Quân đội Iran: Lời đe dọa của ông Trump là 'hoang tưởng'
Phát ngôn viên quân sự cao cấp của Iran vừa bác bỏ những "tối hậu thư vô căn cứ" từ Tổng thống Donald Trump, khẳng định đe dọa từ Washington chỉ là biểu hiện của sự bế tắc và tuyệt vọng sau những thất bại liên tiếp tại Tây Á.
Trong video tuyên bố về các chiến dịch trả đũa vào ngày thứ 38 của cuộc chiến, đại diện Bộ Chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya - cơ quan chỉ huy thống nhất của các lực lượng vũ trang Iran, nhấn mạnh: "Nước Mỹ đã bị sỉ nhục tại Tây Á. Mọi lời đe dọa suông đều không thể xóa sạch điều này".
Phía Iran cho rằng việc ông Trump dọa đánh phá nhà máy điện, cầu cống hay ám chỉ một cuộc tấn công trên bộ chỉ nhằm mục đích xoa dịu dư luận trước những thất bại dồn dập của quân đội Mỹ và Israel.
"Những lời đe dọa thô lỗ và ngạo mạn của một vị Tổng thống hoang tưởng sẽ không thể làm lung lay chiến dịch tấn công tổng lực của các chiến binh Hồi giáo", phát ngôn viên này đanh thép khẳng định. Quân đội Iran đồng thời cảnh báo mỗi bước đi sai lầm của Washington sẽ chỉ dẫn đến một thất bại thảm hại hơn.
Hơn 1.000 giáo viên và học sinh thương vong, 750 trường học Iran bị tàn phá
Bộ Giáo dục Iran vừa công bố những số liệu kinh hoàng về thiệt hại nhân đạo và hạ tầng giáo dục sau hơn một tháng hứng chịu các đòn tấn công từ liên quân Mỹ - Israel.
 |
| Một tang lễ tập thể đã được tổ chức cho các nữ sinh và nhân viên thiệt mạng khi một trường tiểu học tại tỉnh Hormozgan, miền nam Iran bị tấn công. Ảnh: Press TV. |
Trong buổi phỏng vấn truyền hình tối thứ Hai, Bộ trưởng Giáo dục Alireza Kazemi xác nhận ít nhất 310 học sinh và giáo viên đã thiệt mạng, cùng hơn 210 người khác bị thương kể từ khi cuộc chiến bùng nổ vào cuối tháng 2.
Về hạ tầng, khoảng 900 đơn vị giáo dục, hành chính và thể thao đã bị hư hại hoặc san phẳng hoàn toàn, trong đó có 750 trường học.
Các tỉnh Hormozgan, Markazi, Tehran và Đông Azarbaijan là những nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất. Ông Kazemi cáo buộc đối phương cố tình nhắm vào các mục tiêu dân sự và cho biết Bộ Ngoại giao Iran đã liên hệ với UNESCO và UNICEF để đòi lại công lý cho các nạn nhân.
Đáp trả các đòn không kích, quân đội Iran đã phát động chiến dịch "Lời hứa Đích thực 4" với gần 100 đợt tấn công bằng tên lửa đạn đạo và siêu thanh, nhắm vào các căn cứ của Mỹ và Israel trên khắp khu vực.
Sát giờ G tối hậu thư, Iran và Israel dồn dập tấn công
Tại Nhà Trắng hôm 6/4, ông Trump khẳng định việc đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển chiến lược Hormuz là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào. Ông cảnh báo quân đội Mỹ sẽ phá hủy hoàn toàn cơ sở hạ tầng của Iran, bao gồm mạng lưới điện và cầu đường, nếu không đạt được thỏa thuận trước 8 giờ tối thứ Ba (giờ miền Đông).
Mặc dù Liên Hợp Quốc cảnh báo việc nhắm mục tiêu vào hạ tầng dân sự có thể cấu thành tội ác chiến tranh, ông Trump tuyên bố "không hề lo lắng" về kịch bản này. Ông nhấn mạnh quân đội Mỹ có khả năng xóa sổ các mục tiêu trong một đêm, biến các nhà máy điện thành những nơi "không bao giờ có thể sử dụng lại".
Cuộc chiến đã khiến hơn 5.200 người thiệt mạng, hầu hết là ở Iran và Lebanon, trong khi các cơ sở năng lượng trên khắp khu vực bị tấn công.
Trước đó, từ ngày 21/3Tổng thống bắt đầu đưa ra các thời hạn chót để buộc Iran mở lại eo biển Hormuz và đã nhiều lần gia hạn, nhưng ông khẳng định vào hôm thứ Hai rằng "rất khó có khả năng" ông sẽ làm điều đó một lần nữa.
Trong một cuộc họp báo tại Washington, D.C., Tổng thống Trump nói rằng Iran "có thể bị xóa sổ trong một đêm". Iran cảnh báo sẽ đáp trả kiểu leo thang này bằng cách tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Vịnh Ba Tư - một động thái có thể làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nhiên liệu toàn cầu và gia tăng thiệt hại cho nền kinh tế thế giới.
Iran phóng 7 tên lửa đạn đạo và UAV vào Saudi Arabia
Cộng hòa Hồi giáo này đã phóng 7 tên lửa đạn đạo và nhiều máy bay không người lái vào Saudi Arabia từ đêm qua đến thứ Ba. Phía Saudi Arabia cho biết các mảnh vỡ từ việc đánh chặn đã rơi xuống gần một số địa điểm năng lượng. Một cây cầu quan trọng nối Bahrain và Saudi Arabia đã bị đóng cửa tạm thời để đề phòng.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) báo cáo hai đợt tên lửa từ Iran kể từ nửa đêm, trong khi cơ quan cứu hỏa báo cáo thiệt hại ở Tel Aviv và các thị trấn lân cận. Một người phát ngôn của IDF cho biết Israel đã phê duyệt thêm các nhiệm vụ tại Iran trong ba tuần tới nếu cần thiết. Quốc gia này cũng đang tiến hành một cuộc chiến song song tại Lebanon chống lại Hezbollah do Tehran hậu thuẫn, và đã tấn công các mục tiêu ở Beirut vào thứ Hai.
