|
|
Giá vàng liên tục có những đợt biến động tăng - giảm mạnh bất thường khiến giới đầu tư lo sợ. Ảnh: Bloomberg. |
Sau nhịp điều chỉnh mạnh đầu năm 2026, giá vàng đang dần hồi phục trở lại trong bối cảnh những rủi ro nền tảng của kinh tế toàn cầu vẫn hiện hữu. TS Đào Lê Trang Anh, giảng viên cấp cao ngành Tài chính, Đại học RMIT Việt Nam cho rằng đà tăng của vàng hiện nay mang tính cấu trúc rõ nét và khó lặp lại kịch bản “sụp sâu, ngủ yên” kéo dài như sau năm 1980.
Vì sao chu kỳ vàng 2024-2026 khác giai đoạn 1979-1980?
Nhìn lại lịch sử, thị trường vàng từng nhiều lần trải qua các chu kỳ tăng nóng, lập đỉnh rồi điều chỉnh sâu và đi ngang trong thời gian dài. Tuy nhiên, theo TS Trang Anh, mỗi chu kỳ lại phản ánh một bối cảnh kinh tế - tài chính rất khác nhau, do đó không thể so sánh diễn biến hiện tại với các giai đoạn trước.
TS Đào Lê Trang Anh dẫn chứng trong thập niên 1970, thế giới đối mặt hàng loạt cú sốc mang tính hệ thống, từ lạm phát cao kéo dài, các cuộc khủng hoảng dầu mỏ cho tới sự suy giảm niềm tin vào hệ thống tiền tệ quốc tế sau khi Mỹ chấm dứt chế độ bản vị vàng năm 1971. Trong bối cảnh đó, vàng nổi lên như tài sản trú ẩn an toàn hàng đầu.
Riêng năm 1979, giá vàng tăng khoảng 130%, từ mức 226 USD/ounce lên hơn 500 USD/ounce, trước khi lập đỉnh trên 850 USD/ounce vào đầu năm 1980. Động lực chính đến từ lạm phát hai chữ số, khủng hoảng dầu mỏ cùng những bất ổn địa chính trị nghiêm trọng. Thị trường khi đó mang nặng tâm lý hoảng loạn, với đầu cơ và tích trữ chiếm ưu thế.
Sau cú sốc này, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) mạnh tay nâng lãi suất để kiểm soát lạm phát, vàng bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu và “ngủ yên” trong nhiều năm.
Bước ngoặt tiếp theo xuất hiện vào đầu thế kỷ XXI, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008. Lo ngại về giá trị tiền tệ trong bối cảnh nới lỏng định lượng quy mô lớn đã đẩy giá vàng lên vùng 1.800-1.825 USD/ounce vào giai đoạn 2011-2012, trước khi thị trường bước vào một chu kỳ điều chỉnh kéo dài.
Chu kỳ tăng gần nhất được kích hoạt bởi đại dịch Covid-19, khi các chính sách tiền tệ siêu nới lỏng và lạm phát toàn cầu quay trở lại. Ngay cả khi lạm phát dần hạ nhiệt từ đầu thập niên 2020, xu hướng tăng của vàng vẫn được duy trì nhờ những bất ổn chính trị và địa chính trị kéo dài.
Đáng chú ý, giai đoạn 2024-2026 chứng kiến đà tăng đặc biệt mạnh của vàng, với việc liên tục xác lập các đỉnh lịch sử mới. Trong năm 2025, giá vàng tăng hơn 60%, vượt mốc 4.200 USD/ounce. Đà tăng tiếp tục được đẩy nhanh vào đầu năm 2026, khi kim loại quý này vượt mốc 5.600 USD/ounce vào ngày 29/1.
Theo TS Trang Anh, điểm khác biệt cốt lõi của chu kỳ hiện tại so với giai đoạn 1979-1980 nằm ở bản chất của đà tăng. Nếu như cuối thập niên 1970 mang đậm yếu tố hoảng loạn và đầu cơ, thì xu hướng tăng hiện nay mang tính cấu trúc và thể chế rõ nét hơn trong một thế giới tài chính đa cực.
Các động lực chính bao gồm hoạt động mua ròng kỷ lục của ngân hàng trung ương nhằm đa dạng hóa dự trữ trong bối cảnh phi đô la hóa, dòng vốn lớn từ các quỹ ETF, đồng USD suy yếu, kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất trong năm 2026, cùng với căng thẳng địa chính trị và rủi ro nợ công toàn cầu gia tăng.
Việc giá vàng liên tục lập kỷ lục cho thấy những bất ổn nền tảng của kinh tế thế giới vẫn chưa được giải tỏa. Theo chuyên gia, đà tăng này không đến từ một cú sốc đơn lẻ, mà là hệ quả tổng hợp của nhiều yếu tố kinh tế, tài chính và địa chính trị đan xen.
