Israel tấn công diện rộng vào nhiều khu vực tại Iran
Quân đội Israel cho biết đợt tấn công mới nhất nhằm vào “trái tim” thủ đô Iran, Tehran, với mục tiêu các cơ sở quan trọng trong thành phố.
Một cuộc không kích khác được phối hợp giữa Mỹ và Israel cũng nhằm vào một tòa nhà dân cư tại thành phố Urmia, thủ phủ tỉnh Tây Azerbaijan, Iran, được cho là một cuộc tấn công trực tiếp bằng tên lửa.
Hamed Saffari, Tổng giám đốc quản lý khủng hoảng tỉnh Tây Azerbaijan, thông báo với Hãng IRNA rằng “bốn tòa nhà dân cư đã bị phá hủy hoàn toàn” và xác nhận rằng vụ tấn công “đã khiến một số công dân thiệt mạng và bị thương”.
Ngoài ra, Israel cũng tiến hành các đợt không kích hướng tới ba ngôi nhà dân ở thành phố Qom, Iran đã khiến sáu người thiệt mạng, theo báo cáo từ truyền thông địa phương.
Phó thống đốc Qom thông báo với Hãng tin Fars rằng số người bị thương hiện vẫn chưa được xác định.
Iran tuyên bố đánh tàu Israel, tập kích kho nhiên liệu Haifa
Truyền thông nhà nước Iran ngày 26/3 dẫn lời ông Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), cho biết lực lượng này đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu của Israel.
Theo đó, IRGC tuyên bố đã nhắm vào “nhiều tàu quân sự của Israel” tại khu vực phía đông Địa Trung Hải. Đồng thời, lực lượng này cũng cho biết đã tấn công các kho nhiên liệu phục vụ tiêm kích Israel tại cảng Haifa.
“Chúng tôi kiên quyết nhắm vào nguồn gốc của mọi hành vi gây hấn và tội ác”, ông Zolfaghari nhấn mạnh.
Mỹ dồn thêm 10.000 quân tới Trung Đông
Tờ Wall Street Journal ngày 26/3 (giờ địa phương) dẫn lời các quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết Lầu Năm Góc đang xem xét kế hoạch điều động thêm khoảng 10.000 binh sĩ tới Trung Đông.
Theo nguồn tin, động thái này nhằm mở rộng các lựa chọn quân sự cho Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh ông vẫn cân nhắc khả năng tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình với Iran.
  |
Lực lượng dự kiến triển khai có thể bao gồm bộ binh cùng các phương tiện thiết giáp, nhằm tăng cường cho hiện diện quân sự Mỹ tại khu vực Trung Đông. Ảnh: Reuters |
Lực lượng dự kiến triển khai có thể bao gồm bộ binh cùng các phương tiện thiết giáp, nhằm tăng cường cho hiện diện quân sự Mỹ tại khu vực. Trước đó, Washington đã điều động khoảng 5.000 lính thủy quân lục chiến và hàng nghìn lính dù thuộc Sư đoàn Dù 82 tới Trung Đông.
Đáng chú ý, kế hoạch tăng quân được xúc tiến ngay cả khi xuất hiện những tín hiệu ban đầu về khả năng đàm phán ngừng bắn, cho thấy Mỹ vẫn duy trì song song cả lựa chọn quân sự và ngoại giao.
Iran huy động 1 triệu quân, sẵn sàng đối phó nếu Mỹ đổ bộ
Iran được cho là đã huy động hơn một triệu binh sĩ nhằm chuẩn bị cho kịch bản Mỹ phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào lãnh thổ nước này.
Hãng thông tấn Tasnim ngày 26/3 dẫn nguồn tin quân sự cho biết “tinh thần sẵn sàng chiến đấu đang dâng cao” trong các lực lượng bộ binh, trong bối cảnh gia tăng đồn đoán về khả năng Washington mở chiến dịch trên bộ, đặc biệt tại hướng phía nam Iran.
 |
| Lính Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran trong một cuộc duyệt binh năm 2019. Ảnh: Reuters. |
Theo nguồn tin, lực lượng vũ trang Iran đã “huy động và bố trí hơn một triệu binh sĩ” cho các hoạt động tác chiến trên bộ. Đồng thời, làn sóng tình nguyện nhập ngũ cũng gia tăng, với nhiều thanh niên nộp đơn gia nhập lực lượng dân quân Basij, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và lục quân.
Nguồn tin này cũng cảnh báo nếu Mỹ tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz bằng các biện pháp quân sự, Tehran đã sẵn sàng đáp trả, đồng thời khẳng định tuyến hàng hải chiến lược này vẫn có thể bị phong tỏa.
Chuẩn tướng Ali Jahanshahi, tư lệnh lục quân Iran, nhấn mạnh một chiến dịch trên bộ sẽ “rất nguy hiểm và tốn kém” đối với đối phương, đồng thời khẳng định mọi động thái tại khu vực biên giới đều đang được theo dõi sát sao và Iran đã chuẩn bị cho mọi kịch bản.
