- Iran bác đề xuất 45 ngày ngừng bắn, yêu cầu đình chiến hoàn toàn
- Israel tấn công nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran
- Trùm tình báo của Vệ binh Iran bị hạ sát
- IRGC tuyên bố chuẩn bị thiết lập trật tự mới ở eo biển Hormuz
- Tiết lộ đề xuất hai giai đoạn chấm dứt xung đột Iran
Chiều 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn là 20h00 ngày 7-4 (giờ Mỹ). Ông cảnh báo nếu quá hạn, quân đội Mỹ sẽ phá hủy toàn bộ hệ thống cầu đường và nhà máy điện của Iran trong vòng 4 giờ, đưa quốc gia này trở về "thời kỳ đồ đá".
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump tại buổi họp báo. Ảnh: Reuters. |
Ông thừa nhận Mỹ đang xem xét thu phí tàu thuyền qua tuyến hàng hải này. Ông Trump khẳng định "chiến lợi phẩm thuộc về người chiến thắng".
Tổng thống Mỹ muốn chiếm giữ dầu thô Iran để bù đắp chi phí quân sự, đồng thời chỉ trích việc Mỹ từng giúp các nước bại trận tái thiết trong lịch sử là sai lầm lớn.
Hiện Phó Tổng thống JD Vance và Đặc phái viên Steve Witkoff đang trực tiếp thương thảo. Điều kiện then chốt để đạt thỏa thuận bao gồm: Đảm bảo tự do hàng hải tuyệt đối cho vận tải dầu mỏ qua eo biển Hormuz. Một bản thỏa thuận đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn do phía Mỹ đặt ra.
Ông Trump tuyên bố “toàn bộ đất nước” Iran có thể bị xóa sổ nếu không đạt được thỏa thuận nào trước ngày mai.
 |
| Tổng thống Donald Trump trả lời các câu hỏi từ giới truyền thông tại Phòng họp báo James S. Brady ở Nhà Trắng vào ngày thứ Hai. Ảnh: Reuters. |
Ông Trump: Mỹ có thể xóa số Iran trong một đêm
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran có thể bị “xóa sổ chỉ trong một đêm”, và thời điểm đó “có thể là tối thứ Ba”, trong cuộc họp báo về xung đột Iran diễn ra tại Nhà Trắng.
Xuất hiện tại phòng họp báo chật kín phóng viên, ông Trump đứng cùng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine và Giám đốc CIA John Ratcliffe, cho thấy mức độ nghiêm trọng và tính toán quân sự đang được đặt ở mức cao nhất.
Phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh trước đó, Tổng thống Mỹ đánh giá bản đề xuất do một số quốc gia xây dựng nhằm thúc đẩy lệnh ngừng bắn 45 ngày là “một bước tiến đáng kể”, nhưng “vẫn chưa đủ”.
Về phía Iran, truyền thông nhà nước cho biết Tehran đã bác bỏ đề xuất này, đồng thời kêu gọi chấm dứt chiến tranh một cách lâu dài, thay vì một thỏa thuận tạm thời.
Trong cuộc họp báo hôm 6/4, ông Trump nhấn mạnh khả năng tấn công quân sự áp đảo: “Toàn bộ đất nước đó có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm - và đêm đó có thể là tối mai”.
Trước đó, ông Trump nhiều lần cảnh báo Mỹ có thể nhắm vào các nhà máy điện, cầu cống và hạ tầng trọng yếu của Iran nếu Tehran không đạt được thỏa thuận hoặc không mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ mang tính sống còn với kinh tế toàn cầu. Cuối tuần qua, ông cũng đặt hạn chót vào 20h tối 7/4 (giờ miền Đông nước Mỹ) để Iran đưa ra quyết định.
Trên mạng xã hội Truth Social, người đứng đầu Nhà Trắng thông báo sẽ chủ trì cuộc họp báo cùng các quan chức quân sự tại Nhà Trắng. Một trong những nội dung chính được chờ đợi là cập nhật về chiến dịch giải cứu cuối tuần qua, nhằm đưa một thành viên tổ bay trở về sau khi tiêm kích F-15 của Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran hôm 3/4.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh ông Trump vừa đưa ra tối hậu thư cứng rắn nhằm vào Tehran trên mạng xã hội, yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới - nếu không sẽ phải đối mặt với các đòn tấn công tiếp theo nhằm vào hạ tầng năng lượng và cầu đường trên toàn quốc.
