4 dấu hiệu cảnh báo của ung thư đại trực tràng

Những dấu hiệu lạ khi đi vệ sinh có thể là tín hiệu của ung thư đại trực tràng. Ảnh: Adobe Stock.

Ung thư đại trực tràng đã trở thành một trong những loại ung thư phổ biến hàng đầu, với tỷ lệ mắc ngày càng tăng và xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Các bác sĩ nhấn mạnh rất nhiều ca ung thư đại trực tràng xuất phát từ việc chủ quan với những thay đổi tưởng như rất đời thường, đặc biệt là các bất thường trong thói quen đi vệ sinh. Trên thực tế, những dấu hiệu này chính là “tín hiệu cầu cứu” sớm của đường ruột.

4 dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư đại trực tràng

Ung thư đại trực tràng là thuật ngữ chỉ chung các khối u ác tính xuất hiện ở kết tràng và trực tràng. Theo chia sẻ của các chuyên gia trên QQ News, trước khi tiến triển nặng, bệnh thường để lộ một số dấu hiệu điển hình.

Thứ nhất là tình trạng táo bón và tiêu chảy xen kẽ, ví dụ vài ngày tiêu chảy rồi lại vài ngày không đi ngoài được. Hai biểu hiện tưởng chừng đối lập này thực chất đều liên quan đến tổn thương viêm và khối u trong lòng ruột. Khi khối u phát triển và loét, nó kích thích nhu động ruột gây tiêu chảy. Ngược lại, khi u lớn dần và cản trở đường đi của phân, người bệnh lại rơi vào táo bón kéo dài.

Thứ hai là cảm giác đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc bụng giữa, xuất hiện ngắt quãng, mức độ lúc nhẹ lúc nặng, vị trí không rõ ràng. Chính vì cảm giác đau không dữ dội, nhiều người dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường hoặc “đau bụng do ăn uống”, từ đó bỏ qua giai đoạn vàng để đi kiểm tra.

Thứ ba là thay đổi tính chất phân kèm theo chảy máu. Phân có thể trở nên nhỏ, dẹt, méo; người bệnh thường xuyên có cảm giác mót rặn, đi không hết phân. Một số trường hợp xuất hiện máu đỏ tươi lẫn trong phân hoặc xét nghiệm phát hiện máu ẩn trong phân. Các bác sĩ lưu ý, chảy máu do trĩ thường là máu đỏ tươi nhỏ giọt sau đại tiện và không kèm các thay đổi bất thường khác của phân.

Thứ tư là dấu hiệu ứ trệ tuần hoàn, biểu hiện qua tĩnh mạch dưới lưỡi. Khi quan sát thấy các mạch máu dưới lưỡi nổi to, sẫm màu như những “con giun nhỏ”, có thể gợi ý tình trạng máu lưu thông kém, tăng độ nhớt máu và ứ trệ tuần hoàn.

Theo các chuyên gia, tình trạng này không chỉ là hệ quả mà còn có thể góp phần thúc đẩy tiến triển của ung thư, do làm suy giảm khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào bất thường của hệ miễn dịch.

Hai “khung giờ vàng” cho việc đi vệ sinh

Các bác sĩ nhấn mạnh, việc hình thành thói quen đi tiêu đều đặn có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe đường ruột. Trong ngày, có hai thời điểm được xem là thuận lợi nhất.

Thời điểm đầu tiên là sau khi thức dậy buổi sáng. Khi cơ thể chuyển từ tư thế nằm sang đứng, phản xạ sinh lý sẽ kích thích nhu động ruột hoạt động mạnh hơn, giúp phân được đẩy ra ngoài dễ dàng.

Thời điểm thứ hai là sau bữa sáng. Việc ăn uống kích thích ruột co bóp, tạo cảm giác buồn đi ngoài rõ rệt hơn. Tuy nhiên, các bác sĩ cũng lưu ý mỗi người có nhịp sinh học khác nhau. Nếu bạn đã có thói quen đi tiêu đều đặn và không bất thường, không nhất thiết phải ép cơ thể theo một khung giờ cố định.

Làm gì để bảo vệ đường ruột?

Nhiều yếu tố trong lối sống hiện đại đang âm thầm làm gia tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Đáng chú ý là chế độ ăn thiếu lành mạnh, với lượng lớn thực phẩm chiên rán, thịt đỏ, thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, đồ muối chua. Các chất chuyển hóa từ nhóm thực phẩm này có thể gây tổn thương niêm mạc ruột của con người nếu tích tụ lâu dài.

Bên cạnh đó, căng thẳng tinh thần kéo dài cũng được chứng minh có thể làm suy giảm miễn dịch thông qua nhiều cơ chế sinh học khác nhau, từ đó tạo điều kiện cho tế bào ung thư phát triển. Ngoài ra, lối sống ít vận động, ngồi nhiều của giới trẻ hiện nay khiến nhu động ruột chậm lại, làm thức ăn và chất thải lưu lại trong ruột lâu hơn, tăng thời gian tiếp xúc giữa độc tố và niêm mạc ruột.

Để giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng, các chuyên gia khuyến nghị người dân nên duy trì vận động đều đặn, tránh ngồi yên quá lâu. Bên cạnh đó, bạn cần xây dựng chế độ ăn lành mạnh, hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn, tăng cường chất xơ từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.

Việc khám sàng lọc định kỳ cũng đặc biệt quan trọng, nhất là với người trên 50 tuổi. Xét nghiệm máu ẩn trong phân hàng năm và nội soi khi có chỉ định có thể giúp phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư ở giai đoạn còn điều trị hiệu quả.