Iran dọa cơ sở quân Mỹ lưu trú có thể là “mục tiêu hợp pháp”
Iran vừa đưa ra cảnh báo mạnh mẽ tới các cơ sở lưu trú tại Trung Đông, cho rằng các khách sạn và công trình dân sự đang dùng làm nơi đóng quân của binh sĩ Mỹ có thể trở thành “mục tiêu phòng thủ hợp pháp” nếu tình trạng này tiếp tục.
Hãng tin bán chính thức Fars dẫn nguồn cho biết, các địa điểm sử dụng cho quân Mỹ “không chỉ giới hạn” ở Bahrain và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất. Các nguồn tin này còn nói rằng những nơi lưu trú thay thế cho lực lượng nước ngoài đã được xác định tại nhiều khu vực khác trong vùng, bao gồm Syria, Lebanon và Djibouti.
Theo Fars, có quan hệ gần gũi với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, cảnh báo gửi đến các chủ khách sạn là “toàn diện và dứt khoát”. Bất kỳ cơ sở nào tiếp nhận quân nước ngoài - “bất kể vị trí địa lý” - sẽ bị coi là mục tiêu hợp pháp nếu hoạt động này không bị ngăn chặn ngay lập tức.
Trước đó, hôm 26/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đăng trên X rằng binh sĩ Mỹ đã rời các căn cứ quân sự ở các nước Arab Vùng Vịnh thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) và đang trú tại khách sạn và văn phòng.
“Ngay từ đầu cuộc chiến này, binh sĩ Mỹ đã rút khỏi căn cứ quân sự ở GCC để trốn trong khách sạn và văn phòng”, ông Araghchi viết, cáo buộc lực lượng Mỹ đang dùng “công dân Hội đồng Quốc gia vùng Vịnh làm lá chắn sống”. Ông kêu gọi các khách sạn tại vùng Vịnh từ chối đặt phòng cho binh sĩ Mỹ.
CNN chưa thể xác minh độc lập các cáo buộc trong báo cáo của Fars hay tuyên bố của Araghchi. Các quan chức Mỹ và GCC cũng chưa có phản hồi công khai.
Ông Trump: "Iran xin hoãn 7 ngày, nhưng tôi đã cho 10 ngày"
“Qua các kênh của tôi, họ lịch sự hỏi: ‘Chúng tôi có thể được thêm thời gian không?’ Vì chúng ta đang nói về tối mai, khá gấp, và nếu họ không thực hiện những gì phải làm, tôi sẽ phá hủy các nhà máy điện của họ”, ông Trump nói với Fox News.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters |
“Ban đầu họ xin 7 ngày, tôi đáp: ‘Tôi sẽ cho 10 ngày’ vì họ đã trao cho tôi các tàu dầu”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho biết các quan chức Iran “rất biết ơn” quyết định này.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố Iran đã “tặng” ông 10 tàu dầu lớn, cho phép các tàu đi qua eo biển Hormuz như một biểu hiện thiện chí. Tehran khẳng định eo biển chiến lược này luôn mở cho tất cả tàu thuyền không liên quan tới các quốc gia “thù địch”.
Ông Trump gia hạn tối hậu thư mở eo Hormuz thêm 10 ngày
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa thông báo gia hạn thêm 10 ngày thời hạn yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ đối mặt với các đòn tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết quyết định tạm hoãn được đưa ra “theo đề nghị của chính phủ Iran”, và hạn chót mới sẽ rơi vào 20h ngày 6/4, giờ miền Đông nước Mỹ (tức 7h sáng 7/4, theo giờ Hà Nội).
 |
| Bài đăng trên mạng xã hội Truth Social của ông Trump. |
“Các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra bất chấp những tuyên bố sai lệch từ truyền thông ‘tin giả’ và một số bên khác, tiến triển là rất tốt”, ông viết.
Giới quan sát nhận định việc Mỹ tiếp tục kéo dài thời hạn tối hậu thư phản ánh sự dịch chuyển từ kịch bản leo thang quân sự sang ưu tiên giải pháp ngoại giao, đặc biệt là trong bối cảnh xung đột tác động mạnh đến thị trường năng lượng và an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Tuy nhiên, khả năng đạt được thỏa thuận vẫn còn bỏ ngỏ do tồn tại nhiều bất đồng cốt lõi, trong đó có chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran.
Ông Trump tiết lộ về “món quà” của Iran, thêm nhiều tàu chở dầu được đi qua Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã cho phép 10 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz như một “món quà”, nhằm thể hiện thiện chí trong các nỗ lực đàm phán chấm dứt xung đột.
Nhắc lại phát biểu úp mở trước đó về “món quà” từ Tehran, ông Trump nói ban đầu Iran cho phép 8 “tàu dầu lớn” đi qua tuyến hàng hải chiến lược này trong tuần, sau đó tiếp tục cho thêm 2 tàu khác quá cảnh.
Ông cũng cho biết trong số các tàu được phép đi qua có một số tàu treo cờ Pakistan.
Israel tăng cường không kích, Iran lập tức phóng loạt tên lửa mới
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết đã phát hiện một làn sóng tên lửa mới do Tehran phóng về phía lãnh thổ Israel, chỉ ít lâu sau khi nước này tuyên bố đã phá hủy “hơn 1.000 mục tiêu liên quan đến sản xuất” trên khắp Iran.