Cũng trên nền tảng Truth Social, ông Trump đã đăng tải thông điệp gây tranh cãi với ngôn từ mạnh: yêu cầu Iran lập tức mở lại eo biển, nếu không “sẽ phải sống trong địa ngục”. Phát ngôn này nhanh chóng thu hút sự chú ý và làm gia tăng căng thẳng trong bối cảnh xung đột đang leo thang.
"Mỹ mới là bên cần thu phí tại eo biển Hormuz"
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Washington, thay vì Tehran, mới là bên nên áp đặt phí qua lại tại eo biển Strait of Hormuz, tuyến vận tải dầu mỏ huyết mạch của thế giới.
 |
| “Chúng ta phải có một thỏa thuận mà tôi chấp nhận được,” Tổng thống Trump tuyên bố hôm thứ Hai. “Một phần của thỏa thuận đó là yêu cầu tự do lưu thông dầu mỏ và mọi hàng hóa khác". Ảnh: The New York Times. |
“Vì sao chúng ta không thu phí? Tôi thà Mỹ làm điều đó còn hơn để họ áp đặt. Chúng ta là bên chiến thắng, còn họ đã thất bại về mặt quân sự”, ông Trump nhấn mạnh. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Iran trước đó khẳng định quyền kiểm soát đối với tuyến hàng hải chiến lược, đồng thời công bố cơ chế thu phí mới đối với các tàu chở dầu đi qua khu vực.
Cũng theo ông Trump, Mỹ từng cân nhắc phương án tấn công quy mô lớn nhằm vào hạ tầng trọng yếu của Iran, bao gồm cầu cống và các nhà máy điện, với kịch bản “xóa sổ hoàn toàn trước nửa đêm ngày 7/4”.
“Chúng tôi có thể thực hiện điều đó chỉ trong vòng bốn giờ nếu muốn. Nhưng chúng tôi không mong kịch bản ấy xảy ra”, ông nói, hàm ý đây vẫn là lựa chọn răn đe. Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời khẳng định, việc mở lại eo biển Hormuz phải là điều kiện cốt lõi trong bất kỳ thỏa thuận chấm dứt xung đột nào với Iran. “Chúng ta cần một thỏa thuận có thể chấp nhận được, và trong đó, tự do lưu thông dầu mỏ là yếu tố bắt buộc”, ông nhấn mạnh.
Ông Trump muốn Mỹ giành được dầu mỏ của Iran: Kẻ thắng cuộc sẽ được hưởng chiến lợi phẩm
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hé lộ cách tiếp cận mang tính “thực dụng” của mình đối với nguồn dầu mỏ tại Iran và Venezuela, khi cho rằng: “Chiến thắng thì được quyền hưởng chiến lợi phẩm”.
 |
| Ông Trump muốn Mỹ giành được dầu mỏ của Iran: Kẻ thắng cuộc sẽ được hưởng chiến lợi phẩm. Ảnh: Reuters. |
Cũng trong cuộc họp báo, ông Trump không giấu ý định muốn kiểm soát dầu mỏ Iran, dù thừa nhận đây là đề xuất nhạy cảm về mặt chính trị. “Nếu được lựa chọn, tôi sẽ làm vậy, bởi trước hết tôi là một doanh nhân”, ông nói, nhấn mạnh góc nhìn kinh tế trong các quyết định địa chính trị.
Nhà lãnh đạo Mỹ viện dẫn tiền lệ tại Venezuela để củng cố lập luận, cho biết chiến dịch của Washington tại quốc gia Nam Mỹ này diễn ra nhanh chóng và mang lại lợi ích rõ rệt về năng lượng. Ông khẳng định Mỹ hiện duy trì quan hệ hợp tác chặt chẽ với Caracas và đã khai thác “hàng trăm triệu thùng dầu” từ quốc gia này.
“Và chúng ta có những người tuyệt vời đang điều hành Venezuela, những người rất tốt. Ý tôi là, mối quan hệ rất tốt, và chúng ta là đối tác với Venezuela, và chúng ta đã thu mua hàng trăm triệu thùng dầu, hàng trăm triệu thùng”.
Hé lộ về chiến dịch giải cứu phi công Mỹ đầy "nghẹt thở"
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thuật lại hành trình sinh tồn đầy kịch tính của quân nhân Mỹ được giải cứu khỏi lãnh thổ Iran, đồng thời cùng Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nhắc đến yếu tố “đức tin” khi ca ngợi thành công của chiến dịch giải cứu hai phi công sau vụ tiêm kích bị bắn rơi tuần trước.
