Kế hoạch xe điện đổ vỡ, các thương hiệu lớn thiệt hại hơn 55 tỷ USD

Các hãng ôtô toàn cầu đang phải ghi nhận khoản thiệt hại khổng lồ lên tới khoảng 55 tỷ USD trong vòng một năm qua, khi đồng loạt điều chỉnh giảm tham vọng xe điện trước bối cảnh thị trường Mỹ khó khăn, cạnh tranh giá khốc liệt tại Trung Quốc và sự thay đổi phức tạp trong cơ cấu nhu cầu tại châu Âu.

Các thương hiệu lớn đồng loạt thay đổi chiến lược xe điện

Mới nhất, tập đoàn Stellantis cho biết đã ghi nhận khoản chi phí suy giảm giá trị (writedown) khoảng 22,2 tỷ Euro (26,5 tỷ USD) trong nửa cuối năm 2025. Thông tin này khiến cổ phiếu của hãng lao dốc hơn 20%, xuống mức thấp nhất trong 6 năm qua.

Theo báo cáo từ các tập đoàn công nghiệp ôtô lớn trên thế giới, nhiều khoản suy giảm giá trị khổng lồ đã được ghi nhận với tổng giá trị hơn 55 tỷ USD, khi các ước tính về "giấc mơ" EV dần trở nên bất khả thi.

CEO Stellantis Antonio Filosa thừa nhận các khoản lỗ xuất phát từ "chi phí của việc đánh giá quá cao tốc độ chuyển đổi năng lượng", một nhận định tương tự với những gì các lãnh đạo của Ford, General Motors (GM) và Volkswagen từng công bố.

Stellantis cho biết khoản suy giảm giá trị khổng lồ của hãng, vốn lớn nhất trong ngành tính đến thời điểm hiện tại, liên quan tới việc tái cơ cấu danh mục sản phẩm nhằm phù hợp hơn với nhu cầu người tiêu dùng và các quy định khí thải mới tại Mỹ. Trong số này có khoảng 6,5 tỷ Euro dự kiến sẽ được chi trả trong vòng 4 năm tới, bao gồm các chi phí tái cấu trúc và điều chỉnh hoạt động.

Ford F-150 Lightning phiên bản thuần điện chính thức bị khai tử. Thế hệ tiếp theo của mẫu bán tải điện hóa này sẽ được trang bị công nghệ EREV, sử dụng song song động cơ đốt trong để cung cấp năng lượng cho động cơ điện.

Vào tháng 12/2025, Ford thông báo sẽ ghi nhận khoản suy giảm giá trị 19,5 tỷ USD, đồng thời hủy bỏ một số mẫu xe điện đang phát triển. Hãng cho biết sẽ chuyển hướng mạnh mẽ sang các dòng xe động cơ đốt trong và hybrid, nhằm đảm bảo lợi nhuận trong bối cảnh nhu cầu EV không tăng nhanh như kỳ vọng.

Vào tháng 1/2026, GM, nhà sản xuất ôtô lớn nhất nước Mỹ về doanh số, cho biết sẽ ghi nhận khoản chi phí 6 tỷ USD để rút lại một phần các khoản đầu tư vào xe điện. Trong đó, 4,2 tỷ USD là chi phí tiền mặt liên quan đến việc hủy hợp đồng và dàn xếp với các nhà cung ứng.

Volkswagen và thương hiệu con Porsche cũng "quay xe" trong chiến lược điện hóa khi hủy bỏ nhiều chương trình xe điện như chiếc SUV cỡ lớn mang bí danh "K1", hay các phiên bản thuần điện của Boxster và Cayman.

Volkswagen, tập đoàn ôtô lớn nhất châu Âu, công bố sẽ ghi nhận khoản thiệt hại 5,1 tỷ euro (khoảng 6 tỷ USD) do chương trình tái cơ cấu sâu rộng tại thương hiệu Porsche vào tháng 9/2025. Động thái này bao gồm việc trì hoãn một số mẫu EV để ưu tiên phát triển xe hybrid và xe sử dụng động cơ đốt trong. Trong tổng số đó, có khoảng 3,5 tỷ USD là chi phí suy giảm giá trị tài sản.

Thay đổi chiến lược xe điện để phù hợp với nhu cầu thực tế

Theo giới phân tích, các hãng xe truyền thống đang chật vật theo kịp làn sóng các nhà sản xuất mới, đặc biệt là từ Trung Quốc, trong khi buộc phải làm mềm các mục tiêu điện hóa tại châu Âu và nhất là tại Mỹ - thị trường trọng điểm nơi đà tăng trưởng EV đã chững lại rõ rệt.

Sự điều chỉnh mạnh tay của các hãng xe cho thấy kỳ vọng về quá trình chuyển đổi sang xe thuần điện đang được đánh giá lại trên phạm vi toàn cầu, khi các thị trường lớn như Mỹ, châu Âu và Trung Quốc có quá nhiều biến số khó lường.

Sự điều chỉnh mạnh tay của các hãng xe cho thấy kỳ vọng về quá trình chuyển đổi sang xe điện đang được đánh giá lại trên phạm vi toàn cầu. Tại Mỹ, thị trường chịu tác động từ chính sách dưới thời Tổng thống Donald Trump, trong khi ở Trung Quốc, cuộc chiến giá ngày càng khốc liệt bào mòn lợi nhuận. Còn tại châu Âu, người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng các giải pháp trung gian như hybrid thay vì chuyển thẳng sang xe thuần điện.

Hiện tại, các hãng xe buộc phải xây dựng chiến lược linh hoạt hơn, kết hợp nhiều loại hệ truyền động khác nhau để thích ứng với biến động của thị trường và bảo vệ lợi nhuận, thay vì chạy theo chiến lược điện hóa 100% "vô tội vạ" như trước đây.