BYD bị Brazil đưa vào danh sách đen vì bê bối lao động 'kiểu nô lệ'

Brazil đã đưa hãng xe Trung Quốc BYD vào danh sách các doanh nghiệp bị cáo buộc sử dụng lao động trong điều kiện "kiểu nô lệ", sau bê bối năm 2024 liên quan đến công nhân Trung Quốc tại nước này.

Bê bối lao động "kiểu nô lệ" của BYD tại Brazil

Danh sách do Bộ Lao Động Brazil công bố được xem là đòn giáng mạnh vào uy tín của BYD tại thị trường lớn nhất ngoài Trung Quốc. Việc bị đưa vào danh sách này không chỉ ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu mà còn khiến hãng bị hạn chế tiếp cận một số khoản vay từ các ngân hàng Brazil, dù không ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của nhà máy ôtô duy nhất mà BYD đang vận hành tại đây.

Vào ngày 23/12/2024, Bộ Lao Động Brazil và các cơ quan khác đã tiến hành kiểm tra đột xuất công trường xây dựng của BYD tại Camaçari, Bahia (Brazil), và phát hiện 163 công nhân Trung Quốc đang làm việc trong điều kiện rất tồi tệ.

Bê bối bắt nguồn từ việc 163 công nhân Trung Quốc, được tuyển dụng thông qua nhà thầu Jinjiang Group, bị cáo buộc là nạn nhân của hành vi buôn người và các hợp đồng lao động mang tính bóc lột. Jinjiang Group phủ nhận toàn bộ cáo buộc, trong khi BYD cho biết họ không hề hay biết về các vi phạm cho đến khi truyền thông Brazil phanh phui.

Theo các tài liệu hợp đồng lao động, các công nhân phải giao nộp hộ chiếu cho chủ sử dụng lao động, bị giữ lại phần lớn tiền lương để chuyển về Trung Quốc và phải đặt cọc gần 900 USD, vốn chỉ được hoàn trả sau 6 tháng làm việc.

Chính quyền Brazil phát hiện ra rằng công nhân không thể rời khỏi ký túc xá của họ nếu không được phép, bị buộc phải làm việc nhiều giờ mà không có giờ nghỉ hàng tuần và bị tước đoạt tiền lương và hộ chiếu.

Các cuộc kiểm tra của cơ quan chức năng còn phát hiện điều kiện sinh hoạt tồi tệ: nhiều lao động sống chen chúc trong các khu nhà không có nệm, với 31 người trong một căn nhà chỉ có một phòng tắm, thực phẩm và đồ dùng cá nhân để lẫn lộn trên sàn nhà trong tình trạng bị mô tả là "hạ thấp nhân phẩm".

Brazil: BYD phải chịu trách nhiệm

Giới chức Brazil cho rằng BYD phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với điều kiện làm việc của công nhân, do có nghĩa vụ giám sát các nhà thầu của mình. Vụ việc đã gây phẫn nộ trên phạm vi quốc tế, bao gồm cả tại Trung Quốc, đồng thời khiến tiến độ xây dựng nhà máy bị trì hoãn nhiều tháng.

BYD chính thức khai trương nhà máy duy nhất tại Brazil vào tháng 10/2025 với sự tham gia của Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva và CEO Wang Chuanfu (Vương Truyền Phúc).

Trước đó BYD dường như đã vượt qua khủng hoảng khi Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva tham dự lễ khánh thành nhà máy vào tháng 10/2025, thể hiện mối quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa Brazil và Trung Quốc. Nhà máy này hiện đã sản xuất hơn 25.000 xe.

Theo quy định, các doanh nghiệp có thể tránh bị đưa vào danh sách nếu ký thỏa thuận với chính phủ nhằm cải thiện điều kiện lao động và bồi thường cho người lao động bị ảnh hưởng. BYD đã đạt được thỏa thuận với các công tố viên lao động, nhưng không ký kết với các thanh tra lao động.

Việc bị liệt kê vào danh sách đen của chính phủ Brazil là vết nhơ không thể gột rửa cho thương hiệu đến từ Trung Quốc trên thị trường quốc tế. Thương hiệu cũng bị hạn chế tiếp cận một số khoản vay từ các ngân hàng Brazil.

Các công ty chỉ bị đưa vào danh sách sau khi đã hết mọi quyền kháng cáo ở cấp chính phủ. Một khi đã bị liệt kê, doanh nghiệp sẽ phải ở lại danh sách trong vòng 2 năm, trừ khi có phán quyết của tòa án cho phép loại bỏ sớm.