Israel kéo dài giao tranh nhiều tuần tới, giá dầu tăng
Phía Israel đang chuẩn bị cho khả năng giao tranh có thể kéo dài thêm vài tuần, trong khi thị trường vẫn biến động với giá dầu tăng và chứng khoán dao động. Israel cũng đã yêu cầu người dân Iran tránh xa các tuyến đường sắt trước các cuộc tấn công tiềm tàng.
Giá dầu tăng ngày thứ ba liên tiếp khi các nhà đầu tư vẫn thận trọng; các tín hiệu ngừng bắn mờ nhạt bị lấn át bởi rủi ro leo thang thêm. Giá dầu Brent tăng 1,5%, giao dịch trên 111 USD/thùng trong phiên sáng thứ Ba tại London. Đồng USD, vốn trở thành nơi trú ẩn an toàn được lựa chọn trong cuộc chiến Iran, đã tăng giá 0,1%.
Nhà ngoại giao hàng đầu của Singapore cảnh báo hệ lụy kinh tế từ cuộc xung đột có thể trở nên tồi tệ hơn và các nhà đầu tư vẫn chưa kịp điều chỉnh. Bộ trưởng Ngoại giao Vivian Balakrishnan phát biểu với Bloomberg Television tại một hội nghị rằng: "Tôi khá chắc chắn rằng thị trường chưa định giá đầy đủ cho kịch bản xấu nhất".
Ông Trump đang nỗ lực tìm lối thoát cho một cuộc xung đột vốn ngày càng không được người dân Mỹ ủng hộ, khi giá xăng trung bình đã vượt ngưỡng 4 USD/gallon. Ông cho biết Phó Tổng thống JD Vance đang tham gia vào các cuộc đàm phán ngừng bắn cùng với đặc phái viên Steve Witkoff, mặc dù Tehran hôm thứ Hai đã bác bỏ một đề xuất ngừng bắn.
Iran đã kêu gọi chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn
Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, Iran đã kêu gọi chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn, thực hiện các nỗ lực tái thiết và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, bên cạnh các quy định đảm bảo an toàn đi lại qua Hormuz. Cơ quan này trích dẫn lời một người phát ngôn của bộ tư lệnh quân đội hỗn hợp quốc gia, cho biết chiến dịch tấn công của Iran chống lại Mỹ và Israel sẽ không bị ảnh hưởng bởi những lời đe dọa của ông Trump.
Iran tuyên bố sẽ chỉ cho phép eo biển hoạt động trở lại khi được bồi thường thiệt hại do chiến tranh gây ra. Quốc gia này đã khiến giao thông qua Hormuz - nơi 1/5 lượng xuất khẩu dầu mỏ và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu thường đi qua - gần như đình trệ hoàn toàn. Hai tàu chở LNG của Qatar dường như đã tìm cách rời Vịnh Ba Tư vào thứ Hai nhưng đã phải quay đầu sau vài giờ. Theo các thương nhân liên quan, những tàu này đã bị giới chức Iran từ chối cấp phép thông hành.
Tehran hiện cho phép một lượng nhỏ tàu thuyền lưu thông hạn chế qua tuyến đường thủy này, vốn là lộ trình xuất khẩu dầu mỏ của chính họ.
The Times: Tân Lãnh đạo tối cao Iran rơi vào hôn mê
Một báo cáo tình báo vừa được tờ The Times công bố đã tiết lộ Lãnh đạo tối cao mới của Iran, ông Mojtaba Khamenei, đang trong tình trạng "nguy kịch" và mất khả năng điều hành đất nước.
Dẫn nguồn một bản ghi nhớ ngoại giao dựa trên dữ liệu tình báo của Mỹ và Israel, báo cáo cho biết ông Mojtaba đang được điều trị đặc biệt tại Qom trong trạng thái hôn mê.
 Lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei. Ảnh: Reuters. |
Tài liệu này khẳng định vị tân Lãnh đạo tối cao hiện "không thể tham gia vào bất kỳ quyết định nào của chính quyền". Cùng lúc đó, một nguồn tin chưa xác thực còn cho biết mật lệnh chuẩn bị tang lễ cho cựu Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei cũng đang được triển khai tại Qom. Hiện Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) và đại diện ngoại giao của Iran vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về những thông tin này.
Ông Mojtaba Khamenei là con trai của cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Mỹ và Israel vào ngày đầu cuộc xung đột.
Hơn 5 tuần sau khi được bổ nhiệm làm lãnh đạo tối cao của Iran, ông Khamenei vẫn chưa xuất hiện hay lên tiếng trước công chúng. Thay vào đó, các thông điệp được cho là của ông chủ yếu truyền tải thông qua các tuyên bố bằng văn bản đăng tải trên truyền thông nhà nước Iran.
Việc vắng bóng trước công chúng trong thời gian dài đã làm dấy lên nhiều nghi vấn về tình trạng sức khỏe, nơi ở cũng như mức độ ảnh hưởng của ông đối với chính phủ và quân đội Iran.
Israel đánh cơ sở hóa dầu và sân bay, Iran bắn trả vào nội địa
Trong thông cáo, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết mục tiêu là một nhà máy sản xuất axit nitric - chất được cho là phục vụ lực lượng vũ trang Iran. IDF khẳng định đây là một trong những cơ sở cuối cùng còn lại cung cấp các thành phần hóa học quan trọng cho thuốc nổ và vật liệu phát triển tên lửa đạn đạo, song không đưa ra bằng chứng cụ thể.
Ngoài ra, Truyền thông nhà nước đưa tin sân bay Khorramabad ở miền tây Iran đã bị trúng bom trong một cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Ở chiều ngược lại, truyền thông Israel đưa tin khu vực miền Trung nước này đã ghi nhận thiệt hại sau khi Iran phóng nhiều đầu đạn, một số trong đó bị đánh chặn.
Đài phát thanh - truyền hình Kan cho biết có nhiều điểm rơi được xác định, trong đó một phương tiện bị lật, song chưa ghi nhận thương vong.
