|
|
Lựa chọn đúng loại sữa có thể giúp trẻ hấp thụ và phát triển tốt hơn. Ảnh: Shutterstock. |
Biếng ăn là tình trạng khiến nhiều phụ huynh lo lắng, đặc biệt khi trẻ chậm tăng cân hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng. Vì vậy, không ít người tìm đến các loại sữa cao năng lượng với mong muốn giúp con nhanh chóng cải thiện thể trạng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, đây không phải lựa chọn phù hợp cho mọi trường hợp.
Bác sĩ chuyên khoa II Hoàng Thị Tín, nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), cho biết sữa cao năng lượng là loại sữa cung cấp từ 100 kcal/100 ml trở lên, trong khi sữa công thức thông thường chỉ chứa khoảng 68 kcal/100 ml.
Theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ trong giai đoạn phục hồi dinh dưỡng cần được bổ sung nhiều năng lượng hơn để bắt kịp tốc độ tăng trưởng. Vì vậy, phần lớn các sản phẩm dành cho giai đoạn này đều thuộc nhóm sữa cao năng lượng.
Trong khi đó, sữa dành cho trẻ biếng ăn không nhất thiết phải là sữa cao năng lượng. Nhiều sản phẩm chỉ bổ sung thêm vitamin, kẽm, lysine và các vi chất khác nhằm hỗ trợ cải thiện cảm giác ngon miệng. Tùy từng nhà sản xuất, sữa dành cho trẻ biếng ăn có thể có hoặc không có mức năng lượng từ 100 kcal/100 ml.
Để nhận biết sữa cao năng lượng, phụ huynh nên đọc thông tin dinh dưỡng trên bao bì. Nếu sản phẩm ghi mức năng lượng từ 100 kcal/100 ml trở lên thì được xếp vào nhóm sữa cao năng lượng.
Theo bác sĩ Tín, sữa cao năng lượng thường được chỉ định cho trẻ biếng ăn có nguy cơ suy dinh dưỡng hoặc trẻ đã bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, suy dinh dưỡng cấp. Đây là những trường hợp trẻ thiếu cân so với chuẩn theo tuổi hoặc theo chiều dài cơ thể.
Loại sữa này được sử dụng nhằm bù phần năng lượng còn thiếu khi trẻ không ăn hết khẩu phần. Khi trẻ đã ăn tốt hơn, tăng cân phù hợp với lứa tuổi và không còn nguy cơ suy dinh dưỡng, phụ huynh nên chuyển sang sữa công thức thông thường.
Bác sĩ Tín cũng cảnh báo việc sử dụng sữa cao năng lượng không đúng cách có thể gây tác dụng ngược. Phần lớn sản phẩm thuộc nhóm này không chứa lactose. Nếu dùng trong thời gian dài, cơ thể trẻ có thể giảm tiết men lactase, dẫn đến tiêu chảy khi quay trở lại sử dụng sữa công thức thông thường hoặc sữa tươi.
Ngoài ra, nếu trẻ chỉ uống sữa mà không có chế độ ăn đa dạng, nguy cơ thiếu các vi chất như sắt, kẽm và thiếu máu dinh dưỡng sẽ tăng lên. Trẻ đã đạt cân nặng phù hợp nhưng vẫn tiếp tục sử dụng sữa cao năng lượng cũng dễ đối mặt với nguy cơ thừa cân, béo phì.
Bác sĩ Tín cho hay sữa cao năng lượng không nên uống trước bữa ăn khoảng 2 giờ vì có thể khiến trẻ no và ăn ít hơn. Thay vào đó, loại sữa này chỉ nên dùng sau bữa chính nếu trẻ không ăn hết khẩu phần hoặc bổ sung vào buổi tối để bù lượng năng lượng còn thiếu trong ngày.
Bên cạnh đó, phụ huynh cần lựa chọn sản phẩm phù hợp với từng độ tuổi của trẻ, như dưới 12 tháng, từ 1-3 tuổi hoặc trên 4 tuổi.
Đặc biệt, trước khi quyết định cho trẻ sử dụng sữa cao năng lượng, phụ huynh nên đưa con đến khám dinh dưỡng để được đánh giá nguyên nhân biếng ăn, xác định trẻ có thực sự suy dinh dưỡng hay không và đang ở giai đoạn nào. Theo bác sĩ Tín, ở một số trường hợp chưa ổn định về lâm sàng, việc bổ sung sữa cao năng lượng không đúng thời điểm có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
Vì vậy, sữa cao năng lượng không phải là giải pháp dành cho mọi trẻ biếng ăn. Chỉ khi được chỉ định đúng đối tượng và sử dụng đúng cách, sản phẩm này mới giúp trẻ cải thiện tình trạng dinh dưỡng và bắt kịp đà tăng trưởng.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