Ông Trump cho biết chính quyền đang truy tìm người làm lộ thông tin liên quan đến việc một sĩ quan không quân mất tích tại Iran, đồng thời cảnh báo phóng viên đăng tải tin bài có thể đối mặt với án tù nếu không tiết lộ nguồn tin.
Giám đốc CIA John Ratcliffe nhận định việc xác định vị trí và giải cứu quân nhân đang ẩn náu trong lãnh thổ Iran là một “thử thách cực kỳ cam go”. Ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng việc này “giống như đi tìm một hạt cát giữa sa mạc”.
“Đây cũng là một cuộc chạy đua với thời gian, vì điều quan trọng là chúng ta phải xác định vị trí của phi công bị bắn rơi càng nhanh càng tốt, đồng thời đánh lạc hướng đối phương”, ông Ratcliffe nói. Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine nhấn mạnh chiến dịch thành công nhờ “ý chí sinh tồn tuyệt đối” của chính người gặp nạn.
Ông cũng cho biết chiếc A-10 là một trong những máy bay chịu trách nhiệm chính trong việc liên lạc với phi công của chiếc F-15 bị bắn rơi. Tổng thống Mỹ cũng tiết lộ không phải tất cả các cố vấn quân sự đều ủng hộ phương án triển khai chiến dịch giải cứu tổ bay chiếc F-15E bị bắn rơi.
Mô tả chi tiết hơn về thời khắc sinh tử, ông Hegseth cho biết: “Chiếc máy bay bị bắn rơi hôm thứ Sáu. Anh ấy ẩn mình trong hang đá suốt ngày thứ Bảy và được giải cứu vào Chủ nhật. Người lính được đưa ra khỏi Iran khi mặt trời mọc sau Lễ Phục sinh - như một sự tái sinh, trở về an toàn trong niềm hân hoan của cả quốc gia”.
Ông Trump truy tìm kẻ rò rỉ thông tin, đe dọa bỏ tù phóng viên
Tổng thốngDonald Trump tuyên bố chính quyền đang ráo riết truy tìm "kẻ rò rỉ" thông tin về việc một sĩ quan Không quân mất tích tại Iran. Ông đe dọa sẽ bỏ tù phóng viên thực hiện bài báo nếu người này không tiết lộ nguồn tin.
Ông Trump chỉ trích việc rò rỉ thông tin về quân nhân mất tích thứ hai đã làm phức tạp hóa nỗ lực của quân đội Mỹ, vì nó báo động cho phía Iran và khiến họ chạy đua tìm kiếm trước Mỹ. Ông khẳng định: "Chúng tôi sẽ yêu cầu công ty truyền thông đó giao ra nguồn tin vì lý do an ninh quốc gia, nếu không họ sẽ phải đi tù. Chúng ta phải tìm ra kẻ rò rỉ đó ".
Ông Trump: Iran tham gia đàm phán rất tích cực
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran đang là “một bên tham gia tích cực và thiện chí” trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột. Phát biểu tại họp báo hôm 6/4, ông cho biết chưa thể nói về một lệnh ngừng bắn, nhưng khẳng định phía bên kia “thực sự muốn đạt được một thỏa thuận”.
“Tôi không thể tiết lộ thêm, nhưng họ đang tham gia một cách chủ động và sẵn sàng”, ông nói. Theo ông Trump, các cuộc trao đổi thông qua bên trung gian đang “diễn ra thuận lợi”.
Ông cũng nhắc lại thời hạn chót là 20h tối hôm sau (giờ miền Đông Mỹ), đồng thời cho biết tiến trình đàm phán có sự tham gia của Đặc phái viên Steve Witkoff, Phó Tổng thống JD Vance và cố vấn cấp cao Jared Kushner.
Tuy nhiên, ông Trump không trả lời câu hỏi liệu chiến dịch ở Iran có đang giảm dần cường độ hay không. “Tôi không thể nói cho các bạn biết, điều đó phụ thuộc vào những gì họ làm. Đây là một giai đoạn quan trọng”.
Trước đó, CNN dẫn nguồn tin cho hay Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đang đóng vai trò trung gian giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, các cuộc tiếp xúc gián tiếp đã rơi vào bế tắc từ tuần trước, và triển vọng tổ chức đàm phán trực tiếp dường như đã bị đình trệ.