Báo The Times of Israel dẫn nguồn lực lượng cứu hộ nhận định thiệt hại có thể do các đầu đạn con từ một tên lửa đạn đạo Iran gây ra. Các khu vực bị ảnh hưởng được xác định bao gồm Rosh HaAyin và Ramat Hasharon, nằm trong vành đai trung tâm của Israel.
Mỹ đánh trúng giáo đường Do Thái tại Iran
Hãng tin bán chính thức Mehr của Iran đưa tin một đầu đạn được cho là của Mỹ - Israel đã đánh trúng một giáo đường Do Thái ở trung tâm thủ đô Tehran.
 |
| Người Do Thái Iran cầu nguyện trong một giáo đường ở Tehran (Iran). Ảnh: EPA. |
Trong bài đăng trên Telegram, Mehr công bố đoạn video ngắn ghi lại cảnh lực lượng cứu hộ làm việc giữa đống đổ nát, sách vở hư hại sau vụ tấn công.
Cộng đồng Do Thái đã sinh sống tại Iran hàng nghìn năm, hiện ước tính còn khoảng 20.000 người, theo Minority Rights Group.
Trong khi đó, Bộ Chỉ huy Trung Tâm Mỹ (CENTCOM) - cơ quan phụ trách các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông - cho biết đã tấn công hơn 13.000 mục tiêu tại Iran.
Trên mạng xã hội, CENTCOM cũng thông tin hơn 155 tàu thuyền Iran đã bị phá hủy hoặc hư hại. Chiến dịch mang tên "Cơn thịnh nộ dữ dội" có sự tham gia của các tàu sân bay và tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, cùng nhiều loại máy bay hiện đại như tiêm kích tàng hình F-35 và oanh tạc cơ B-52.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi xây dựng một hệ thống năng lượng mới
Trung Quốc cần đẩy nhanh kế hoạch và xây dựng một hệ thống năng lượng mới để đảm bảo an ninh năng lượng của đất nước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết, trong bối cảnh giá nhiên liệu bị sốc do cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran, theo Al Jazeera.
 |
| Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt tay Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters. |
Trong các nhận xét được công bố bởi đài truyền hình nhà nước CCTV, Tập Cận Bình cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển thủy điện của Trung Quốc, đồng thời kêu gọi "mở rộng an toàn và có trật tự" năng lượng hạt nhân.
“Ủy ban Trung ương Đảng đã nắm bắt được sâu sắc các xu hướng phát triển năng lượng toàn cầu và đưa ra các quyết định quan trọng bằng cách thúc đẩy chiến lược an ninh năng lượng mới một cách sâu sắc", ông Tập nói. Tuy nhiên, Chủ tịch Tập Cận Bình không đề cập trực tiếp đến cuộc xung đột quân sự đang diễn ra.
Ông Trump bác vấn đề sức khỏe tinh thần và nói ‘thế giới cần có nhiều người như ông’
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày hôm nay đã bác bỏ những ý kiến chỉ trích yêu cầu ông phải kiểm tra sức khỏe tinh thần. Những lời kêu gọi này xuất hiện sau một bài đăng chứa nhiều từ ngữ thô tục của ông trên mạng xã hội vào ngày lễ Phục sinh, trong đó đe dọa phá hủy các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng của Iran, theo CNN.
Khi được hỏi về những chỉ trích nhắm vào Iran đăng trên mạng xã hội - nơi ông gọi người Iran là "lũ… điên rồ" - ông Trump đã ngắt lời phóng viên ngay giữa câu hỏi: "Tôi không quan tâm đến những kẻ chỉ trích". Trước áp lực về việc một số bên yêu cầu đánh giá sức khỏe của mình, Tổng thống nói: "Tôi chưa nghe thấy điều đó”, đồng thời gợi ý rằng thế giới nên có "nhiều người giống như ông hơn”.
Ông lập luận rằng phong cách của mình là cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia. "Nếu đúng là như vậy, các bạn sẽ cần thêm nhiều người giống tôi, bởi vì đất nước chúng ta đã bị trục lợi về thương mại và mọi thứ trong suốt nhiều năm cho đến khi tôi xuất hiện. Vì vậy, nếu đúng là như vậy, các bạn sẽ phải có thêm nhiều người như tôi nữa", ông Trump khẳng định với các phóng viên.
Sự việc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang leo thang, khiến những phát ngôn của người đứng đầu Nhà Trắng trở thành tâm điểm của các tranh luận về tính ổn định chính trị và ngoại giao.
Lãnh tụ tối cao Iran: Ám sát không thể khuất phục ý chí của Tehran
Giữa bối cảnh chấn động sau cái chết của người đứng đầu cơ quan tình báo IRGC, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đưa ra thông điệp đanh thép, khẳng định các hành vi "tội ác" của đối phương chỉ càng làm dấy lên sức mạnh của quốc gia này.
 |
| Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei. Ảnh: Reuters. |
Trong văn bản gửi tới quân đội và nhân dân, ông Khamenei ca ngợi Thiếu tướng Majid Khademi là người anh hùng thầm lặng, người đã dành cả đời để xây dựng các lá chắn an ninh và tình báo vững chắc cho Iran.
Lãnh tụ tối cao cáo buộc Mỹ và Israel đang tìm cách xoay chuyển cục diện bằng các chiến dịch ám sát hèn nhát sau khi nếm trải những "thất bại liên tiếp" trên chiến trường thực địa.
Bản thông điệp không chỉ là lời chia buồn sâu sắc tới gia đình vị tướng quá cố mà còn là một lời khẳng định về sự ổn định của bộ máy lãnh đạo IRGC: "Con đường phát triển của Iran là không thể đảo ngược, dù đối phương có dùng đến những thủ đoạn tàn bạo nhất".
Mỹ tấn công cơ sở sản xuất bột uranium, Iran lên án
Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran đã lên án vụ tấn công bị cho là do Mỹ và Israel thực hiện nhằm vào một cơ sở sản xuất “yellowcake” (bột uranium) ở miền Trung nước này, coi đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định bảo vệ cơ sở hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình.
Cơ sở bị nhắm tới - còn được gọi là Shahid Rezayee Nejad - nằm tại Ardakan, tỉnh Yazd, là mắt xích then chốt trong chu trình nhiên liệu hạt nhân của Iran.
