Tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bổ nhiệm ông Mohsen Rezaei làm cố vấn quân sự cấp cao. Quyết định này được truyền thông nhà nước Iran xác nhận, cho thấy sự điều chỉnh đáng chú ý trong cấu trúc quyền lực của nước này khi chiến sự đang diễn ra phức tạp, theo Hidustan Times.
Ông Rezaei (71 tuổi) là một nhân vật kỳ cựu trong hệ thống chính trị quân sự Iran, từng giữ chức Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trong giai đoạn 1981-1997. Dưới sự lãnh đạo của ông, IRGC đã phát triển từ một lực lượng bán quân sự thành một thiết chế quyền lực với ảnh hưởng sâu rộng trong cả lĩnh vực an ninh và kinh tế.
Việc ông Rezaei được bổ nhiệm làm cố vấn quân sự cấp cao được nhiều chuyên gia nhận định là dấu hiệu cho thấy vai trò của IRGC tiếp tục được củng cố trong giai đoạn hiện nay.
Giới phân tích cho rằng lựa chọn này cũng phản ánh khuynh hướng chính trị của Lãnh tụ Khamenei, người được đánh giá có lập trường cứng rắn hơn so với người tiền nhiệm, Ali Khamenei.
 |
| Ông Mohsen Rezaei, cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Ảnh: Iran INTL. |
Theo một số chuyên gia, lãnh đạo mới của Iran có mối quan hệ chặt chẽ với IRGC từ thời chiến tranh Iran-Iraq, điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới định hướng chiến lược của Tehran trong giai đoạn hiện nay.
Trên thực tế, ông Rezaei từ lâu đã nổi tiếng với quan điểm đối đầu mạnh mẽ với phương Tây.
"Sự hiện diện của Mỹ tại Vịnh Ba Tư là yếu tố chính gây mất an ninh trong 50 năm qua. Không thể bảo đảm an ninh nếu Mỹ không rút khỏi khu vực", ông Rezaei phát biểu. Cựu tư lệnh IRGC cũng nhấn mạnh vai trò của các quốc gia trong khu vực, đặc biệt là Iran, trong việc kiểm soát Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong một tuyên bố trước đó, ông Rezaei còn đưa ra cảnh báo cứng rắn rằng "tàu Mỹ sẽ không còn được phép vào Vùng Vịnh", một phát biểu được xem là thách thức trực tiếp đối với quyền tự do hàng hải quốc tế. Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Iran đã thực hiện các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hoạt động qua lại tại Eo biển Hormuz, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Bên cạnh các lập trường quân sự, Rezaei cũng gây chú ý với những phát biểu gây tranh cãi trên truyền thông. Đáng chú ý, ông từng tuyên bố rằng Pakistan sẽ đáp trả bằng vũ khí hạt nhân nếu Iran bị tấn công hạt nhân.
Tuy nhiên, tuyên bố này đã bị phía Pakistan bác bỏ. Khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan khẳng định đây là nhận định "vô căn cứ và thiếu trách nhiệm", đồng thời nhấn mạnh lập trường độc lập của Islamabad trong các vấn đề an ninh khu vực.
Dù có sự nghiệp quân sự nổi bật, Rezaei lại không đạt được thành công tương xứng trong chính trường. Ông từng nhiều lần tranh cử tổng thống nhưng đều thất bại, dù từng về nhì trong cuộc bầu cử năm 2021.
Trước khi quay lại lĩnh vực an ninh, ông Rezaei từng giữ chức phó Tổng thống phụ trách kinh tế song nhiệm kỳ này bị phủ bóng bởi tình trạng lạm phát gia tăng và các bất ổn kinh tế trong nước.
Ngoài ra, cựu tư lệnh IRGC cũng đang đối mặt với các vấn đề pháp lý quốc tế khi bị đưa vào danh sách truy nã đỏ của Interpol liên quan đến vụ đánh bom năm 1994 tại Argentina khiến 85 người thiệt mạng.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
