|
|
Phần lớn nguồn ethanol dùng để phối trộn xăng E10 đến từ nhập khẩu. Ảnh: PV OIL. |
Từ ngày 1/6, xăng E10 sẽ chính thức được triển khai bán lẻ trên toàn quốc thay thế xăng khoáng RON 95. Đây được xem là bước mở rộng lớn nhất của chương trình nhiên liệu sinh học tại Việt Nam kể từ thời điểm xăng E5 RON 92 được bán đại trà vào năm 2018.
Theo Bộ Công Thương, việc mở rộng sử dụng xăng E10 nhằm giảm phát thải khí nhà kính, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo. Hiện tại, hầu hết doanh nghiệp đầu mối lớn đã tăng tốc chuẩn bị nguồn ethanol, mở rộng công suất phối trộn và nâng cấp hệ thống phân phối để sẵn sàng đưa E10 ra thị trường trên quy mô toàn quốc.
"Cuộc đua" chuẩn bị nguồn ethanol
Xăng sinh học là loại nhiên liệu được phối trộn giữa xăng khoáng và ethanol nhiên liệu. Trong đó, xăng E5 chứa 5% ethanol còn xăng E10 chứa 10% ethanol. Ethanol chủ yếu được sản xuất từ sắn, mía hoặc ngô và được xem là một dạng nhiên liệu tái tạo giúp giảm phát thải so với xăng khoáng truyền thống.
Theo Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam và các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu, cả nước hiện có khoảng 6 nhà máy sản xuất ethanol nhiên liệu với tổng công suất thiết kế khoảng 500.000-600.000 m3 mỗi năm.
Một số nhà máy lớn hiện nay gồm Nhà máy cồn Đồng Nai, Nhà máy cồn Quảng Nam, Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất, Nhà máy nhiên liệu sinh học Bình Phước, Nhà máy ethanol Đại Việt, Nhà máy ethanol Đắk Tô và Nhà máy nhiên liệu sinh học Phú Thọ. Tuy nhiên, công suất thực tế của các nhà máy chỉ đạt 30-40%.
Với mức tiêu thụ xăng hiện nay của Việt Nam khoảng 1 triệu m3/tháng, nhu cầu ethanol phục vụ phối trộn xăng E10 vào khoảng 100.000 m3/tháng. Trong đó, nguồn sản xuất trong nước hiện chỉ đạt khoảng 25.000 m3/tháng, phần còn lại khoảng 75.000 m3/tháng được nhập khẩu từ Mỹ, Brazil, Thái Lan và Argentina - những quốc gia có ngành nhiên liệu sinh học phát triển mạnh và nguồn cung ổn định.
Ước tính, việc triển khai xăng E10 có thể khiến nhu cầu nhập khẩu ethanol của Việt Nam tăng gấp 10 lần hiện nay, lên khoảng 1 triệu tấn/năm, tương đương giá trị xấp xỉ 1 tỷ USD.
Trong thời gian tới, nếu Việt Nam tiếp tục nâng tỷ lệ phối trộn ethanol lên 20% như nhiều quốc gia đã áp dụng Philippines, Thái Lan, Mỹ, Brazil hay các nước châu Âu, dư địa nhập khẩu riêng mặt hàng ethanol từ Mỹ có thể đạt khoảng 2 tỷ USD, tương đương khoảng 17% giá trị nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ vào Việt Nam hiện nay.
| PETROLIMEX DẪN ĐẦU VỀ NĂNG LỰC PHỐI TRỘN XĂNG SINH HỌC | |||||
| Nhãn | Petrolimex | PV OIL | Saigon Petro | 10 đầu mối đang chờ cấp phép | |
| Công suất | m3/tháng | 455000 | 320000 | 120000 | 297600 |
Theo Bộ Công Thương, về cơ bản các doanh nghiệp đầu mối đã chủ động đủ nguồn ethanol để đáp ứng nhu cầu phối trộn xăng E10 trên toàn quốc từ tháng 6.
Bên cạnh nguồn ethanol, năng lực phối trộn xăng sinh học cũng là yếu tố quan trọng trong quá trình triển khai xăng E10. Theo báo cáo của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, tính đến ngày 23/4, cả nước có 13/26 doanh nghiệp đầu mối đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học.
Trong đó, 3 doanh nghiệp có quy mô phối trộn lớn nhất hiện nay gồm Petrolimex với công suất khoảng 455.000 m3/tháng và đang mở rộng lên 550.000 m3/tháng, PV OIL khoảng 320.000 m3/tháng và Công ty TNHH MTV Dầu khí TP.HCM (Saigon Petro) khoảng 120.000 m3/tháng.