Cũng trong cuộc họp báo, Donald Trump gây tranh cãi khi cho rằng người dân Iran “sẵn sàng chịu đựng đau khổ” từ các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng và dân sự, nếu điều đó giúp họ đạt được tự do trong dài hạn.
Khi được hỏi liệu các đòn đánh vào những mục tiêu này có đồng nghĩa với việc trừng phạt dân thường, ông trả lời: “Đó là sự chịu đựng, nhưng họ sẵn sàng chấp nhận để đổi lấy tự do”. Ông Trump thậm chí khẳng định người dân Iran mong muốn Mỹ tiếp tục chiến dịch không kích. “Chúng tôi đã chặn được nhiều thông điệp kiểu như ‘Hãy tiếp tục ném bom’.
Ngay cả khi bom rơi gần nhà họ, họ vẫn nói ‘hãy làm đi’. Khi chúng tôi rút đi, họ lại kêu gọi quay trở lại”, ông nói. Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh ông Trump đối mặt với nhiều chỉ trích, khi tuyên bố sẵn sàng “thổi bay” các nhà máy năng lượng, cầu cống và cơ sở khử mặn tại Iran - động thái có thể bị xem là tội ác chiến tranh.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định việc đảm bảo “tự do lưu thông dầu mỏ” phải là điều kiện then chốt trong bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột với Iran. Ảnh: Reuters. |
“Tự do lưu thông dầu mỏ” phải là điều kiện then chốt của thỏa thuận
Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định việc đảm bảo “tự do lưu thông dầu mỏ” phải là điều kiện then chốt trong bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột với Iran. Phát biểu tại Nhà Trắng, ông nhấn mạnh việc mở lại eo biển Strait of Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch của thị trường năng lượng toàn cầu - là một phần không thể thiếu trong tiến trình đàm phán.
“Chúng ta cần một thỏa thuận có thể chấp nhận được, và trong đó, tự do lưu thông dầu mỏ là yêu cầu bắt buộc”, ông nói. Dù vậy, ông Trump cũng thừa nhận việc tái thông eo biển Hormuz là một mục tiêu “khác biệt” so với các yêu cầu còn lại, trong bối cảnh các nhà trung gian đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp chấm dứt chiến sự.
Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn 45 ngày do một số quốc gia đưa ra, cho rằng kế hoạch này “chưa đủ”, dù được xem là nỗ lực cuối cùng nhằm ngăn chặn nguy cơ Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào hạ tầng năng lượng và dân sự của Iran nếu tuyến hàng hải này tiếp tục bị phong tỏa.
Trả lời câu hỏi của phóng viên CNN về việc liệu Washington có chấp nhận một thỏa thuận không bao gồm điều khoản mở lại eo biển hay không, ông Trump khẳng định đây là “ưu tiên rất lớn”.
Bên cạnh đó, Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng Iran còn đủ năng lực triển khai thủy lôi tại khu vực Hormuz. “Họ không còn phương tiện rải thủy lôi. Thậm chí tôi không chắc họ còn thủy lôi ở đó hay không… Có thể là không còn, vì họ rất giỏi ‘nói quá’”, ông nói.
Israel tấn công nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran
Không quân Israel vừa thực hiện cuộc tập kích quy mô lớn vào cơ sở Asaluyeh, nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran, nơi chiếm 50% sản lượng và 85% giá trị xuất khẩu của nước này.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz khẳng định vụ tấn công gây thiệt hại hàng chục tỷ USD, trực tiếp triệt hạ nguồn tài chính chủ chốt của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và quân đội Iran. Lực lượng Phòng vệ Israel hiện được lệnh tiếp tục tấn công toàn lực vào hạ tầng quốc gia đối phương.
Ông Trump chỉ trích đồng minh
Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai chỉ trích một loạt đồng minh vì “không hỗ trợ” Washington trong cuộc chiến với Iran, thậm chí nêu đích danh từng quốc gia.
Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump cho rằng Nhật Bản, Australia, Hàn Quốc và cả NATO đều không đóng góp cho nỗ lực quân sự của Mỹ. Ông đồng thời nhấn mạnh quy mô hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Á, cho biết Washington đang duy trì khoảng 50.000 binh sĩ tại Nhật Bản, cùng 45.000 quân tại Hàn Quốc nhằm bảo đảm an ninh khu vực.
Trái ngược, Tổng thống Mỹ dành lời khen cho một số quốc gia Vùng Vịnh, đánh giá Saudi Arabia, Qatar, UAE, Bahrain và Kuwait đã thể hiện vai trò tích cực - dù thừa nhận sự tham gia của họ phần lớn xuất phát từ vị trí địa lý gần khu vực xung đột.
