BYD có thắng vụ kiện thuế quan Mỹ?

Vào ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết với tỷ lệ 6–3, tuyên bố rằng Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền khi sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp đặt các mức thuế quan diện rộng. Theo tòa án, quyền thiết lập thuế thuộc về Quốc hội và IEEPA không cho phép Tổng thống tự ý ban hành các sắc lệnh thuế quan dưới danh nghĩa "tình trạng khẩn cấp".

Phán quyết này trực tiếp ủng hộ lập luận trong vụ kiện mà BYD đã đệ trình lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ vào ngày 26/1/2026. Trong đơn kiện, 4 công ty con của BYD tại Bắc Mỹ cáo buộc các sắc lệnh thuế quan áp dụng từ tháng 4/2025 là bất hợp pháp.

"Chúng tôi đệ đơn kiện để bảo vệ quyền được hoàn trả các khoản thuế đã nộp, vì IEEPA không hề chứa đựng thuật ngữ 'thuế quan' hay các khái niệm tương đương" đại diện BYD đã chia sẻ.

Mặc dù đây là một thắng lợi về mặt pháp lý, nhưng thực tế thị trường vẫn còn nhiều rào cản.

BYD chưa hẳn được "mở cửa" tại thị trường Mỹ sau vụ kiện. Ảnh: Reuters.

Đầu tiên, phán quyết chỉ vô hiệu hóa các mức thuế dựa trên IEEPA. Trong khi đó, các mức thuế đối với ôtô điện và linh kiện Trung Quốc hiện nay chủ yếu dựa trên Mục 232 (an ninh quốc gia) và Mục 301 (thực thi thương mại), những điều luật không nằm trong phạm vi phán quyết ngày 20/2.

Ngay sau phán quyết của Tòa án, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố áp dụng mức thuế nhập khẩu tạm thời mới ở mức 15% (thay vì 10% như trước đó) thông qua các con đường pháp lý thay thế để bù đắp cho các khoản thuế bị tòa án bác bỏ.

Hiện tại, BYD vẫn tập trung vào mảng xe buýt điện và xe thương mại tại Mỹ thông qua nhà máy ở Lancaster, bang California. Dù phán quyết này có thể giúp hãng đòi lại hàng tỷ USD tiền thuế đã nộp cho các linh kiện nhập khẩu, nhưng nó chưa thể ngay lập tức "mở toang" cánh cửa cho các dòng xe du lịch của hãng tiến quân vào thị trường Mỹ.

Theo giới phân tích, vụ kiện của BYD hiện là "phát súng đầu tiên" từ một hãng xe Trung Quốc, mở đường cho hàng loạt doanh nghiệp ôtô khác như Toyota, Volvo hay GM cùng tham gia yêu cầu hoàn trả các khoản thuế khẩn cấp đã nộp trong năm 2025.