Bà Takaichi tuyên bố giải tán Quốc hội

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi. Ảnh: Reuters.

Ngày 19/1, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tuyên bố sẽ giải tán Quốc hội trong tuần này, mở đường cho cuộc tổng tuyển cử sớm dự kiến diễn ra vào ngày 8/2, nhằm tìm kiếm sự ủy nhiệm mạnh mẽ hơn để thúc đẩy chương trình nghị sự đầy tham vọng của bà, theo AFP.

Nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản đang đặt cược vào tỷ lệ ủng hộ cao trong các cuộc thăm dò dư luận để dẫn dắt Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền - vốn đang đối mặt với sự không hài lòng của cử tri - giành chiến thắng.

“Liệu Sanae Takaichi có đủ tư cách làm Thủ tướng hay không? Tôi muốn để người dân - chủ thể tối cao của đất nước - trực tiếp đưa ra phán quyết”, bà nói tại cuộc họp báo.

Theo kế hoạch, Hạ viện Nhật Bản sẽ chính thức bị giải tán vào ngày 23/1. Chiến dịch tranh cử sẽ bắt đầu từ ngày 27/1, trước khi cử tri đi bỏ phiếu và kiểm phiếu vào ngày 8/2.

LDP đã gần như liên tục nắm quyền tại Nhật Bản trong nhiều thập niên qua, dù thường xuyên thay đổi lãnh đạo. Bà Takaichi được bổ nhiệm làm Thủ tướng hồi tháng 10 và nội các của bà hiện đạt mức tín nhiệm cao.

Liên minh cầm quyền, bao gồm LDP và đối tác là Đảng Đổi mới Nhật Bản (JIP), hiện chỉ nắm giữ thế đa số mong manh tại Hạ viện - cơ quan quyền lực nhất của Quốc hội. Điều này có thể cản trở việc thông qua các chính sách trọng tâm của bà Takaichi, trong đó có kế hoạch tăng chi tiêu tài khóa chủ động và mở rộng ngân sách quốc phòng.

Trong tuyên bố ngày 19/1, bà Takaichi cho biết việc kêu gọi tổ chức tổng tuyển cử nhằm tìm kiếm sự ủng hộ của cử tri đối với kế hoạch gia tăng chi tiêu công, cắt giảm thuế và triển khai chiến lược an ninh mới, được kỳ vọng sẽ đẩy nhanh quá trình tăng cường năng lực quốc phòng của Nhật Bản, Reuters cho biết.

Theo bà Takaichi, chính phủ sẽ tạm dừng trong hai năm việc áp thuế tiêu dùng 8% đối với thực phẩm. Bà khẳng định các kế hoạch chi tiêu mở rộng sẽ tạo thêm việc làm, thúc đẩy chi tiêu của các hộ gia đình, qua đó giúp tăng nguồn thu ngân sách từ các sắc thuế khác.

Tuy nhiên, triển vọng cắt giảm thuế tiêu dùng - động thái theo ước tính của chính phủ có thể khiến ngân sách nhà nước thất thu khoảng 5.000 tỷ yen (tương đương 32 tỷ USD) mỗi năm - đã khiến lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm tăng lên mức cao nhất trong vòng 27 năm vào đầu phiên giao dịch ngày 9/1.

Cuộc bỏ phiếu sớm sắp tới sẽ quyết định toàn bộ 465 ghế của Hạ viện Nhật Bản, đồng thời đánh dấu phép thử bầu cử đầu tiên của bà Takaichi kể từ khi bà nhậm chức Thủ tướng vào tháng 10.

Việc kêu gọi bầu cử sớm được đánh giá là bước đi nhằm giúp bà tận dụng mức độ ủng hộ cao trong dư luận để củng cố quyền kiểm soát đối với Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền, đồng thời gia cố thế đa số mong manh của liên minh cầm quyền trong Quốc hội.

Cuộc bầu cử cũng sẽ là thước đo đối với mức độ sẵn sàng của cử tri trước các chính sách gia tăng chi tiêu công, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang đang là mối quan tâm hàng đầu của người dân Nhật Bản.

Theo kết quả khảo sát do đài truyền hình công NHK công bố tuần trước, 45% người được hỏi cho biết giá cả là vấn đề khiến họ lo ngại nhất, tiếp theo là ngoại giao và an ninh quốc gia với tỷ lệ 16%.