Trong thông điệp đăng tải ngày 6/4, phía Iran khẳng định cuộc tấn công là “sự vi phạm rõ ràng quyền miễn trừ đối với các cơ sở hạt nhân hòa bình”, đồng thời là đòn đánh trực diện vào chuỗi cung ứng nhiên liệu lò phản ứng cũng như các hoạt động phát triển y học hạt nhân.
“Iran phát triển công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình và sức khỏe nhân loại”, tuyên bố nêu rõ, đồng thời nhấn mạnh con đường hạt nhân của nước này “sẽ không thể bị ngăn chặn bằng bom đạn”.
Cơ quan này không công bố thời điểm xảy ra vụ tấn công, cũng như mức độ thiệt hại tại cơ sở - nơi xử lý quặng uranium. Hiện phía Mỹ và Israel chưa đưa ra bình luận chính thức. Trước đó, vào cuối tháng 3, Iran cũng từng thông báo cơ sở “yellowcake” này bị tấn công. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử xác nhận nhà máy đã bị hư hại, nhưng không ghi nhận mức phóng xạ gia tăng ra bên ngoài khu vực.
Tổng thống Trump: Mỹ có thể xóa sổ Iran, lấy dầu và thu phí qua Hormuz
Chiều 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn là 20h00 ngày 7-4 (giờ Mỹ). Ông cảnh báo nếu quá hạn, quân đội Mỹ sẽ phá hủy toàn bộ hệ thống cầu đường và nhà máy điện của Iran trong vòng 4 giờ, đưa quốc gia này trở về "thời kỳ đồ đá".
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump tại buổi họp báo. Ảnh: Reuters. |
Ông thừa nhận Mỹ đang xem xét thu phí tàu thuyền qua tuyến hàng hải này. Ông Trump khẳng định "chiến lợi phẩm thuộc về người chiến thắng".
Tổng thống Mỹ muốn chiếm giữ dầu thô Iran để bù đắp chi phí quân sự, đồng thời chỉ trích việc Mỹ từng giúp các nước bại trận tái thiết trong lịch sử là sai lầm lớn.
Hiện Phó Tổng thống JD Vance và Đặc phái viên Steve Witkoff đang trực tiếp thương thảo. Điều kiện then chốt để đạt thỏa thuận bao gồm: Đảm bảo tự do hàng hải tuyệt đối cho vận tải dầu mỏ qua eo biển Hormuz. Một bản thỏa thuận đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn do phía Mỹ đặt ra.
Ông Trump tuyên bố “toàn bộ đất nước” Iran có thể bị xóa sổ nếu không đạt được thỏa thuận nào trước ngày mai.
 |
| Tổng thống Donald Trump trả lời các câu hỏi từ giới truyền thông tại Phòng họp báo James S. Brady ở Nhà Trắng vào ngày thứ Hai. Ảnh: Reuters. |
"Mỹ có thể xóa số Iran trong một đêm"
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran có thể bị “xóa sổ chỉ trong một đêm”, và thời điểm đó “có thể là tối thứ Ba”, trong cuộc họp báo về xung đột Iran diễn ra tại Nhà Trắng.
Xuất hiện tại phòng họp báo chật kín phóng viên, ông Trump đứng cùng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine và Giám đốc CIA John Ratcliffe, cho thấy mức độ nghiêm trọng và tính toán quân sự đang được đặt ở mức cao nhất.
Phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh trước đó, Tổng thống Mỹ đánh giá bản đề xuất do một số quốc gia xây dựng nhằm thúc đẩy lệnh ngừng bắn 45 ngày là “một bước tiến đáng kể”, nhưng “vẫn chưa đủ”.
Về phía Iran, truyền thông nhà nước cho biết Tehran đã bác bỏ đề xuất này, đồng thời kêu gọi chấm dứt chiến tranh một cách lâu dài, thay vì một thỏa thuận tạm thời.
Trong cuộc họp báo hôm 6/4, ông Trump nhấn mạnh khả năng tấn công quân sự áp đảo: “Toàn bộ đất nước đó có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm - và đêm đó có thể là tối mai”.
Trước đó, ông Trump nhiều lần cảnh báo Mỹ có thể nhắm vào các nhà máy điện, cầu cống và hạ tầng trọng yếu của Iran nếu Tehran không đạt được thỏa thuận hoặc không mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ mang tính sống còn với kinh tế toàn cầu. Cuối tuần qua, ông cũng đặt hạn chót vào 20h tối 7/4 (giờ miền Đông nước Mỹ) để Iran đưa ra quyết định.
Trên mạng xã hội Truth Social, người đứng đầu Nhà Trắng thông báo sẽ chủ trì cuộc họp báo cùng các quan chức quân sự tại Nhà Trắng. Một trong những nội dung chính được chờ đợi là cập nhật về chiến dịch giải cứu cuối tuần qua, nhằm đưa một thành viên tổ bay trở về sau khi tiêm kích F-15 của Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran hôm 3/4.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh ông Trump vừa đưa ra tối hậu thư cứng rắn nhằm vào Tehran trên mạng xã hội, yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới - nếu không sẽ phải đối mặt với các đòn tấn công tiếp theo nhằm vào hạ tầng năng lượng và cầu đường trên toàn quốc.
Cũng trên nền tảng Truth Social, ông Trump đã đăng tải thông điệp gây tranh cãi với ngôn từ mạnh: yêu cầu Iran lập tức mở lại eo biển, nếu không “sẽ phải sống trong địa ngục”. Phát ngôn này nhanh chóng thu hút sự chú ý và làm gia tăng căng thẳng trong bối cảnh xung đột đang leo thang.
