Trong thông báo đăng trên mạng xã hội X ngày 8/7 (giờ địa phương), Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết chiến dịch được thực hiện theo chỉ thị của Tổng thống Donald Trump.
"Các lực lượng thuộc CENTCOM đã bắt đầu tiến hành các cuộc không kích bổ sung nhằm tiếp tục làm suy giảm năng lực đe dọa tự do hàng hải của Iran tại eo biển Hormuz", cơ quan này cho biết.
CENTCOM khẳng định Mỹ đang buộc Iran phải chịu trách nhiệm về những gì Washington gọi là các hành động tấn công "vô cớ" nhằm vào tàu thương mại và thủy thủ đoàn hoạt động trên tuyến hàng hải quốc tế trọng yếu.
Ông Trump: Iran chủ động liên lạc, muốn đạt thỏa thuận
Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một khi trở về từ Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), ông Trump cho biết phía Iran "rất muốn đạt được thỏa thuận", song Washington vẫn hoài nghi về thiện chí của Tehran.
"Họ đã gọi cho tôi cách đây không lâu. Họ rất muốn đạt được thỏa thuận. Tôi chỉ không biết liệu họ có thực sự xứng đáng để đạt được một thỏa thuận hay không", ông Trump nói.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran "đã chấm dứt", sau khi Iran bị cáo buộc tấn công nhiều tàu thuyền tại eo biển Hormuz và Mỹ tiến hành các đòn đáp trả quân sự.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump lên chiếc chuyên cơ Không lực Một ngày 8/7. Ảnh: Reuters. |
Ông Trump cũng nhấn mạnh Mỹ sẽ tiếp tục đáp trả mạnh mẽ nếu Iran tiến hành thêm các cuộc tấn công.
"Mỗi lần họ tấn công chúng tôi một lần, chúng tôi sẽ đáp trả gấp 20 lần", nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố.
Phía Iran hiện chưa đưa ra bình luận về tuyên bố của Tổng thống Mỹ liên quan đến việc Tehran được cho là đã chủ động liên lạc để đề nghị nối lại đàm phán.
Nhiều vụ nổ tại miền Nam Iran
Các hãng thông tấn bán chính thức của Iran đồng loạt đưa tin nhiều tiếng nổ đã vang lên tại các thành phố ven biển phía nam.
Hãng Fars cho biết vào khoảng 23h15 (giờ địa phương), nhiều vụ nổ xảy ra tại Bandar Abbas và Sirik. Một số tiếng nổ cũng được ghi nhận ngoài khơi bờ biển phía tây Sirik.
Theo Fars, các hệ thống phòng không của Iran đã được kích hoạt để đánh chặn những mục tiêu bị cho là "thù địch".
Trong khi đó, hãng Mehr đưa tin thêm các vụ nổ cũng xuất hiện tại Konarak và Chabahar, hai thành phố ven biển ở đông nam Iran.
Đến nay, nguyên nhân chính xác của các vụ nổ chưa được phía Iran công bố.
Tại thành phố Bushehr, nơi đặt nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của Iran, truyền thông nước này cũng ghi nhận nhiều tiếng nổ.
Hãng thông tấn chính thức IRNA dẫn lời một quan chức địa phương cho biết hai đầu đạn của Mỹ đã đánh trúng một căn cứ quân sự ở phía nam Bushehr. Tuy nhiên, giới chức chưa ghi nhận thương vong.
Trong khi đó, hãng Nour News, cơ quan truyền thông có liên hệ với Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, khẳng định Nhà máy Điện hạt nhân Bushehr không bị hư hại.
Ông Trump cảnh báo Iran
Sau khi CENTCOM xác nhận mở thêm đợt không kích, Tổng thống Donald Trump cảnh báo các cuộc tấn công trả đũa của Mỹ sẽ "nghiêm trọng hơn nhiều" nếu Iran tiếp tục nhằm vào các tàu thuyền tại eo biển Hormuz.
"Đây là hành động đáp trả vụ Iran tấn công các tàu hôm qua. Nếu điều đó tái diễn, hậu quả sẽ còn nghiêm trọng hơn rất nhiều", ông Trump viết trên mạng xã hội.
