|
|
Sau khi giá kim loại giảm mạnh, làn sóng bán tháo đã "thổi bay" khoảng 5.000 tỷ USD khỏi thị trường vàng và khoảng 2.000 tỷ USD khỏi thị trường bạc. Ảnh: Reuters. |
Trong phiên giao dịch ngày 29/1 (giờ Mỹ), giá vàng lao dốc 9%, từ 5.390 USD/ounce xuống 4.895 USD/ounce, đánh dấu mức giảm sâu nhất kể từ đầu những năm 1980. Bạc còn đối mặt với cú sập mạnh hơn khi có thời điểm giảm tới 35%, mức giảm trong ngày lớn nhất từng được ghi nhận đối với kim loại này, theo Market Inc.
Thị trường bị "thổi bay" 7.400 tỷ USD
Đợt sụt giảm diễn ra sau khi vàng đã tăng 29% từ đầu năm và bạc vọt 68%, khiến cả 2 kim loại rơi vào trạng thái quá mua nghiêm trọng, với vị thế đầu cơ cao và tâm lý thị trường nóng lên.
Khi tập đoàn CME công bố lần tăng yêu cầu ký quỹ thứ 2 cùng thông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đề cử ông Kevin Warsh, người có quan điểm "diều hâu" làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đã kích hoạt chuỗi phản ứng bán tháo bắt buộc.
Đáng chú ý, làn sóng bán tháo đã "thổi bay" khoảng 5.000 tỷ USD khỏi thị trường vàng và khoảng 2.000 tỷ USD khỏi thị trường bạc. Như vậy, đợt điều chỉnh mạnh trên thị trường vàng và bạc đã xóa sổ khoảng 7.400 tỷ USD giá trị thị trường cộng gộp, tính theo lượng kim loại đang lưu hành và giá giao ngay hiện hành.
Bạch kim và palladium cũng không tránh khỏi, lần lượt giảm 27% và 21% khi dòng vốn đầu cơ rút khỏi toàn bộ nhóm kim loại.
Các chuyên gia kim loại nhận định nền tảng cho cú sụp đổ hôm 29/1 được hình thành trong 3 tuần trước đó, khi CME liên tục nâng yêu cầu ký quỹ theo hướng thắt chặt mạnh tay đối với các nhà giao dịch dùng đòn bẩy.
Trước đó vào ngày 13/1, CME chuyển từ cơ chế ký quỹ cố định sang ký quỹ theo tỷ lệ phần trăm, đồng nghĩa với việc yêu cầu tài sản đảm bảo tăng theo giá trị hợp đồng, qua đó hạn chế mức đòn bẩy khi giá leo thang. Chỉ trong 9 ngày, thị trường phải đối mặt với 5 đợt tăng ký quỹ, buộc các vị thế mua sử dụng đòn bẩy phải nộp thêm vốn hoặc thanh lý.
Riêng trong ngày 29/1, CME công bố lần tăng thứ 2 chỉ trong 72 giờ, với yêu cầu mới có hiệu lực từ ngày 2/2. Cụ thể, mức ký quỹ hợp đồng vàng tăng lên 8% từ mức 6% và ký quỹ hợp đồng bạc tăng lên 15% từ mức 11%.
Các yêu cầu ngày càng khắt khe đã tạo áp lực lên vị thế bán. Trong bối cảnh giá tăng nóng và đòn bẩy bị "bóp nghẹt", thị trường sẵn sàng đảo chiều dữ dội ngay khi xuất hiện tín hiệu bất lợi.
Bên cạnh ký quỹ và yếu tố chính sách, thị trường kim loại quý đã ở trạng thái dễ biến động mạnh sau đà tăng nóng. Các chỉ báo kỹ thuật phát tín hiệu cảnh báo suốt nhiều tuần, với chỉ số RSI của vàng chạm mốc 90, mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Thông thường, chỉ số RSI trên 70 cho thấy tài sản đang quá mua và dễ dàng trải qua các đợt điều chỉnh lớn.
Tài sản trú ẩn trở thành "lối thoát" đông đúc
Trong khi thị trường phương Tây tập trung vào câu chuyện Chủ tịch Fed, những biến động về giá vàng và bạc xuất hiện trong phiên châu Á cũng góp phần đáng kể vào cú sập của bạc.
Quỹ hợp đồng tương lai bạc UBS SDIC, kênh tiếp xúc bạc chính của nhà đầu tư Trung Quốc, từng giao dịch với mức chênh lệch 36-64% so với hợp đồng trên Sàn Giao dịch Kỳ hạn Thượng Hải. Ngày 30/1, Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến đã áp dụng biện pháp ngừng giao dịch toàn bộ trong ngày đối với quỹ ETF bạc SDIC.
Việc đình chỉ này tạo ra "bẫy thanh khoản" cho nhà đầu tư Trung Quốc, khiến họ buộc phải bán các vị thế ở quỹ ETF SPDR Silver Trust và hợp đồng tương lai Comex để huy động tiền mặt hoặc phòng hộ, qua đó gia tăng áp lực bán trên thị trường toàn cầu.
Ông Naeem Aslam, Giám đốc đầu tư tại Zaye Capital Markets, có trụ sở ở London (Anh), cho biết vàng và bạc đã được nắm giữ với tỷ trọng rất lớn như các công cụ phòng hộ. Chính yếu tố này đã tạo ra "ảo giác an toàn", nhưng lại không phải bởi giá cả không thể đi xuống mà do nhà đầu tư tin rằng thị trường luôn sẵn thanh khoản.
Khi biến động tăng vọt, giả định này nhanh chóng bị phá vỡ, với mức thanh khoản cạn kiệt ở những vị thế thu hút nhiều nhà đầu tư nhất. Ngoài ra, các rủi ro tiềm ẩn, yêu cầu ký quỹ và cơ chế kiểm soát biến động đã buộc nhà đầu tư phải thu hẹp vị thế, từ đó dẫn đến những "cú sập" giá khiến thị trường hỗn loạn, theo Market Watch.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