"Mỹ mới là bên cần thu phí tại eo biển Hormuz"
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Washington, thay vì Tehran, mới là bên nên áp đặt phí qua lại tại eo biển Strait of Hormuz, tuyến vận tải dầu mỏ huyết mạch của thế giới.
 |
| “Chúng ta phải có một thỏa thuận mà tôi chấp nhận được,” Tổng thống Trump tuyên bố hôm thứ Hai. “Một phần của thỏa thuận đó là yêu cầu tự do lưu thông dầu mỏ và mọi hàng hóa khác". Ảnh: The New York Times. |
“Vì sao chúng ta không thu phí? Tôi thà Mỹ làm điều đó còn hơn để họ áp đặt. Chúng ta là bên chiến thắng, còn họ đã thất bại về mặt quân sự”, ông Trump nhấn mạnh. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Iran trước đó khẳng định quyền kiểm soát đối với tuyến hàng hải chiến lược, đồng thời công bố cơ chế thu phí mới đối với các tàu chở dầu đi qua khu vực.
Cũng theo ông Trump, Mỹ từng cân nhắc phương án tấn công quy mô lớn nhằm vào hạ tầng trọng yếu của Iran, bao gồm cầu cống và các nhà máy điện, với kịch bản “xóa sổ hoàn toàn trước nửa đêm ngày 7/4”.
“Chúng tôi có thể thực hiện điều đó chỉ trong vòng bốn giờ nếu muốn. Nhưng chúng tôi không mong kịch bản ấy xảy ra”, ông nói, hàm ý đây vẫn là lựa chọn răn đe. Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời khẳng định, việc mở lại eo biển Hormuz phải là điều kiện cốt lõi trong bất kỳ thỏa thuận chấm dứt xung đột nào với Iran. “Chúng ta cần một thỏa thuận có thể chấp nhận được, và trong đó, tự do lưu thông dầu mỏ là yếu tố bắt buộc”, ông nhấn mạnh.
Ông Trump muốn Mỹ giành được dầu mỏ của Iran: Kẻ thắng cuộc sẽ được hưởng chiến lợi phẩm
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hé lộ cách tiếp cận mang tính “thực dụng” của mình đối với nguồn dầu mỏ tại Iran và Venezuela, khi cho rằng: “Chiến thắng thì được quyền hưởng chiến lợi phẩm”.
 |
| Ông Trump muốn Mỹ giành được dầu mỏ của Iran: Kẻ thắng cuộc sẽ được hưởng chiến lợi phẩm. Ảnh: Reuters. |
Cũng trong cuộc họp báo, ông Trump không giấu ý định muốn kiểm soát dầu mỏ Iran, dù thừa nhận đây là đề xuất nhạy cảm về mặt chính trị. “Nếu được lựa chọn, tôi sẽ làm vậy, bởi trước hết tôi là một doanh nhân”, ông nói, nhấn mạnh góc nhìn kinh tế trong các quyết định địa chính trị.
Nhà lãnh đạo Mỹ viện dẫn tiền lệ tại Venezuela để củng cố lập luận, cho biết chiến dịch của Washington tại quốc gia Nam Mỹ này diễn ra nhanh chóng và mang lại lợi ích rõ rệt về năng lượng. Ông khẳng định Mỹ hiện duy trì quan hệ hợp tác chặt chẽ với Caracas và đã khai thác “hàng trăm triệu thùng dầu” từ quốc gia này.
“Và chúng ta có những người tuyệt vời đang điều hành Venezuela, những người rất tốt. Ý tôi là, mối quan hệ rất tốt, và chúng ta là đối tác với Venezuela, và chúng ta đã thu mua hàng trăm triệu thùng dầu, hàng trăm triệu thùng”.
Hé lộ về chiến dịch giải cứu phi công Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thuật lại hành trình sinh tồn đầy kịch tính của quân nhân Mỹ được giải cứu khỏi lãnh thổ Iran, đồng thời cùng Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nhắc đến yếu tố “đức tin” khi ca ngợi thành công của chiến dịch giải cứu hai phi công sau vụ tiêm kích bị bắn rơi tuần trước.
Ông Trump cho biết chính quyền đang truy tìm người làm lộ thông tin liên quan đến việc một sĩ quan không quân mất tích tại Iran, đồng thời cảnh báo phóng viên đăng tải tin bài có thể đối mặt với án tù nếu không tiết lộ nguồn tin.
Giám đốc CIA John Ratcliffe nhận định việc xác định vị trí và giải cứu quân nhân đang ẩn náu trong lãnh thổ Iran là một “thử thách cực kỳ cam go”. Ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng việc này “giống như đi tìm một hạt cát giữa sa mạc”.
“Đây cũng là một cuộc chạy đua với thời gian, vì điều quan trọng là chúng ta phải xác định vị trí của phi công bị bắn rơi càng nhanh càng tốt, đồng thời đánh lạc hướng đối phương”, ông Ratcliffe nói. Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine nhấn mạnh chiến dịch thành công nhờ “ý chí sinh tồn tuyệt đối” của chính người gặp nạn.
Ông cũng cho biết chiếc A-10 là một trong những máy bay chịu trách nhiệm chính trong việc liên lạc với phi công của chiếc F-15 bị bắn rơi. Tổng thống Mỹ cũng tiết lộ không phải tất cả các cố vấn quân sự đều ủng hộ phương án triển khai chiến dịch giải cứu tổ bay chiếc F-15E bị bắn rơi.
Mô tả chi tiết hơn về thời khắc sinh tử, ông Hegseth cho biết: “Chiếc máy bay bị bắn rơi hôm thứ Sáu. Anh ấy ẩn mình trong hang đá suốt ngày thứ Bảy và được giải cứu vào Chủ nhật. Người lính được đưa ra khỏi Iran khi mặt trời mọc sau Lễ Phục sinh - như một sự tái sinh, trở về an toàn trong niềm hân hoan của cả quốc gia”.
Ông Trump truy tìm kẻ rò rỉ thông tin, đe dọa bỏ tù phóng viên
Tổng thốngDonald Trump tuyên bố chính quyền đang ráo riết truy tìm "kẻ rò rỉ" thông tin về việc một sĩ quan Không quân mất tích tại Iran. Ông đe dọa sẽ bỏ tù phóng viên thực hiện bài báo nếu người này không tiết lộ nguồn tin.