Trong bối cảnh đó, vai trò của vàng không chỉ dừng lại ở tài sản trú ẩn, mà còn được xem như một lớp “bảo hiểm” chủ động trước biến động của các loại tài sản tài chính khác. Điều này cũng khiến kịch bản vàng sụp sâu và đi ngang kéo dài nhiều năm trở nên khó lặp lại.
| VÀNG MIẾNG SJC DẦN PHỤC HỒI | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nguồn: SJC. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nhãn | 26/11/2025 | 27/11 | 28/11 | 29/11 | 30/11 | 1/12 | 2/12 | 3/12 | 4/12 | 5/12 | 6/12 | 7/12 | 8/12 | 9/12 | 10/12 | 11/12 | 12/12 | 13/12 | 14/12 | 15/12 | 16/12 | 17/12 | 18/12 | 19/12 | 20/12 | 21/12 | 22/12 | 23/12 | 24/12 | 25/12 | 26/12 | 27/12 | 28/12 | 29/12 | 30/12 | 31/12 | 1/1/2026 | 2/1 | 3/1 | 4/1 | 5/1 | 6/1 | 7/1 | 8/1 | 9/1 | 10/1 | 11/1 | 12/1 | 13/1 | 14/1 | 15/1 | 16/1 | 17/1 | 18/1 | 19/1 | 20/1 | 21/1 | 22/1 | 23/1 | 24/1 | 25/1 | 26/1 | 27/1 | 28/1 | 29/1 | 30/1 | 31/1 | 1/2 | 2/2 | 3/2 | |
| Giá mua | triệu đồng/lượng | 150.9 | 151.4 | 152.2 | 152.9 | 152.9 | 153.2 | 152.5 | 152.5 | 151.8 | 152.9 | 152.2 | 152.2 | 152.5 | 151.7 | 152.7 | 153.1 | 153.6 | 154.3 | 154.3 | 155.2 | 153.6 | 154.2 | 154.4 | 154.4 | 154.6 | 154.6 | 155.5 | 157 | 157.2 | 156.8 | 157.2 | 157.7 | 157.7 | 156 | 152.7 | 150.8 | 150.8 | 150.8 | 150.8 | 150.8 | 155.1 | 156 | 156.1 | 155.2 | 156.3 | 157.8 | 157.8 | 160 | 160 | 160.8 | 160.8 | 160.8 | 160.8 | 160.8 | 163 | 164.1 | 168.5 | 167 | 170.2 | 172.3 | 172.3 | 175 | 175.3 | 181.7 | 186.6 | 178 | 169 | 169 | 163 | 173.5 |
| Giá bán | 152.9 | 153.4 | 154.2 | 154.9 | 154.9 | 155.2 | 154.5 | 154.5 | 153.8 | 154.9 | 154.2 | 154.2 | 153.5 | 153.7 | 154.7 | 155.1 | 155.6 | 156.3 | 156.3 | 157.2 | 156.6 | 156.2 | 156.4 | 156.4 | 156.6 | 156.6 | 157.5 | 159 | 159.2 | 158.8 | 159.2 | 159.7 | 159.7 | 158 | 154.7 | 152.8 | 152.8 | 152.8 | 152.8 | 152.8 | 157.1 | 158 | 158.1 | 157.2 | 158.3 | 159.8 | 159.8 | 162 | 162 | 162.8 | 162.8 | 162.8 | 162.8 | 162.8 | 165 | 166.1 | 170.5 | 159 | 172.2 | 174.3 | 174.3 | 177 | 177.3 | 184.2 | 189.6 | 181 | 172 | 172 | 166 | 176.5 | |
Kịch bản cho giá vàng năm 2026
Về ngắn hạn, TS Trang Anh cho rằng các nhịp điều chỉnh mạnh là điều bình thường trong những chu kỳ tăng nóng. Đợt giảm gần đây chủ yếu xuất phát từ hoạt động chốt lời mạnh sau giai đoạn giá tăng quá nhanh, trong bối cảnh thị trường rơi vào trạng thái mua quá mức, đặc biệt ở các vị thế sử dụng đòn bẩy cao.
Việc USD phục hồi tạm thời và kỳ vọng chính sách tiền tệ có thể thắt chặt hơn cũng tạo thêm áp lực bán, song đây được đánh giá là cú sốc thông tin ngắn hạn.
Trong trung hạn, giá vàng nhiều khả năng dao động trong biên độ rộng và khó duy trì đà tăng dốc như trước. Tuy nhiên, về dài hạn, các nền tảng hỗ trợ vẫn còn, bao gồm bất ổn địa chính trị, rủi ro nợ công toàn cầu, nhu cầu đa dạng hóa dự trữ của ngân hàng trung ương và vai trò phòng ngừa rủi ro hệ thống của vàng trong danh mục đầu tư.
“Chỉ khi lạm phát toàn cầu được kiểm soát bền vững, lãi suất thực duy trì ở mức cao trong thời gian dài, căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt rõ rệt và nhu cầu mua vàng từ các ngân hàng trung ương chậm lại, khi đó mới có thể nói tới một chu kỳ đảo chiều thực sự của giá vàng”, TS Trang Anh nhận định.
Với năm 2026, các kịch bản dự báo hiện khá phân hóa. Trong kịch bản thận trọng, giá vàng có thể dao động quanh vùng 4.600-5.000 USD/ounce.
Tuy nhiên, nếu các rủi ro vĩ mô và chính sách tiếp tục hiện hữu, kim loại quý này hoàn toàn có thể kiểm định những đỉnh mới, với vùng giá tiềm năng được nhiều nhà phân tích nhắc tới nằm quanh 5.500-6.200 USD/ounce, dù biến động được dự báo sẽ còn rất lớn.
Ước tính nếu giá vàng thế giới có thể chạm tới vùng giá 6.200 USD/ounce như kịch bản các nhà phân tích đưa ra và tỷ giá dao động quanh vùng 26.100 đồng/USD như hiện nay, giá vàng thế giới quy đổi ra tiền Việt (chưa thuế, phí) sẽ vào khoảng 195 triệu đồng/lượng. Cộng thêm khoản chênh lệch giá vàng thế giới và trong nước, kịch bản này cho thấy dự báo mới về khả năng giá vàng vượt 210 triệu đồng/lượng trong năm 2026.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