Tổng thống Mỹ cũng chia sẻ một số hình ảnh và video được cho là ghi lại hậu quả của các cuộc không kích. Tuy nhiên, một trong các bức ảnh sau đó được xác định không phải được chụp trong đêm xảy ra vụ việc và người đăng tải ban đầu đã xóa bài viết, thừa nhận nhầm lẫn.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump tại cuộc họp của Hội đồng Bắc Đại Tây Dương (NAC) trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo NATO tại Ankara, (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 8/7. Ảnh: Reuters. |
Giá dầu tăng mạnh, chứng khoán Mỹ giảm sâu
Diễn biến mới nhất tiếp tục làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Giá dầu Brent tăng 5,4% trong phiên 8/7 (giờ địa phương) - mức tăng trong một ngày mạnh nhất kể từ cuối tháng 4 - và có thời điểm vượt mốc 80 USD/thùng trước khi chốt phiên ở mức 78,02 USD/thùng.
Dầu WTI của Mỹ cũng tăng 4,6%, lên gần 74 USD/thùng.
Trên thị trường chứng khoán, chỉ số Dow Jones giảm 846 điểm, tương đương 1,6%, trong khi S&P 500 và Nasdaq Composite cùng mất khoảng 1,1%.
Giá hợp đồng tương lai xăng và dầu diesel đồng loạt đi lên, còn lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,6% - mức cao nhất kể từ cuối tháng 5 - do nhà đầu tư lo ngại áp lực lạm phát gia tăng.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho rằng tác động của xung đột đối với giá dầu sẽ không quá lớn.
"Mỗi lần chúng tôi tấn công Iran, giá dầu chỉ tăng khoảng 2 USD", ông nói khi được hỏi liệu căng thẳng Mỹ - Iran có khiến giá năng lượng tăng mạnh hay không.
Cân nhắc nhiều mục tiêu tấn công quanh eo biển Hormuz
Một quan chức Mỹ am hiểu quá trình hoạch định quân sự cho biết tình hình hiện nay "rất biến động" và Washington đang cân nhắc nhiều phương án sau chiến dịch tấn công nhằm vào các mục tiêu của Iran quanh eo biển Hormuz, theo CNN.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran "đã kết thúc", đồng thời để ngỏ khả năng tiếp tục mở các cuộc tấn công trong "đêm nay".
Bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), ông Trump cho biết Mỹ đang xem xét nhiều lựa chọn, bao gồm tấn công các nhà máy điện, cơ sở khử mặn hoặc kiểm soát đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất của Iran.
Theo nguồn tin, các cuộc tấn công trong đêm được triển khai từ cả trên biển và trên bộ, nhằm làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tấn công các tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải gần eo biển Hormuz.
Quan chức này cho biết Iran vẫn tiếp tục phát cảnh báo qua vô tuyến đối với các tàu thuyền đi qua khu vực, song chưa ghi nhận thêm vụ tấn công mới nào trong ngày.
Diễn biến căng thẳng cũng buộc quân đội Mỹ điều chỉnh kế hoạch triển khai tác chiến. Tàu sân bay USS Abraham Lincoln đã rời cảng sớm hơn dự kiến để tiến vào vị trí sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ phòng thủ và tấn công nếu cần thiết.
Lãnh đạo châu Âu kêu gọi hạ nhiệt
Trong khi đó, nhiều nhà lãnh đạo châu Âu tiếp tục kêu gọi các bên quay trở lại con đường đối thoại, Al Jazeera cho biết.
Thủ tướng Anh Keir Starmer cho rằng Mỹ và Iran cần khôi phục lệnh ngừng bắn và sớm thực thi thỏa thuận bảo đảm hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Anh Keir Starmer tham dự phiên làm việc trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo NATO tại Khu phức hợp Tổng thống Bestepe ở Ankara, (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 8/7. Ảnh: Reuters. |
Ông cảnh báo nếu xung đột kéo dài, kinh tế Anh và nhiều quốc gia khác sẽ chịu tác động, trong đó chi phí sinh hoạt của người dân có thể tăng do giá năng lượng leo thang.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bày tỏ hy vọng bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran vẫn có thể góp phần mang lại hòa bình cho khu vực, song nhấn mạnh cần ngăn chặn mọi hành động khiêu khích làm gia tăng căng thẳng.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng cho biết ông đã trao đổi với Tổng thống Trump về sự cần thiết của một thỏa thuận bền vững với Iran, đồng thời cáo buộc Tehran là bên làm gián đoạn lệnh ngừng bắn gần đây.
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