Ông Trump chỉ trích việc rò rỉ thông tin về quân nhân mất tích thứ hai đã làm phức tạp hóa nỗ lực của quân đội Mỹ, vì nó báo động cho phía Iran và khiến họ chạy đua tìm kiếm trước Mỹ. Ông khẳng định: "Chúng tôi sẽ yêu cầu công ty truyền thông đó giao ra nguồn tin vì lý do an ninh quốc gia, nếu không họ sẽ phải đi tù. Chúng ta phải tìm ra kẻ rò rỉ đó ".
Ông Trump: Iran tham gia đàm phán rất tích cực
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran đang là “một bên tham gia tích cực và thiện chí” trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột. Phát biểu tại họp báo hôm 6/4, ông cho biết chưa thể nói về một lệnh ngừng bắn, nhưng khẳng định phía bên kia “thực sự muốn đạt được một thỏa thuận”.
“Tôi không thể tiết lộ thêm, nhưng họ đang tham gia một cách chủ động và sẵn sàng”, ông nói. Theo ông Trump, các cuộc trao đổi thông qua bên trung gian đang “diễn ra thuận lợi”.
Ông cũng nhắc lại thời hạn chót là 20h tối hôm sau (giờ miền Đông Mỹ), đồng thời cho biết tiến trình đàm phán có sự tham gia của Đặc phái viên Steve Witkoff, Phó Tổng thống JD Vance và cố vấn cấp cao Jared Kushner.
Tuy nhiên, ông Trump không trả lời câu hỏi liệu chiến dịch ở Iran có đang giảm dần cường độ hay không. “Tôi không thể nói cho các bạn biết, điều đó phụ thuộc vào những gì họ làm. Đây là một giai đoạn quan trọng”.
Trước đó, CNN dẫn nguồn tin cho hay Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đang đóng vai trò trung gian giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, các cuộc tiếp xúc gián tiếp đã rơi vào bế tắc từ tuần trước, và triển vọng tổ chức đàm phán trực tiếp dường như đã bị đình trệ.
Cũng trong cuộc họp báo, Donald Trump gây tranh cãi khi cho rằng người dân Iran “sẵn sàng chịu đựng đau khổ” từ các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng và dân sự, nếu điều đó giúp họ đạt được tự do trong dài hạn.
Khi được hỏi liệu các đòn đánh vào những mục tiêu này có đồng nghĩa với việc trừng phạt dân thường, ông trả lời: “Đó là sự chịu đựng, nhưng họ sẵn sàng chấp nhận để đổi lấy tự do”. Ông Trump thậm chí khẳng định người dân Iran mong muốn Mỹ tiếp tục chiến dịch không kích. “Chúng tôi đã chặn được nhiều thông điệp kiểu như ‘Hãy tiếp tục ném bom’.
Ngay cả khi bom rơi gần nhà họ, họ vẫn nói ‘hãy làm đi’. Khi chúng tôi rút đi, họ lại kêu gọi quay trở lại”, ông nói. Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh ông Trump đối mặt với nhiều chỉ trích, khi tuyên bố sẵn sàng “thổi bay” các nhà máy năng lượng, cầu cống và cơ sở khử mặn tại Iran - động thái có thể bị xem là tội ác chiến tranh.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định việc đảm bảo “tự do lưu thông dầu mỏ” phải là điều kiện then chốt trong bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột với Iran. Ảnh: Reuters. |
“Tự do lưu thông dầu mỏ” phải là điều kiện then chốt của thỏa thuận
Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định việc đảm bảo “tự do lưu thông dầu mỏ” phải là điều kiện then chốt trong bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột với Iran. Phát biểu tại Nhà Trắng, ông nhấn mạnh việc mở lại eo biển Strait of Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch của thị trường năng lượng toàn cầu - là một phần không thể thiếu trong tiến trình đàm phán.
“Chúng ta cần một thỏa thuận có thể chấp nhận được, và trong đó, tự do lưu thông dầu mỏ là yêu cầu bắt buộc”, ông nói. Dù vậy, ông Trump cũng thừa nhận việc tái thông eo biển Hormuz là một mục tiêu “khác biệt” so với các yêu cầu còn lại, trong bối cảnh các nhà trung gian đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp chấm dứt chiến sự.
Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn 45 ngày do một số quốc gia đưa ra, cho rằng kế hoạch này “chưa đủ”, dù được xem là nỗ lực cuối cùng nhằm ngăn chặn nguy cơ Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào hạ tầng năng lượng và dân sự của Iran nếu tuyến hàng hải này tiếp tục bị phong tỏa.
Trả lời câu hỏi của phóng viên CNN về việc liệu Washington có chấp nhận một thỏa thuận không bao gồm điều khoản mở lại eo biển hay không, ông Trump khẳng định đây là “ưu tiên rất lớn”.
Bên cạnh đó, Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng Iran còn đủ năng lực triển khai thủy lôi tại khu vực Hormuz. “Họ không còn phương tiện rải thủy lôi. Thậm chí tôi không chắc họ còn thủy lôi ở đó hay không… Có thể là không còn, vì họ rất giỏi ‘nói quá’”, ông nói.
Israel tấn công nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran
Không quân Israel vừa thực hiện cuộc tập kích quy mô lớn vào cơ sở Asaluyeh, nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran, nơi chiếm 50% sản lượng và 85% giá trị xuất khẩu của nước này.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz khẳng định vụ tấn công gây thiệt hại hàng chục tỷ USD, trực tiếp triệt hạ nguồn tài chính chủ chốt của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và quân đội Iran. Lực lượng Phòng vệ Israel hiện được lệnh tiếp tục tấn công toàn lực vào hạ tầng quốc gia đối phương.
Tướng Iran thiệt mạng khi giao chiến trực tiếp với Mỹ
Quân đội Iran cho biết 4 sĩ quan đã thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu của Mỹ diễn ra ở phía nam Isfahan vào ngày Chủ nhật. Theo thông cáo từ bộ phận quan hệ công chúng quân đội Iran, các sĩ quan này tử trận vào rạng sáng khi hứng chịu đòn tấn công từ “nhiều máy bay tiến công của Mỹ” tại tỉnh Isfahan.
 |
| Chuẩn tướng Masoud Zare, một trong 4 sĩ quan Iran thiệt mạng. Ảnh: Arab News. |
Danh tính các sĩ quan Iran thiệt mạng đã được xác định, bao gồm: Chuẩn tướng Masoud Zare, Đại tá Moein Heidari, Đại tá Seyyed Saeid Mousavi và Thượng úy Milad Salarvand. Trong đó, Chuẩn tướng Masoud Zare là sĩ quan cao cấp chịu trách nhiệm quản lý và đào tạo lực lượng tinh nhuệ bảo vệ không phận của Iran.