Tổng công suất phối trộn của riêng 3 doanh nghiệp này hiện đạt khoảng 890.000 m3/tháng. Mức công suất này tương đương 89% tổng lượng xăng tiêu thụ trong nước nếu toàn bộ thị trường sử dụng xăng E10. Trong trường hợp thị trường duy trì khoảng 85% xăng E10 và 15% xăng E5, công suất phối trộn hiện tại có thể đáp ứng khoảng 96% nhu cầu tiêu thụ.
Ngoài 3 doanh nghiệp lớn kể trên, hiện còn 10 doanh nghiệp đầu mối khác đang chờ cấp phép pha chế và phối trộn xăng E10 với tổng công suất khoảng 297.600 m3/tháng. Nếu toàn bộ doanh nghiệp này được cấp phép, tổng năng lực phối trộn của 13 doanh nghiệp sẽ đạt khoảng 1,18 triệu m3/tháng, vượt nhu cầu tiêu thụ xăng hiện nay của cả nước.
Ngoài hệ thống phối trộn của các doanh nghiệp đầu mối, Nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng có khả năng tham gia phối trộn xăng E5 và E10. Theo kế hoạch, nhà máy có thể phối trộn khoảng 20.000-40.000 m3/tháng trong tháng 5 và nâng lên 70.000-90.000 m3/tháng từ tháng 6 khi có yêu cầu từ thị trường.
Đã có hàng nghìn cây xăng bán xăng E10
Ở khâu phân phối, Bộ Công Thương cho biết hệ thống hạ tầng xăng dầu hiện nay về cơ bản đã sẵn sàng cho việc triển khai xăng E10 trên toàn quốc. Khác với giai đoạn đầu triển khai xăng E5, mạng lưới kho đầu mối, tổng kho, cửa hàng bán lẻ và hệ thống logistics hiện đã được đầu tư tương đối đồng bộ.
Do đó, việc chuyển đổi từ xăng khoáng RON 95 sang xăng E10 chủ yếu là nâng cấp và điều chỉnh vận hành, không đòi hỏi đầu tư hạ tầng mới quy mô lớn. Đặc biệt, toàn bộ hệ thống bán lẻ hiện đã có kinh nghiệm kinh doanh xăng E5 RON 92 trong nhiều năm nên có thể tiếp nhận và phân phối xăng E10 mà không gặp trở ngại lớn về mặt kỹ thuật.
Tuy nhiên, do ethanol có đặc tính hút ẩm mạnh, các bồn chứa, cột bơm, đường ống và phương tiện vận chuyển đang sử dụng cho xăng khoáng RON 95 vẫn cần được làm sạch và cải tạo để phù hợp với xăng E10. Quá trình này phát sinh thêm chi phí và có thể khiến một số cửa hàng tạm gián đoạn hoạt động trong thời gian ngắn để nâng cấp hệ thống.
 |
| Các đầu mối xăng dầu hàng đầu cả nước đã chuyển sang bán hoàn toàn xăng E10 từ giữa tháng 5. Ảnh: PV OIL. |
Theo Bộ Công Thương, các doanh nghiệp lớn như Petrolimex, PV OIL hay Saigon Petro hiện cơ bản không gặp nhiều khó khăn trong việc xử lý các yêu cầu kỹ thuật liên quan đến chuyển đổi hệ thống phân phối sang E10.
Petrolimex hiện là doanh nghiệp chiếm thị phần bán lẻ xăng dầu lớn nhất Việt Nam và cũng là một trong những đơn vị triển khai xăng E10 sớm nhất. Hiện Petrolimex đã hoàn tất nâng cấp hệ thống kho bể, pha chế, phân phối và phục vụ kinh doanh xăng E10 trên gần 2.800 cửa hàng xăng dầu của tập đoàn trên cả nước kể từ ngày 20/5.
Doanh nghiệp cho biết đã chuẩn bị nguồn ethanol từ cuối năm 2025. Riêng trong tháng 4, Petrolimex đã nhập gần 40.000 m3 ethanol, đưa sẵn về các đầu cảng, điểm pha chế để sẵn sàng phục vụ công tác pha chế xăng E10. Các tháng còn lại của năm 2026, tập đoàn tiếp tục chủ động tạo nguồn ethanol, đáp ứng đủ nhu cầu pha chế. Đối với xăng khoáng, tập đoàn đã ký các hợp đồng dài hạn từ nguồn trong nước và nhập khẩu với tỷ lệ trên 80%.
Bên cạnh Petrolimex, PV OIL cũng là doanh nghiệp đang đẩy mạnh triển khai xăng E10 trước thời điểm áp dụng trên toàn quốc. Theo đại diện doanh nghiệp, PV OIL hiện sở hữu 12 cơ sở phối trộn nhiên liệu sinh học trên cả nước. Gần 1.000 cửa hàng xăng dầu thuộc hệ thống PV OIL đã kinh doanh E10 từ ngày 15/5.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
