|
|
Trong phiên giao dịch ngày 23/3, giá vàng trong nước giảm mạnh tới 5 triệu đồng mỗi lượng. Ảnh: Việt Linh. |
Chỉ trong 5 ngày gần đây, giá vàng thế giới đã lao dốc tới 9%, lùi về vùng thấp nhất 2 tháng, quanh 4.360 USD/ounce. Diễn biến này nhanh chóng ảnh hưởng thị trường trong nước, khi giá vàng miếng và vàng nhẫn cũng trải qua 2 nhịp điều chỉnh mạnh liên tiếp. Trên biểu đồ giá hàng ngày, xu hướng giảm bắt đầu từ phiên 19/3 và kéo dài đến nay, với tổng mức giảm hơn 15 triệu đồng mỗi lượng chỉ sau 5 phiên.
Diễn biến kể trên đã khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ, nhất là trong bối cảnh rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nguyên nhân cốt lõi không đến từ việc vàng mất vai trò trú ẩn, mà xuất phát từ sự thay đổi kỳ vọng chính sách tiền tệ, đà tăng của đồng USD và áp lực chốt lời sau giai đoạn tăng nóng.
Lãi suất cao và đồng USD lên giá
Chia sẻ với Tri Thức - Znews, Tiến sĩ Đào Lê Trang Anh, Giảng viên cấp cao ngành Tài chính, Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng trong ngắn hạn, giá vàng không hoàn toàn phản ứng theo lý thuyết là tài sản “trú ẩn an toàn” khi có biến động, mà chịu chi phối mạnh bởi các biến số tài chính, đặc biệt là lãi suất thực và sức mạnh của đồng USD.
Hiện nay, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu và các sản phẩm năng lượng tăng cao, làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu. Diễn biến này khiến thị trường giảm kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm cắt giảm lãi suất, thậm chí chuyển sang kịch bản duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian dài hơn.
Khi lãi suất thực tăng lên, chi phí cơ hội nắm giữ vàng - một tài sản không sinh lãi - cũng gia tăng. Đồng thời, đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn đã kéo dòng tiền rời khỏi kim loại quý.
Không chỉ vậy, yếu tố kỹ thuật cũng đóng vai trò quan trọng. Sau giai đoạn tăng mạnh và tiệm cận các mốc kỷ lục, áp lực chốt lời gia tăng khiến giá vàng nhanh chóng giảm sâu.
Theo bà Trang Anh, các nhịp giảm gần đây có thể được xem là nhịp điều chỉnh do kỳ vọng lãi suất cao kéo dài và hoạt động chốt lời, hơn là sự thay đổi trong bản chất trú ẩn của vàng. Trong môi trường hiện tại, vàng không phản ứng một cách “cơ học” với rủi ro, mà phụ thuộc vào yếu tố nào chiếm ưu thế và hiện tại đó là chính sách tiền tệ.
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cũng chỉ ra các lý do tương tự, nhưng nhấn mạnh thêm rằng biến động mạnh của giá vàng, đặc biệt là các nhịp giảm sâu ngày 19/3 và 23/3, không phải là hiện tượng bất thường mà là một chu kỳ điều chỉnh mang tính tất yếu.
Bởi trước nhịp điều chỉnh, giá vàng có thời điểm tiệm cận vùng đỉnh lịch sử và duy trì trạng thái tích lũy ở mức cao. Đây là giai đoạn hội tụ nhiều yếu tố nhạy cảm như kỳ vọng tăng giá kéo dài, dòng tiền đầu cơ lớn và các chỉ báo kỹ thuật rơi vào trạng thái “quá mua”.
Trong bối cảnh đó, chỉ cần một thay đổi nhỏ trong kỳ vọng vĩ mô cũng đủ kích hoạt làn sóng điều chỉnh mạnh. Theo ông Huy, đây là quá trình “giải nén” cần thiết khi thị trường tiến vào vùng giá cao, buộc phải tái cân bằng để thiết lập mặt bằng bền vững hơn.
 |
| Sau giai đoạn tăng mạnh áp lực chốt lời gia tăng khiến giá vàng nhanh chóng giảm sâu. Ảnh: Phạm Ngôn. |
Một nguyên nhân quan trọng khác khiến mức giảm trở nên nghiêm trọng và nhanh hơn là sự cộng hưởng của yếu tố kỹ thuật và cấu trúc thị trường. Khi giá phá vỡ các ngưỡng hỗ trợ, lệnh bán tự động được kích hoạt, trong khi nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy phải đối mặt với áp lực bổ sung ký quỹ.
Điều này tạo ra hiệu ứng dây chuyền, khiến lực bán lan rộng. Trong môi trường giao dịch hiện đại, nơi vàng đã trở thành một tài sản tài chính hóa cao, các biến động có thể diễn ra với tốc độ và biên độ lớn hơn so với trước đây.
Các chuyên gia cũng đồng tình rằng đà lao dốc của giá vàng thế giới chính là yếu tố trực tiếp kéo giá vàng trong nước giảm mạnh theo.
Vàng vẫn giữ vai trò trú ẩn trong dài hạn
Dù biến động mạnh trong ngắn hạn, các chuyên gia cho rằng vai trò tài sản trú ẩn của vàng không thay đổi về bản chất.
Theo Tiến sĩ Trang Anh, các rủi ro địa chính trị toàn cầu vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, tiếp tục nâng đỡ nhu cầu nắm giữ vàng như một kênh bảo toàn giá trị. Bên cạnh đó, xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương, đặc biệt tại các nền kinh tế mới nổi, vẫn là động lực quan trọng hỗ trợ giá vàng.
Về chu kỳ dài hạn, khi áp lực lạm phát dần được kiểm soát, các ngân hàng trung ương sẽ buộc phải chuyển sang nới lỏng chính sách tiền tệ, kéo giảm lãi suất thực. Đây là yếu tố mang tính quyết định đối với xu hướng tăng của vàng trong dài hạn.
Ông Nguyễn Quang Huy nhận thấy nhịp điều chỉnh của vàng thời gian qua là kết quả của một chuỗi tác động liên kết từ chính sách tiền tệ thận trọng, rủi ro lạm phát từ năng lượng, trạng thái kỹ thuật quá mua và hiệu ứng khuếch đại của thị trường. Điều quan trọng là nhà đầu tư phải nhận diện đúng bản chất của diễn biến này.
“Vàng không mất đi vai trò của mình, mà đang vận động trong một trật tự mới, nơi giá không chỉ phản ánh bất ổn, mà còn phản ánh kỳ vọng tiền tệ và cấu trúc dòng vốn toàn cầu. Trong bối cảnh đó, những nhịp điều chỉnh mạnh không phải là dấu hiệu bất thường, mà là bước chuyển cần thiết để thị trường rời khỏi trạng thái cực đoan và tiến tới một điểm cân bằng ổn định hơn”, ông Huy nhận định.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