Phía Iran khẳng định các quân nhân đã tham gia “giao chiến trực tiếp” với lực lượng đối phương, bao gồm tiêm kích, trực thăng, máy bay không người lái vũ trang và các phương tiện yểm trợ.
Cũng theo thông báo, một tên lửa vác vai đã bắn trúng một máy bay Mỹ, nhưng ngay sau đó đơn vị này bị các đợt không kích tiếp theo nhắm vào, khiến 4 sĩ quan thiệt mạng. Danh tính các nạn nhân được công bố kèm cấp bậc, gồm một chuẩn tướng, một đại tá, một trung tá và một thiếu úy.
Ông Trump chỉ trích đồng minh
Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai chỉ trích một loạt đồng minh vì “không hỗ trợ” Washington trong cuộc chiến với Iran, thậm chí nêu đích danh từng quốc gia.
Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump cho rằng Nhật Bản, Australia, Hàn Quốc và cả NATO đều không đóng góp cho nỗ lực quân sự của Mỹ. Ông đồng thời nhấn mạnh quy mô hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Á, cho biết Washington đang duy trì khoảng 50.000 binh sĩ tại Nhật Bản, cùng 45.000 quân tại Hàn Quốc nhằm bảo đảm an ninh khu vực.
Trái ngược, Tổng thống Mỹ dành lời khen cho một số quốc gia Vùng Vịnh, đánh giá Saudi Arabia, Qatar, UAE, Bahrain và Kuwait đã thể hiện vai trò tích cực - dù thừa nhận sự tham gia của họ phần lớn xuất phát từ vị trí địa lý gần khu vực xung đột.
Iran nghi chiến dịch cứu phi công Mỹ là “vỏ bọc” chiếm uranium
Bộ Ngoại giao Iran cho rằng không thể loại trừ khả năng chiến dịch giải cứu thành viên phi hành đoàn F-15 của Mỹ thực chất là một “màn nghi binh” nhằm chiếm đoạt uranium làm giàu.
Phát biểu ngày 6/4, người phát ngôn Esmaeil Baqaei nêu hàng loạt nghi vấn xung quanh chiến dịch của Mỹ, đặc biệt về vị trí triển khai lực lượng.
“Khu vực sĩ quan Mỹ mất tích nằm ở Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, cách rất xa nơi lực lượng Mỹ dự kiến đổ bộ ở miền trung Iran. Không nên loại trừ khả năng đây là một chiến dịch đánh lạc hướng để chiếm uranium làm giàu”, ông Baqaei nhấn mạnh.
Hiện phía Mỹ chưa đưa ra phản hồi chính thức trước cáo buộc này. Trước đó, ngày 3/4, hai thành viên tổ bay trên tiêm kích F-15E Strike Eagle đã phải nhảy dù thoát hiểm sau khi máy bay bị trúng đòn tấn công.
Một phi công được giải cứu ngay sau đó, trong khi sĩ quan điều khiển vũ khí mất tích, buộc quân đội Mỹ mở chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp. Sau hai ngày truy tìm, chiến dịch giải cứu đã thành công. Sĩ quan bị thương được đưa tới Kuwait để điều trị y tế.
Tiết lộ đề xuất hai giai đoạn chấm dứt xung đột Iran
Pakistan đã soạn thảo đề xuất hai giai đoạn nhằm chấm dứt thù địch, bao gồm một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và tiến tới một thỏa thuận toàn diện.
Theo Reuters, các nguồn tin ngoại giao cho biết Iran và Mỹ đã nhận được đề xuất trên do Pakistan soạn thảo. Kế hoạch này được kỳ vọng có thể sớm có hiệu lực nhằm mở lại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng đang bị phong tỏa.
Theo khung thỏa thuận được trao đổi trong đêm qua giữa Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, lộ trình hòa bình sẽ được triển khai theo hai giai đoạn:
Giai đoạn 1: Thực thi lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày. Trong thời gian này, các bên sẽ đàm phán về việc chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn. Giai đoạn này có thể được gia hạn nếu cần thêm thời gian đối thoại.
Giai đoạn 2: Ký kết thỏa thuận toàn diện. Các bên trung gian nhấn mạnh chỉ khi đạt được thỏa thuận cuối cùng, eo biển Hormuz mới được mở lại hoàn toàn và vấn đề uranium làm giàu cấp độ cao của Iran mới có lời giải.
Các nhà trung gian đang nỗ lực thuyết phục cả hai bên thực hiện các biện pháp từng phần. Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết Iran không từ bỏ hoàn toàn hai lợi thế này chỉ để đổi lấy 45 ngày ngừng bắn.
"Các bên trung gian phía Iran nhấn mạnh Tehran sẽ không chấp nhận một kịch bản tương tự Gaza hay Lebanon - nơi lệnh ngừng bắn chỉ tồn tại trên giấy tờ nhưng Mỹ và Israel vẫn có thể tấn công bất cứ lúc nào”, trích báo cáo từ Axios.
Bước ngoặt tái định hình an ninh năng lượng toàn cầu
Giáo sư Helen Thompson từ Đại học Cambridge cảnh báo các đợt tấn công của liên quân Mỹ - Israel vào Iran đang làm lộ rõ những lỗ hổng trong hệ thống năng lượng thế giới. Cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran không chỉ dừng lại ở một thảm họa nhân đạo với hàng nghìn thường dân thiệt mạng và hàng triệu người mất nhà cửa.
