn mới, ông phát tín hiệu vẫn còn dư địa về thời gian.
“Chúng ta còn nhiều thời gian. Một ngày trong ‘thời gian của Trump’ có thể là cả một sự vĩnh cửu”, ông nói.
JD Vance: Quân đội Iran bị “tê liệt”, Mỹ có thêm lựa chọn
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, lặp lại quan điểm của Tổng thống Donald Trump, cho rằng lực lượng quân sự “truyền thống” của Iran đã bị “đánh phá hiệu quả” trong cuộc chiến hiện nay.
Ông Vance nhận định Iran gần như không còn năng lực hải quân và “không còn khả năng tấn công Mỹ như cách đây chỉ vài tuần”.
“Điều đó mang lại cho chúng tôi thêm nhiều lựa chọn”,
ông nói, song không nêu chi tiết các phương án cụ thể.
 |
| Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trong cuộc họp nội các ngày 26/3. Ảnh: Reuters. |
Kiểm soát nguồn dầu Iran là “một lựa chọn” của Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết việc kiểm soát nguồn cung dầu mỏ của Iran là “một lựa chọn” mà Washington có thể cân nhắc, dù không đi sâu vào chi tiết.
“Tôi không muốn nói nhiều về điều đó, nhưng đó là một lựa chọn”, ông Trump nói khi được hỏi về khả năng này. Ông đồng thời gợi ý một kịch bản tương tự Venezuela, nơi Mỹ đã can dự sâu vào lĩnh vực dầu mỏ sau biến động chính trị, mang lại “hàng tỷ USD” lợi ích.
Theo ông Trump, mô hình hợp tác tại Venezuela giống như một “liên doanh”, trong đó Mỹ thu được nguồn lợi lớn, đồng thời khẳng định tình hình kinh tế quốc gia này đang cải thiện.
Ngoại trưởng Marco Rubio cũng cho biết chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, Venezuela đã tạo ra nguồn thu từ dầu mỏ vượt phần lớn cả năm trước đó, nhấn mạnh nguồn tiền hiện “không còn bị thất thoát”.
Về tác động của xung đột, ông Trump cho rằng Mỹ không phụ thuộc vào eo biển Hormuz và tìm cách giảm nhẹ ảnh hưởng đối với nguồn cung năng lượng trong nước.
“Chúng ta có rất nhiều dầu. Nước Mỹ không bị ảnh hưởng bởi điều này. Chúng ta có trữ lượng nhiều gấp đôi Saudi Arabia hay Nga, và sắp tới có thể gấp ba”, ông nói.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
