Trong khi Singapore tiếp tục củng cố vị thế cảng trung chuyển hàng đầu thế giới với kỷ lục năm 2025 đạt 3,22 tỷ GT và 44,66 triệu TEUs, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ - dự án có tổng vốn gần 129.000 tỷ đồng - nổi lên với tham vọng cạnh tranh trực tiếp.
Định hướng này được thể hiện rõ khi Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) Nguyễn Cảnh Tĩnh - một trong 3 thành viên liên danh thực hiện cảng Cần Giờ - cho biết dự án đã được tính toán dựa trên tầm nhìn dài hạn, hướng đến phục vụ các "siêu" tàu trọng tải lớn. Đáng chú ý, dự án có sự xuất hiện của hãng tàu lớn nhất thế giới MSC.
"Vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở việc gia tăng công suất, mà là đầu tư đúng vào các dự án có khả năng kết nối hiệu quả với dòng hàng và các tuyến vận tải quốc tế", ông Tĩnh nhìn nhận.
Lúc này, sức nóng của dự án cảng Cần Giờ đang cộng hưởng mạnh mẽ với cụm Cái Mép - Thị Vải. Ngày 17/4 vừa qua, Tập đoàn Gemadept cùng đối tác chiến lược là CMA CGM - hãng tàu lớn thứ 3 thế giới - đã tổ chức động thổ dự án cảng nước sâu Gemalink giai đoạn 2.
Cùng lúc đó, liên danh Tập đoàn Geleximco - CTCP Vận tải và thương mại quốc tế (ITC) - Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) cũng đang chuẩn bị thủ tục để hiện thực hóa dự án cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ.
Trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM nhiệm kỳ 2025-2030, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ được định hướng trở thành cụm cảng logistics thông minh, phát triển theo mô hình siêu cảng số vận hành trên nền tảng dữ liệu lớn.
 |
| Vị trí cảng Gemalink giai đoạn 2, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và cảng Cái Mép Hạ. |
"Bắt tay" với hãng tàu lớn nhất thế giới làm cảng Cần Giờ
Đến năm 2047, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ dự kiến đạt công suất gần 17 triệu TEUs - gần bằng một nửa sản lượng container thông qua cảng Singapore hiện nay.
Giai đoạn đầu, cảng có 2-4 bến, mục tiêu dài hạn đến năm 2050, cảng phát triển lên 13 bến, tiếp nhận tàu trọng tải tới 250.000 tấn hoặc lớn hơn khi đủ điều kiện, đồng thời được xây dựng theo các tiêu chí an toàn, hiệu quả và xanh hóa - những yếu tố mà các hãng tàu quốc tế thường dùng để lựa chọn cảng trung chuyển.
Về vị trí, cảng Cần Giờ được quy hoạch tại cù lao Phú Lợi (xã Thạnh An, TP.HCM) với diện tích 571 ha, tổng chiều dài cầu cảng chính khoảng 7,5 km. Nằm ngay cửa sông Cái Mép, gần các tuyến hàng hải quốc tế đi qua Biển Đông, thuận lợi để phát triển cảng trung chuyển quốc tế. Luồng Cái Mép - Thị Vải có độ sâu đến -15 m, có khả năng tiếp nhận các tàu siêu trường siêu trọng.
Bên cạnh đó, nhờ vị trí nằm trên trục hàng hải huyết mạch nối Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, cảng có thể thu hút hàng hóa tới từ các quốc gia trong khu vực như Campuchia, Thái Lan, Brunei và Philippines để xuất hàng đi Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, bởi khả năng rút ngắn cự ly vận chuyển 30-70% so với việc hàng hóa trung chuyển qua cảng Singapore.
Theo Cảng Sài Gòn, trước đây Việt Nam từng có kế hoạch triển khai xây dựng 2 bến khởi động tại Vân Phong để làm "mồi" thu hút các hãng tàu thực hiện cảng trung chuyển quốc tế, nhưng sau đó không thành công vì không có hãng tàu tham gia.
Lần này, MSC - hãng vận tải container lớn nhất thế giới đã nhập cuộc. Thông qua công ty con Terminal Investment Limited Holding S.A. (TIL), MSC cùng với 2 doanh nghiệp trong nước là VIMC và CTCP Cảng Sài Gòn (SGP) hình thành liên danh nhà đầu tư dự án.
Liên danh TIL - VIMC - SGP góp khoảng 19.331 tỷ đồng, trong đó TIL nắm 49%, VIMC nắm 36% và Cảng Sài Gòn nắm 15%, phần còn lại trong tổng kinh phí dự kiến huy động từ các nguồn khác.
Liên danh đồng thời được yêu cầu không chuyển nhượng dự án trong 10 năm đầu và phải giải ngân tối thiểu 50.000 tỷ đồng trong giai đoạn này. Cảng cũng cần đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về môi trường, quốc phòng - an ninh, công nghệ cảng xanh, cảng thông minh.
