Iran khẳng định quan hệ với Trung Quốc 'mạnh hơn bao giờ hết'

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị có cuộc hội đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi tại Bắc Kinh hôm 6/5. Ảnh: Tân Hoa Xã.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc thông báo, theo lời mời của Bắc Kinh, Ngoại trưởng Iran Seyyed Abbas Araghchi sẽ có chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 6/5.

Người phát ngôn cho biết, Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị sẽ tiến hành hội đàm với người đồng cấp Iran, Tân Hoa Xã đưa tin. Đây là cuộc tiếp xúc cấp cao đầu tiên giữa hai nước kể từ khi xung đột Iran nổ ra.

Truyền thông nhà nước Iran dẫn lời ông Araghchi khẳng định, hợp tác giữa Tehran và Bắc Kinh “sẽ mạnh mẽ hơn bao giờ hết” sau cuộc hội đàm tại Bắc Kinh.

Tại cuộc gặp với nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc Vương Nghị, ông Abbas Araghchi gọi Bắc Kinh là “người bạn chân thành của Tehran”, theo hãng tin Mehr.

Ông đồng thời nhấn mạnh, “trong bối cảnh hiện nay, hợp tác giữa hai nước sẽ ngày càng được củng cố và phát triển mạnh mẽ hơn nữa”.

Hãng thông tấn ISNA cho biết, trong cuộc gặp, Ngoại trưởng Iran cũng khẳng định Tehran sẽ “chỉ chấp nhận một thỏa thuận công bằng và toàn diện” với Mỹ.

Trong cuộc hội đàm, Ngoại trưởng Vương Nghị nhấn mạnh Mỹ và Iran cần đạt được một lệnh ngừng bắn toàn diện, đồng thời khẳng định Tehran có quyền theo đuổi chương trình năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, trong bối cảnh xung đột đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Liên quan đến tình trạng eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, ông Vương Nghị cho biết Bắc Kinh “hy vọng các bên liên quan sớm đáp ứng lời kêu gọi mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế” nhằm khôi phục hoạt động hàng hải an toàn và bình thường.

“Trung Quốc cho rằng việc chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch là điều không thể trì hoãn, và việc tái bùng phát chiến sự là kịch bản cần tránh bằng mọi giá”, ông nói trong cuộc trao đổi với người đồng cấp Iran hôm 6/5, theo thông cáo bằng tiếng Anh của Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Ông cũng cho biết Trung Quốc “đánh giá cao cam kết của Iran không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời tin rằng Iran có quyền hợp pháp trong việc sử dụng năng lượng hạt nhân cho mục đích hòa bình”.

Bắc Kinh phản đối các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran

Trước thềm chuyến công du Bắc Kinh của nhà ngoại giao hàng đầu Iran, Trung Quốc đã chỉ đạo các nhà máy lọc dầu trong nước tiếp tục nhập khẩu dầu thô từ Tehran, đồng thời không tuân thủ hoặc thực thi các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với dầu mỏ Iran.

Động thái này được củng cố khi Bộ Thương mại Trung Quốc lần đầu tiên viện dẫn đạo luật ban hành năm 2021 nhằm bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp trong nước trước các quy định và biện pháp từ nước ngoài. Truyền thông nhà nước khẳng định đây là bước đi “vận dụng công cụ pháp quyền để đáp trả chính xác cơ chế ‘tài phán ngoài lãnh thổ’ của Mỹ”, theo Reuters.

Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ gia tăng sức ép lên các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ tại Trung Quốc - thường được gọi là “teapot” - vốn vẫn duy trì nhập khẩu dầu và sản phẩm dầu mỏ từ Iran. Washington đã áp đặt trừng phạt đối với 5 cơ sở loại này.

Gần đây nhất, cuối tháng 4, nhắm vào một trong những khách hàng lớn nhất của Tehran là Hengli Petrochemical, doanh nghiệp đã mua lượng dầu thô trị giá hàng tỷ USD.

Ngoại trưởng Iran cùng phái đoàn ngoại giao đã đến Bắc Kin (Trung Quốc) vào sáng 6/5. Ảnh: Bộ Ngoại giao Iran.

Ngày 4/5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng việc Trung Quốc tiếp tục mua dầu Iran đồng nghĩa với “gián tiếp hỗ trợ khủng bố”, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh tăng cường nỗ lực ngoại giao nhằm sớm khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu khí huyết mạch hiện gần như tê liệt kể từ khi xung đột bùng phát.

Chuyến thăm của ông Araghchi diễn ra chỉ một tuần trước hội nghị thượng đỉnh được mong đợi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.