Tiết lộ đề xuất hai giai đoạn chấm dứt xung đột Iran
Pakistan đã soạn thảo đề xuất hai giai đoạn nhằm chấm dứt thù địch, bao gồm một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và tiến tới một thỏa thuận toàn diện.
Theo Reuters, các nguồn tin ngoại giao cho biết Iran và Mỹ đã nhận được đề xuất trên do Pakistan soạn thảo. Kế hoạch này được kỳ vọng có thể sớm có hiệu lực nhằm mở lại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng đang bị phong tỏa.
Theo khung thỏa thuận được trao đổi trong đêm qua giữa Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, lộ trình hòa bình sẽ được triển khai theo hai giai đoạn:
Giai đoạn 1: Thực thi lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày. Trong thời gian này, các bên sẽ đàm phán về việc chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn. Giai đoạn này có thể được gia hạn nếu cần thêm thời gian đối thoại.
Giai đoạn 2: Ký kết thỏa thuận toàn diện. Các bên trung gian nhấn mạnh chỉ khi đạt được thỏa thuận cuối cùng, eo biển Hormuz mới được mở lại hoàn toàn và vấn đề uranium làm giàu cấp độ cao của Iran mới có lời giải.
Các nhà trung gian đang nỗ lực thuyết phục cả hai bên thực hiện các biện pháp từng phần. Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết Iran không từ bỏ hoàn toàn hai lợi thế này chỉ để đổi lấy 45 ngày ngừng bắn.
"Các bên trung gian phía Iran nhấn mạnh Tehran sẽ không chấp nhận một kịch bản tương tự Gaza hay Lebanon - nơi lệnh ngừng bắn chỉ tồn tại trên giấy tờ nhưng Mỹ và Israel vẫn có thể tấn công bất cứ lúc nào”, trích báo cáo từ Axios.
Bước ngoặt tái định hình an ninh năng lượng toàn cầu
Giáo sư Helen Thompson từ Đại học Cambridge cảnh báo các đợt tấn công của liên quân Mỹ - Israel vào Iran đang làm lộ rõ những lỗ hổng trong hệ thống năng lượng thế giới. Cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran không chỉ dừng lại ở một thảm họa nhân đạo với hàng nghìn thường dân thiệt mạng và hàng triệu người mất nhà cửa.
Trong chương trình Merryn Talks Money tuần này, Giáo sư Helen Thompson nhận định chiến sự đang thúc đẩy một tiến trình tái thiết lập địa chính trị sâu sắc. Hệ quả đối với dòng chảy dầu mỏ, khí đốt và vận tải biển sẽ lan rộng từ Vịnh Ba Tư đến cả châu Âu lẫn châu Á, theo Bloomberg.
 |
| Đám cháy trên một tàu chở dầu tại Vịnh Ba Tư sau khi bị lực lượng Iran tấn công vào đầu tháng 3. Ảnh: Cảng vụ Iraq. |
Bà Thompson nhấn mạnh, ngay cả khi tiếng súng tạm lắng, những giả định làm nền tảng cho thị trường toàn cầu suốt nhiều thập kỷ qua - bao gồm tính an toàn của các tuyến vận tải và khả năng dễ dàng thay thế nguồn cung bị gián đoạn - đã bị lung lay tận gốc.
Theo bà Thompson, tác động trực tiếp và nghiêm trọng nhất không chỉ nằm ở thị trường dầu thô mà còn lan sang các sản phẩm tinh chế và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Châu Âu và Anh đang ở vị thế đặc biệt dễ bị tổn thương do phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hàng không, dầu diesel và khí đốt nhập khẩu.
Các nền kinh tế tại châu Á có thể duy trì sự linh hoạt tốt hơn nhờ nguồn cung đa dạng và việc sử dụng than đá. Kết quả tất yếu của thực trạng này là một thế giới với cơ chế định giá phân mảnh hơn, nguồn cung thắt chặt và rủi ro kinh tế thường trực.