Tổng giám đốc VIMC Lê Anh Sơn cho biết cảng sẽ phát triển thành "khách sạn 5 sao dành cho các siêu tàu". Theo ông, cách ví von này của doanh nghiệp thể hiện mong muốn xây dựng một điểm đến hiện đại, có tiêu chuẩn vận hành cao và năng lực tiếp nhận tàu ở đẳng cấp quốc tế.
Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được xây dựng trên cù lao biệt lập chỉ cách cụm cảng Cái Mép - Thị Vải chưa đầy 2 km theo đường chim bay, hiện tại chưa có hệ thống giao thông đường bộ kết nối trực tiếp tới dự án.
Dự kiến từ đây đến năm 2029, TP.HCM sẽ hoàn tất thi công cầu Cần Giờ nối xã Cần Giờ với xã Nhà Bè. Cũng trong thời gian sắp tới, TP.HCM có ý định mở rộng đường Rừng Sác lên 10 làn xe và xây nút giao kết nối tuyến này với cao tốc Bến Lức - Long Thành.
Sau năm 2030, TP.HCM tiếp tục làm đường kết nối từ vị trí xây dựng cảng với đường Rừng Sác và đường trên cao dọc theo đường Rừng Sác, từng bước hoàn thiện hạ tầng giao thông phục vụ cảng.
Siêu cảng Cái Mép Hạ được đầu tư khoảng 50.820 tỷ đồng
Sở hữu lợi thế lớn về kết nối đường thủy và hàng hải quốc tế, cảng Cái Mép Hạ nằm trong cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, nhờ đó có thể tiếp nhận tàu container trên 150.000 DWT và khai thác trực tiếp các tuyến đi châu Âu, Mỹ.
Dự án cũng chiếm ưu thế nhờ các mặt giáp sông, thuận lợi cho việc quy hoạch các bến phục vụ gom và phân phối hàng hóa đến các khách hàng trong vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long với chi phí vận tải thấp.
Trong báo cáo đánh giá tác động môi trường, liên danh nhà đầu tư cho biết hiện các tuyến thủy nội địa chủ yếu sử dụng tàu và sà lan có sức chứa từ 24 đến 300 TEUs, từ Đồng bằng sông Cửu Long, Bình Dương cũ và Đồng Nai đến các cảng tại TP.HCM (Cát Lái) và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ (Cái Mép). Trong thời gian tới, năng lực vận tải có thể được nâng lên khoảng 500 TEUs, tương ứng với tàu có trọng tải 7.000 DWT.
Khu vực dự kiến xây dựng cảng Cái Mép Hạ nằm tại cuối tuyến đường 965. Cầu Vàm Gửi trên tuyến đường 965 cũng đã hoàn thành xây dựng, sẵn sàng kết nối dự án với cụm cảng Cái Mép hiện hữu.
Hiện trạng khu vực chủ yếu là bãi bồi và không có công trình xây dựng, xen kẽ các ao nuôi thủy sản của người dân. Nằm ở phía cuối khu đất sắp triển khai dự án hiện là ruộng muối đang được người dân tận dụng canh tác.
 |
| Phối cảnh cảng Cái Mép Hạ và cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Ảnh: Portcoast. |
Cảng được đầu tư với kinh phí 50.820 tỷ đồng (gần 2 tỷ USD). Đây là một trong những dự án hạ tầng cảng biển lớn nhất khu vực phía Nam, đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển logistics.
Quan trọng hơn, cảng nằm trong vùng quy hoạch hình thành khu thương mại tự do (FTZ) của thành phố, với quy mô 3.764 ha. Khu này được đặt tại phường Tân Phước và phường Tân Hải (thuộc khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) đã được phê duyệt trong Quyết định số 1629/QĐ-TTg ngày 16/12/2024 của Thủ tướng, nằm trong quy hoạch tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là công cụ chính sách kinh tế quan trọng thúc đẩy hoạt động thương mại và đầu tư quốc tế.
FTZ TP.HCM được chia thành 3 khu chức năng gồm: khu đầu mối giao thông vận tải (cảng biển, cảng thủy nội địa, ga đường sắt) rộng hơn 1.735 ha; khu kho bãi logistics và công nghiệp rộng hơn 1.178 ha; khu công nghiệp công nghệ cao, đô thị và dịch vụ rộng hơn 850 ha.
Cảng Cái Mép Hạ có quy mô 351,2 ha (gồm 229,4 ha đất và 121,8 ha khu nước trước bến). Tổng chiều dài cầu bến hơn 6,8 km, công suất thiết kế 11 triệu TEUs/năm.
Theo kế hoạch, cảng được triển khai theo 3 giai đoạn, dự kiến hoàn tất vào quý I/2045, với thời hạn khai thác 50 năm. Việc phân kỳ đầu tư giúp tối ưu dòng vốn, tạo nguồn thu sớm để tái đầu tư và phù hợp với nhu cầu phát triển của ngành logistics.
