|
|
Các tập đoàn năng lượng buộc phải tìm nguồn khai thác thay thế ngoài Trung Đông do xung đột kéo dài gây tắc nghẽn vận tải. Ảnh: Bloomberg. |
Theo Wall Street Journal, tập đoàn năng lượng ExxonMobil dự kiến đầu tư tới 24 tỷ USD vào các mỏ dầu nước sâu tại Nigeria. Trong khi đó, Chevron đang mở rộng sự hiện diện tại Venezuela, BP mua lại cổ phần tại các lô dầu ngoài khơi Namibia, và TotalEnergies ký kết thỏa thuận thăm dò với Thổ Nhĩ Kỳ.
Tính toán từ công ty nghiên cứu Wood Mackenzie cho thấy hoạt động thăm dò của các tập đoàn trên có thể tạo ra tổng giá trị lên tới 120 tỷ USD trong những năm tới.
Tránh rủi ro từ xung đột Trung Đông
Làn sóng dịch chuyển này diễn ra khi các cuộc tấn công của Iran vào hạ tầng năng lượng khu vực và tình trạng tắc nghẽn vận tải tại Vịnh Ba Tư buộc các công ty dầu khí phương Tây phải tìm nguồn thay thế.
Dù xung đột Mỹ - Iran gây thiệt hại hàng tỷ USD doanh thu, mặt khác, mặt bằng giá năng lượng tăng cao đã cung cấp nguồn tài chính dồi dào, cho phép các doanh nghiệp tái đầu tư vào những khu vực trước đây vốn khó tiếp cận hoặc bị bỏ hoang.
Tại một cuộc họp với các lãnh đạo dầu khí, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum đã kêu gọi các doanh nghiệp gia tăng sản lượng nhằm đối phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.
Hiện giá dầu Mỹ đang giao dịch quanh mức 88 USD/thùng, tăng mạnh so với vùng giá 60 USD trước xung đột. Dù thị trường từng kỳ vọng vào việc mở lại eo biển Hormuz sau phát biểu từ phía Tổng thống Mỹ Donald Trump, tuyên bố tiếp tục đóng cửa tuyến hàng hải này từ phía Iran đã khiến rủi ro cung ứng vẫn ở mức báo động.
Trước bối cảnh đó, các công ty dầu khí đang nỗ lực tối đa hóa sản lượng để tận dụng giá cao, nhưng vẫn phải duy trì kỷ luật ngân sách nghiêm ngặt nhằm tránh chi phí đầu tư dàn trải. Theo thống kê từ Wood Mackenzie, trong giai đoạn 2021-2025, các "ông lớn" dầu khí dự kiến chi trung bình khoảng 19 tỷ USD mỗi năm cho hoạt động thăm dò toàn cầu.
Mục tiêu dài hạn của ngành là đảm bảo đủ trữ lượng dầu khí để duy trì lợi nhuận đến thập niên 2030. Tuy vậy, việc eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiếm 20% nguồn cung dầu và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu, bị gián đoạn đã gây thiệt hại trực tiếp cho các hãng đang hoạt động tại khu vực.
Exxon cho biết sản lượng dầu khí của hãng đã giảm 6% trong quý I và ước tính mất khoảng 5 tỷ USD doanh thu mỗi năm do các cơ sở tại Qatar bị hư hại. Phía đối tác QatarEnergy dự báo quá trình sửa chữa có thể kéo dài tới 5 năm.
Dịch chuyển sang các vùng khai thác mới
Trước diễn biến phức tạp của xung đột, ngành dầu khí đang chuyển dịch trọng tâm khỏi khu vực Vịnh Ba Tư. Dù trước đó Chevron từng đàm phán mua cổ phần tại mỏ West Qurna 2 (Iraq) - một trong những mỏ dầu trên bờ lớn nhất thế giới, nhưng các chuyên gia cho rằng khó có khả năng các thương vụ lớn tại Trung Đông được ký kết cho đến khi ổn định chính trị được thiết lập.
Thay vào đó, đa dạng hóa danh mục đầu tư để phân tán rủi ro đang là ưu tiên hàng đầu. Để đáp ứng nhu cầu toàn cầu đến năm 2050, ngành dầu khí cần bổ sung thêm khoảng 300 tỷ thùng dầu vào trữ lượng dự phòng.
Exxon, Chevron, Shell, BP và TotalEnergies đang tích cực tìm kiếm cơ hội tại châu Phi, Nam Mỹ và Đông Địa Trung Hải. Riêng Exxon đã đẩy mạnh kế hoạch khoan ngoài khơi Hy Lạp, đồng thời ký các thỏa thuận thăm dò sơ bộ với Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ và Gabon. Tại Trinidad và Tobago, hãng đang khảo sát địa chấn nước sâu để tìm kiếm các mỏ mới. Tổng chi tiêu quốc tế của tập đoàn này trong năm ngoái đạt khoảng 9 tỷ USD.
 |
| Dự án phát triển dầu khí Anchor của Chevron tại Vịnh Mexico. Ảnh: Chevron Corp. |
Chevron cũng không đứng ngoài cuộc khi tăng cường đội ngũ thăm dò sau thương vụ mua lại Hess trị giá 53 tỷ USD, đồng thời bổ nhiệm ông Kevin McLachlan, cựu lãnh đạo TotalEnergies, làm Phó chủ tịch phụ trách mảng này. Dự kiến hãng sẽ chi khoảng 7 tỷ USD cho các dự án ngoài khơi toàn cầu trong năm nay.
Tại Venezuela, nơi Chevron là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất, công ty đã đạt thỏa thuận hoán đổi tài sản để củng cố vị thế tại các khu vực giàu dầu nặng. Cụ thể, công ty dầu khí quốc gia Venezuela đã bán thêm 13% cổ phần trong một liên doanh cho Chevron và cấp quyền phát triển khu vực phụ cận cho một dự án khác mà hãng nắm 30% cổ phần. CEO Chevron Mike Wirth nhận định việc quốc gia này cải cách luật dầu khí là một bước đi đúng hướng, dù vẫn cần một cơ chế giải quyết tranh chấp ổn định hơn để kích thích đầu tư quy mô lớn.
Dù Nhà Trắng đang khuyến khích các công ty Mỹ rót vốn vào Venezuela, phần lớn doanh nghiệp vẫn duy trì thái độ thận trọng do những bất ổn trong quản lý tại đây. Bên cạnh đó, Chevron dự kiến tiến hành thăm dò tại Ai Cập nơi hãng nắm giữ 9 triệu mẫu Anh tại Địa Trung Hải, cùng với Vịnh Mexico, Hy Lạp và Libya ngay trong năm nay.
Dự báo của chuyên gia cho thấy giá dầu sẽ vẫn neo cao dù nút thắt Hormuz có được tháo gỡ hay không. Ông Schreiner Parker, nhà phân tích tại Rystad Energy, nhận định: “Giá dầu cao là động lực lớn nhất của hoạt động thăm dò. Trong trung và dài hạn, mỗi thùng dầu từ Vịnh Ba Tư sẽ phải gánh thêm một khoản phụ phí rủi ro, điều này trực tiếp thúc đẩy các tập đoàn tiến ra những khu vực thăm dò mới an toàn hơn".
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
