12h trưa ngày 20/10, trên đường Lê Thánh Tôn (phường Bến Thành, TP.HCM), thực khách liên tục đổ về quán ăn Thanh Bình. Nằm đối diện cổng chợ Bến Thành, quán mở bán từ năm 1984, dần trở thành địa chỉ quen thuộc với người dân địa phương và du khách khi ghé khu vực trung tâm thành phố.

Bàn ghế kín người, tiếng gọi món xen lẫn tiếng muỗng đũa lách cách. Khung cảnh ấy đã lặp lại suốt nhiều thập niên. Tuy nhiên, mới đây, quán thông báo sẽ đóng cửa vĩnh viễn sau ngày 21/10, khép lại hành trình hơn 40 năm phục vụ thực khách.

“Vất vả quá, đến lúc để nghỉ hưu rồi”, đại diện quán chia sẻ về quyết định dừng kinh doanh từ ngày 22/10.

Trong những ngày cuối mở bán, nhịp hoạt động tại quán vẫn diễn ra tấp nập. Từng nhóm khách nối nhau tìm chỗ ngồi, gọi món và tranh thủ dùng bữa giữa giờ trưa. Với nhiều người, đây cũng là dịp cuối cùng để thưởng thức những món ăn đã trở thành hương vị quen thuộc suốt nhiều năm.

Lời tạm biệt

Quán ăn Thanh Bình được duy trì bởi những người chị em trong cùng một gia đình. Suốt nhiều năm, mỗi người đảm nhận một công việc riêng, từ thu ngân, phục vụ đến đứng bếp. Dù tất bật với lượng khách đông, các thành viên vẫn niềm nở đón khách, liên tục hỗ trợ nhau mỗi khi thực khách phải chờ lâu.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, đại diện quán cho biết các chị em đã cùng nhau kinh doanh trong thời gian dài nhưng không ai có gia đình riêng, con cháu để nối nghiệp hoặc hỗ trợ những công việc liên quan đến giấy tờ, thủ tục. Quán từng gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục thuế do chưa nắm rõ quy định. Sau thời gian cân nhắc, các thành viên quyết định đóng cửa hẳn để nghỉ ngơi.

Nhìn lại chặng đường đã qua, đại diện quán không giấu được sự tiếc nuối. “Chúng tôi cũng tiếc lắm, nhưng biết làm sao bây giờ”, đại diện quán chia sẻ.

Mỗi ngày, các thành viên trong gia đình đều phải thức dậy từ sớm để chuẩn bị nguyên liệu cho thực đơn vài chục món. Sau đó, họ liên tục nấu nướng, phục vụ và dọn dẹp đến tối muộn. Khi tuổi tác ngày càng cao, công việc đòi hỏi phải hoạt động liên tục khiến các thành viên không còn đủ sức duy trì nhịp độ như trước.

Sau khi quán ngừng hoạt động, mặt bằng sẽ được cho thuê. Các chị em cũng muốn dành thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc bản thân sau nhiều năm gắn bó với công việc kinh doanh.

Chị Hậu Giang (phường Bến Thành, TP.HCM), khách quen của quán hơn 30 năm, cho biết đã ăn ở đây từ khi còn trẻ và đến nay vẫn thường xuyên quay lại. Vì vậy, thông tin quán sắp đóng cửa khiến chị không khỏi tiếc nuối.

“Lần nào tôi cũng ăn một tô miến cua không hành. Sau này muốn ăn cũng không biết phải đi đâu kiếm nữa”, chị Giang bày tỏ.

Không riêng chị Giang, nhiều thực khách tranh thủ ghé quán trong những ngày cuối cùng. Có người tìm đến lần đầu sau khi biết tin quán sắp đóng cửa, trong khi khách quen muốn thưởng thức thêm lần nữa những món ăn đã gắn bó với mình suốt nhiều năm. Những lời hỏi thăm, cái nắm tay và sự lưu luyến của khách trở thành những khoảnh khắc đáng nhớ trong những ngày cuối quán hoạt động.

Đối với các thành viên trong gia đình, sự yêu mến của thực khách cũng là điều khiến họ cảm thấy biết ơn sau hơn bốn thập niên kinh doanh.

Hơn 40 năm phục vụ thực khách

Không gian quán có thể phục vụ hàng chục lượt khách cùng lúc. Dù lượng người ra vào đông, các nhân viên vẫn nhanh chóng nhận món và phục vụ, giúp thực khách không phải chờ đợi quá lâu. Ngoài phục vụ tại chỗ, quán còn nhận các đơn hàng mang về.

Thực đơn khá đa dạng, gồm các món nước và món khô, chủ yếu là món ăn Việt Nam như bánh tằm bì, bún, miến... Trong đó, miến cua là một trong những món được nhiều thực khách yêu thích. Giá các món ăn tại quán ở mức trên 100.000 đồng, trong khi đồ uống có giá từ vài chục nghìn đồng.

Bác Nguyễn Dũng (phường Tân Thuận) đã ăn tại quán suốt nhiều chục năm, từ thời còn sống gần khu vực này đến khi chuyển đi nơi khác. Dù không còn ở gần, thỉnh thoảng bác vẫn quay lại để thưởng thức hương vị quen thuộc.

“Tôi thích miến cua và bánh tằm bì tại đây. Nguyên liệu rất chất lượng, càng cua to và chắc thịt”, bác Dũng chia sẻ.

Bên cạnh các món ăn phục vụ tại chỗ, quán còn bán nhiều loại thực phẩm để khách mua về làm quà, như kẹo, mứt và đồ sấy khô. Các sản phẩm có giá trên 100.000 đồng mỗi gói.

Nguyên Phương (ngụ tại Hà Nội) biết tin quán sắp đóng cửa qua một bài viết trên mạng. Cảm thấy tiếc nuối vì không còn nhiều thời gian để thưởng thức các món ăn tại đây, Phương quyết định mua một số đặc sản của quán về làm quà tặng bạn bè, người thân trước khi nơi này ngừng hoạt động.

Trong quá trình kinh doanh, quán nhận được nhiều lời khen về chất lượng món ăn và từng được ghi nhận qua các giải thưởng trong lĩnh vực du lịch. Năm 2017, quán lọt top nhà hàng được yêu thích trong danh sách Ctrip Gourmet List, do du khách Trung Quốc bình chọn.

Câu chuyện của quán diễn ra trong bối cảnh nhiều hộ kinh doanh đang phải thích ứng với những thay đổi về quy định thuế và yêu cầu quản lý. Từ đầu năm nay, một số hộ kinh doanh gặp khó khăn do chưa nắm rõ quy định hoặc chưa đủ khả năng đáp ứng các yêu cầu mới đã lựa chọn ngừng hoạt động.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Nguyễn Thái Bình, chuyên gia ngành dịch vụ ẩm thực (F&B), Giám đốc Học viện Concepts (VCS), nhận định thị trường sẽ chứng kiến làn sóng đóng cửa mạnh nhất so với cùng kỳ nhiều năm trở lại đây. Theo ông, tình trạng này còn xuất phát từ những khó khăn tích tụ trong năm trước, khi một số hộ kinh doanh chưa hoàn tất thủ tục ngừng hoạt động.

“Việc đóng cửa hoặc thu hẹp mô hình kinh doanh trong giai đoạn hiện nay là một bước tái cấu trúc cần thiết để thích ứng với thị trường và tối ưu hiệu quả vận hành”, chuyên gia nhận định.