Trước mắt, giai đoạn 1 sẽ xây dựng 2 cầu cảng dài 900 m tiếp nhận tàu 250.000 tấn, 9 bến sà lan dài 1.027 m tiếp nhận tàu 5.000 tấn; diện tích khu đất 97,3 ha, khu nước 16,2 ha, công suất 2 triệu TEUs/năm. Tổng kinh phí giai đoạn 1 khoảng 14.867 tỷ đồng.
Theo đánh giá, cảng Cái Mép Hạ không chỉ là dự án hạ tầng giao thông đơn thuần, mà còn là hạt nhân hình thành hệ sinh thái logistics xanh của TP.HCM và vùng Đông Nam Bộ. Dự án hướng tới mục tiêu giảm chi phí logistics quốc gia, hiện chiếm khoảng 16-17% GDP, cao hơn mức trung bình của ASEAN.
 |
| Dự án cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ với tổng vốn 50.820 tỷ đồng (gần 2 tỷ USD). Ảnh: Quỳnh Danh. |
Trong tương lai, cảng sẽ kết nối đồng bộ với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, sân bay Long Thành, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, phục vụ hiệu quả các khu công nghiệp, khu kinh tế và hoạt động xuất nhập khẩu tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Hãng tàu lớn thứ 3 thế giới làm cảng Gemalink hơn 21.000 tỷ đồng
Là dự án khởi động sớm trong cụm cảng logistics thông minh tương lai Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ, cảng Gemalink tiếp tục được triển khai giai đoạn 2, sau khi giai đoạn 1 đã được đưa vào khai thác từ năm 2021.
 |
| Cùng với sự đồng hành của CMA CGM - hãng tàu biển lớn thứ 3 thế giới, cảng Gemalink sẽ tiếp tục triển khai giai đoạn 2, nâng tổng công suất lên 3 triệu TEUs/năm. Ảnh: Quỳnh Danh. |
Tổng thể dự án cụm cảng Gemalink được quy hoạch khoảng 118,24 ha, gồm 98,67 ha đất và 19,57 ha mặt nước. Ở giai đoạn đầu, dự án đã hoàn thành 800 m cầu cảng chính và 190 m cầu cảng khác, đủ khả năng tiếp nhận tàu trọng tải tới 232.000 tấn.
Hiện, Gemalink là một trong 19 cảng biển trên thế giới có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn nhất lên tới 250.000 tấn, tương đương khoảng 24.000 TEUs. Sau 5 năm vận hành (2021-2025), cảng đã đón hơn 2.000 chuyến tàu cập bến, trong đó gần 70% là tàu trọng tải lớn từ 160.000 đến 232.606 tấn.
Trên nền tảng này, giai đoạn 2 tiếp tục được triển khai với các hạng mục bổ sung gồm cầu cảng chính dài 285 m tiếp nhận tàu 250.000 tấn, cầu cảng thượng lưu dài 359 m phục vụ tàu 150.000 tấn và cầu cảng sà lan dài 390 m tiếp nhận tàu và sà lan 5.661 tấn. Dự kiến, dự án cảng Gemalink giai đoạn 2 sẽ hoàn thành và vận hành vào quý IV/2027.
Đồng quan điểm với nhà đầu tư Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, ông Đỗ Công Khanh - Phó tổng giám đốc Gemadept cũng cho rằng trong vòng 5 năm tới, các hãng tàu sẽ có xu hướng tiếp tục đóng mới và đưa vào khai thác các tàu container cỡ lớn sử dụng năng lượng sạch có tải trọng 160.000-250.000 tấn.
Do đó, việc triển khai giai đoạn 2, nâng tổng công suất lên 3 triệu TEUs/năm, cùng với sự đồng hành của CMA CGM - hãng tàu lớn thứ 3 thế giới, sẽ giúp cảng đủ năng lực đáp ứng lượng hàng hóa tăng trưởng và đón nhận dòng hàng hóa trung chuyển từ các quốc gia trong khu vực.
Đồng thời, cảng sẽ góp phần đưa cụm Cái Mép - Thị Vải thành trung tâm trung chuyển mới trên thế giới.
Theo liên danh nhà đầu tư, khi hoàn thành tổng thể dự án, cảng Gemalink sẽ phục vụ đắc lực nhu cầu tăng trưởng xuất nhập khẩu của Việt Nam, sản lượng hàng hóa qua khu vực Cái Mép - Thị Vải với tốc độ tăng bình quân trên 10%/năm.
Tương tự Cái Mép Hạ, với vị trí nằm trong vùng lõi của dự án Khu thương mại tự do TP.HCM, kết nối giữa sản xuất - dịch vụ - logistics, dự án sẽ góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung. Khi hoàn thành, dự án mong muốn đưa thương hiệu khai thác cảng và logistics Việt Nam vươn tầm toàn cầu và sớm đưa TP.HCM trở thành trung tâm tài chính hàng hải quốc tế.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