Trong chương trình Merryn Talks Money tuần này, Giáo sư Helen Thompson nhận định chiến sự đang thúc đẩy một tiến trình tái thiết lập địa chính trị sâu sắc. Hệ quả đối với dòng chảy dầu mỏ, khí đốt và vận tải biển sẽ lan rộng từ Vịnh Ba Tư đến cả châu Âu lẫn châu Á, theo Bloomberg.
 |
| Đám cháy trên một tàu chở dầu tại Vịnh Ba Tư sau khi bị lực lượng Iran tấn công vào đầu tháng 3. Ảnh: Cảng vụ Iraq. |
Bà Thompson nhấn mạnh, ngay cả khi tiếng súng tạm lắng, những giả định làm nền tảng cho thị trường toàn cầu suốt nhiều thập kỷ qua - bao gồm tính an toàn của các tuyến vận tải và khả năng dễ dàng thay thế nguồn cung bị gián đoạn - đã bị lung lay tận gốc.
Theo bà Thompson, tác động trực tiếp và nghiêm trọng nhất không chỉ nằm ở thị trường dầu thô mà còn lan sang các sản phẩm tinh chế và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Châu Âu và Anh đang ở vị thế đặc biệt dễ bị tổn thương do phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hàng không, dầu diesel và khí đốt nhập khẩu.
Các nền kinh tế tại châu Á có thể duy trì sự linh hoạt tốt hơn nhờ nguồn cung đa dạng và việc sử dụng than đá. Kết quả tất yếu của thực trạng này là một thế giới với cơ chế định giá phân mảnh hơn, nguồn cung thắt chặt và rủi ro kinh tế thường trực.
Thủ tướng Nhật Bản nỗ lực đàm phán với Iran trước tối hậu thư của Mỹ
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết đang xúc tiến các cuộc hội đàm với lãnh đạo Iran, đồng thời để ngỏ khả năng thực hiện cuộc điện đàm riêng với ông Donald Trump. Động thái này diễn ra trong bối cảnh thời hạn tối hậu thư của Tổng thống Mỹ về việc tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran đang cận kề.
 |
| Thủ tướng Sanae Takaichi phát biểu trong phiên họp của Ủy ban Ngân sách Thượng viện vào thứ Hai. Ảnh: JIJI. |
Theo Bloomberg, phát biểu trong phiên họp Quốc hội ngày 6/4, Thủ tướng Takaichi khẳng định: “Chúng tôi đang chuẩn bị cho các cuộc hội đàm cấp lãnh đạo. Nhật Bản sẽ tiếp tục nỗ lực để tìm ra lối thoát cho tình hình hiện nay và khôi phục hòa bình”.
Phát biểu của bà Takaichi được đưa ra sau khi ông Trump cảnh báo sẽ không kích các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở cửa eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường huyết mạch cung cấp hơn 90% lượng dầu nhập khẩu của Nhật Bản. Thủ tướng Nhật Bản cho biết sẽ hành động quyết liệt trước thời hạn vào thứ Ba, đồng thời bày tỏ mong muốn trao đổi trực tiếp với ông Trump dù kế hoạch chưa được ấn định chính thức.
Dù vai trò trung gian hòa giải của Nhật Bản vẫn chưa rõ ràng, nhưng Tokyo có lợi ích cốt lõi trong việc duy trì quan hệ với quốc gia đang kiểm soát eo biển Hormuz. Ghi nhận thực tế, hai tàu liên quan đến Nhật Bản đã băng qua vùng nước này thành công trong những ngày gần đây, đánh dấu lần đầu tiên kể từ cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel vào Iran hơn một tháng trước.
Chính phủ Nhật Bản cho biết đang giữ liên lạc chặt chẽ với các bên liên quan, bao gồm các hãng vận tải biển, để cung cấp thông tin cần thiết. Song song đó, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi cũng đã hội đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi, cựu Đại sứ Iran tại Nhật Bản.
Iran cho phép tàu Iraq đi qua eo biển Hormuz
Quyết định của Tehran có thể giải phóng 3 triệu thùng dầu mỗi ngày ra thị trường quốc tế, khôi phục một phần sản lượng dầu bị gián đoạn sau cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran.
Quân đội Iran tuyên bố các tàu của Iraq có thể đi qua eo biển Hormuz, giúp nhà sản xuất dầu lớn thứ năm thế giới tiếp cận được tuyến đường thủy đang tranh chấp.
Theo dữ liệu từ Kpler, Ocean Thunder - một tàu chở dầu của Iraq - đã đi qua eo biển sát bờ biển Iran vào Chủ Nhật, sau khi nhận 1 triệu thùng dầu thô Basrah Heavy vào ngày 2 tháng 3.
"Người anh em Iraq được miễn trừ khỏi bất kỳ hạn chế nào mà chúng tôi đã áp đặt tại eo biển Hormuz, vì những hạn chế đó chỉ áp dụng cho các quốc gia thù địch", một phát ngôn viên quân đội Iran cho biết trong video được truyền thông nhà nước đăng tải vào thứ Bảy, theo FT.
IEA cảnh báo về việc tích trữ nhiên liệu
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo khẩn cấp, yêu cầu các quốc gia chấm dứt tình trạng tích trữ nhiên liệu trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử. Giám đốc điều hành Fatih Birol nhấn mạnh rằng chủ nghĩa bảo hộ và các lệnh cấm xuất khẩu sẽ gây hậu quả nghiêm trọng, trực tiếp đe dọa sự ổn định của các đối tác thương mại và quốc gia thu nhập thấp.
“Đáng tiếc là chúng ta đang thấy một số quốc gia gia tăng mức dự trữ hiện có ngay trong quá trình chúng tôi phối hợp giải phóng kho dầu dự trữ,” ông Birol nói. “Họ đang tích trữ thêm. Hành động này không hề có ích. Theo quan điểm của tôi, đây là thời điểm để mọi quốc gia chứng minh mình là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”.
Thay vì tích trữ, IEA hối thúc các chính phủ tập trung cắt giảm nhu cầu thông qua kế hoạch 10 điểm, bao gồm khuyến khích làm việc từ xa và hạn chế tốc độ giao thông. Ông Birol khẳng định với chị rằng, sự phối hợp đa phương thay vì các hành động đơn phương là chìa khóa để ngăn chặn thảm họa kinh tế khi nguồn cung dầu diesel và nhiên liệu phản lực đang cạn kiệt trên diện rộng.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