“Các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa,” quân đội Israel cho biết, đồng thời kêu gọi người dân nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn và ở yên cho đến khi có thông báo mới.
Trước đó, IDF cũng xác nhận đang “tăng cường các đòn tấn công” nhằm vào ngành công nghiệp sản xuất vũ khí của Iran, với hơn 1.000 mục tiêu đã bị đánh trúng kể từ khi chiến dịch được triển khai.
Theo IDF, Không quân Israel, Cục Tình báo và Cục Tác chiến đang dẫn đầu nỗ lực liên tục nhằm “làm suy giảm” năng lực công nghiệp của Tehran.
“Chiến dịch bao gồm việc tấn công có hệ thống vào các dây chuyền sản xuất, với mục tiêu làm suy yếu năng lực chế tạo, phát triển và nghiên cứu trong các ngành công nghiệp quân sự của Iran”, tuyên bố nêu rõ.
Tòa nhà viễn thông Iran trúng bom, dân thường thiệt mạng
Theo hãng tin Mehr của Iran, một tòa nhà viễn thông tại khu vực tây nam thủ đô Tehran đã bị trúng bom trong một cuộc tấn công.
Mảnh vỡ từ quả đạn đã văng trúng một phương tiện đang lưu thông gần hiện trường, khiến một người thiệt mạng.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng tại Iran gia tăng, với nhiều tòa nhà tại Tehran từng bị đánh trúng trong các đợt tấn công trước đó, gây thương vong và thiệt hại đáng kể.
Ông Trump "xuống giọng" về hạn chót với Iran
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump, ngồi cạnh Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, phát biểu trong cuộc họp nội các tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Mỹ, ngày 26/3. Ảnh: Reuters. |
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông chưa chắc sẽ giữ nguyên hạn chót vào thứ 27/3 mà ông đặt ra để Iran mở lại eo biển Hormuz, cho thấy lập trường có thể thay đổi tùy theo tiến triển đàm phán.
“Tôi chưa biết. Ông Witkoff, JD và Jared sẽ cho tôi biết liệu mọi việc có đang tiến triển hay không. Nếu không, có thể chúng ta sẽ không áp dụng hạn chót đó”, ông Trump nói, nhắc tới Phó Tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner - những người được giao phụ trách đàm phán.
Hạn chót này ban đầu đã hết vào đầu tuần, nhưng ông Trump sau đó gia hạn đến thứ Sáu trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao vẫn đang diễn ra. Trước thời điểm cận kề hạn mới, ông phát tín hiệu vẫn còn dư địa về thời gian.
“Chúng ta còn nhiều thời gian. Một ngày trong ‘thời gian của Trump’ có thể là cả một sự vĩnh cửu”, ông nói.
JD Vance: Quân đội Iran bị “tê liệt”, Mỹ có thêm lựa chọn
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, lặp lại quan điểm của Tổng thống Donald Trump, cho rằng lực lượng quân sự “truyền thống” của Iran đã bị “đánh phá hiệu quả” trong cuộc chiến hiện nay.
Ông Vance nhận định Iran gần như không còn năng lực hải quân và “không còn khả năng tấn công Mỹ như cách đây chỉ vài tuần”.
“Điều đó mang lại cho chúng tôi thêm nhiều lựa chọn”,
ông nói, song không nêu chi tiết các phương án cụ thể.
 |
| Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trong cuộc họp nội các ngày 26/3. Ảnh: Reuters. |
Kiểm soát nguồn dầu Iran là “một lựa chọn” của Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết việc kiểm soát nguồn cung dầu mỏ của Iran là “một lựa chọn” mà Washington có thể cân nhắc, dù không đi sâu vào chi tiết.
“Tôi không muốn nói nhiều về điều đó, nhưng đó là một lựa chọn”, ông Trump nói khi được hỏi về khả năng này. Ông đồng thời gợi ý một kịch bản tương tự Venezuela, nơi Mỹ đã can dự sâu vào lĩnh vực dầu mỏ sau biến động chính trị, mang lại “hàng tỷ USD” lợi ích.
Theo ông Trump, mô hình hợp tác tại Venezuela giống như một “liên doanh”, trong đó Mỹ thu được nguồn lợi lớn, đồng thời khẳng định tình hình kinh tế quốc gia này đang cải thiện.
Ngoại trưởng Marco Rubio cũng cho biết chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, Venezuela đã tạo ra nguồn thu từ dầu mỏ vượt phần lớn cả năm trước đó, nhấn mạnh nguồn tiền hiện “không còn bị thất thoát”.
Về tác động của xung đột, ông Trump cho rằng Mỹ không phụ thuộc vào eo biển Hormuz và tìm cách giảm nhẹ ảnh hưởng đối với nguồn cung năng lượng trong nước.
“Chúng ta có rất nhiều dầu. Nước Mỹ không bị ảnh hưởng bởi điều này. Chúng ta có trữ lượng nhiều gấp đôi Saudi Arabia hay Nga, và sắp tới có thể gấp ba”, ông nói.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