Thủ tướng Nhật Bản nỗ lực đàm phán với Iran trước tối hậu thư của Mỹ
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết đang xúc tiến các cuộc hội đàm với lãnh đạo Iran, đồng thời để ngỏ khả năng thực hiện cuộc điện đàm riêng với ông Donald Trump. Động thái này diễn ra trong bối cảnh thời hạn tối hậu thư của Tổng thống Mỹ về việc tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran đang cận kề.
 |
| Thủ tướng Sanae Takaichi phát biểu trong phiên họp của Ủy ban Ngân sách Thượng viện vào thứ Hai. Ảnh: JIJI. |
Theo Bloomberg, phát biểu trong phiên họp Quốc hội ngày 6/4, Thủ tướng Takaichi khẳng định: “Chúng tôi đang chuẩn bị cho các cuộc hội đàm cấp lãnh đạo. Nhật Bản sẽ tiếp tục nỗ lực để tìm ra lối thoát cho tình hình hiện nay và khôi phục hòa bình”.
Phát biểu của bà Takaichi được đưa ra sau khi ông Trump cảnh báo sẽ không kích các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở cửa eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường huyết mạch cung cấp hơn 90% lượng dầu nhập khẩu của Nhật Bản. Thủ tướng Nhật Bản cho biết sẽ hành động quyết liệt trước thời hạn vào thứ Ba, đồng thời bày tỏ mong muốn trao đổi trực tiếp với ông Trump dù kế hoạch chưa được ấn định chính thức.
Dù vai trò trung gian hòa giải của Nhật Bản vẫn chưa rõ ràng, nhưng Tokyo có lợi ích cốt lõi trong việc duy trì quan hệ với quốc gia đang kiểm soát eo biển Hormuz. Ghi nhận thực tế, hai tàu liên quan đến Nhật Bản đã băng qua vùng nước này thành công trong những ngày gần đây, đánh dấu lần đầu tiên kể từ cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel vào Iran hơn một tháng trước.
Chính phủ Nhật Bản cho biết đang giữ liên lạc chặt chẽ với các bên liên quan, bao gồm các hãng vận tải biển, để cung cấp thông tin cần thiết. Song song đó, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi cũng đã hội đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi, cựu Đại sứ Iran tại Nhật Bản.
Iran cho phép tàu Iraq đi qua eo biển Hormuz
Quyết định của Tehran có thể giải phóng 3 triệu thùng dầu mỗi ngày ra thị trường quốc tế, khôi phục một phần sản lượng dầu bị gián đoạn sau cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran.
Quân đội Iran tuyên bố các tàu của Iraq có thể đi qua eo biển Hormuz, giúp nhà sản xuất dầu lớn thứ năm thế giới tiếp cận được tuyến đường thủy đang tranh chấp.
Theo dữ liệu từ Kpler, Ocean Thunder - một tàu chở dầu của Iraq - đã đi qua eo biển sát bờ biển Iran vào Chủ Nhật, sau khi nhận 1 triệu thùng dầu thô Basrah Heavy vào ngày 2 tháng 3.
"Người anh em Iraq được miễn trừ khỏi bất kỳ hạn chế nào mà chúng tôi đã áp đặt tại eo biển Hormuz, vì những hạn chế đó chỉ áp dụng cho các quốc gia thù địch", một phát ngôn viên quân đội Iran cho biết trong video được truyền thông nhà nước đăng tải vào thứ Bảy, theo FT.
IEA cảnh báo về việc tích trữ nhiên liệu
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo khẩn cấp, yêu cầu các quốc gia chấm dứt tình trạng tích trữ nhiên liệu trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử. Giám đốc điều hành Fatih Birol nhấn mạnh rằng chủ nghĩa bảo hộ và các lệnh cấm xuất khẩu sẽ gây hậu quả nghiêm trọng, trực tiếp đe dọa sự ổn định của các đối tác thương mại và quốc gia thu nhập thấp.
“Đáng tiếc là chúng ta đang thấy một số quốc gia gia tăng mức dự trữ hiện có ngay trong quá trình chúng tôi phối hợp giải phóng kho dầu dự trữ,” ông Birol nói. “Họ đang tích trữ thêm. Hành động này không hề có ích. Theo quan điểm của tôi, đây là thời điểm để mọi quốc gia chứng minh mình là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”.
Thay vì tích trữ, IEA hối thúc các chính phủ tập trung cắt giảm nhu cầu thông qua kế hoạch 10 điểm, bao gồm khuyến khích làm việc từ xa và hạn chế tốc độ giao thông. Ông Birol khẳng định với chị rằng, sự phối hợp đa phương thay vì các hành động đơn phương là chìa khóa để ngăn chặn thảm họa kinh tế khi nguồn cung dầu diesel và nhiên liệu phản lực đang cạn kiệt trên diện rộng.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
