|
|
Một số chuyến bay nội địa đến TP.HCM ghi nhận "bay không khách", tháng 1/2023. Ảnh: Mạng xã hội. |
Những ngày qua, mạng xã hội lan truyền hình ảnh về các chuyến bay được ghi nhận trong tình trạng "bay không khách", chủ yếu có điểm đến TP.HCM do nhiều hãng hàng không cùng khai thác.
Thực tế, bức ảnh này được chụp vào tháng 1/2023. Hiện tượng "bay không khách" xuất hiện đồng loạt ở nhiều hãng cho thấy đây không phải trường hợp cá biệt, mà là các chuyến bay liên tiếp trong cùng giai đoạn cao điểm.
Phần lớn các chuyến bay rỗng xuất phát từ các tỉnh, bay về sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM). Để bảo đảm có đủ tàu bay phục vụ các lượt khách tiếp theo đang chờ tại sân bay Tân Sơn Nhất hoặc Nội Bài, các hãng buộc phải thực hiện các chuyến bay rỗng nhằm đưa máy bay quay đầu về căn cứ.
Dù không có hành khách trên khoang, mọi chi phí từ nhiên liệu, phí cất hạ cánh đến lương phi hành đoàn vẫn phải chi trả đầy đủ như một chuyến bay thương mại thông thường.
Khi một chiều bay không có khách, chiều còn lại buộc phải gánh thêm phần chi phí vận hành này để hạn chế thua lỗ trong mùa cao điểm. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến giá vé máy bay từ TP.HCM đi các địa phương tăng cao trong dịp Tết.
 |
| Du khách làm thủ tục check-in tại sân bay. Ảnh: Phương Lâm. |
Hiện tượng này không chỉ xuất hiện tại Việt Nam mà trên thế giới còn được gọi là "ghost flights", nghĩa là "chuyến bay ma". Đây là các chuyến bay trống hoặc gần như không có hành khách nhưng vẫn cất cánh theo lịch trình, thường nhằm đáp ứng các nghĩa vụ khai thác hoặc giữ quyền cất và hạ cánh tại sân bay đông đúc.
Theo quy định của Liên minh châu Âu (EU), các hãng hàng không phải khai thác ít nhất 80% số chuyến bay theo slot (chỗ) được cấp để giữ quyền sử dụng trong mùa tiếp theo. Nguyên tắc này còn được gọi là "dùng hoặc mất".
Trong giai đoạn đại dịch Covid-19, ngưỡng này từng được hạ xuống 50%, sau đó điều chỉnh lên 64% rồi 70%, song nhiều chuyến bay có lượng khách tối thiểu vẫn tiếp tục được thực hiện.
Vốn được xem là hiện tượng hiếm, "chuyến bay ma" xuất hiện thường xuyên hơn trong giai đoạn phong tỏa vì Covid-19. Phân tích của Greenpeace cho thấy hơn 10.000 chuyến bay ma đã bay trên bầu trời châu Âu trong mùa đông 2021-2022.
The Guardian dẫn dữ liệu của Cơ quan Hàng không Dân dụng Anh (CAA) cho biết khoảng 15.000 chuyến bay như vậy đã diễn ra kể từ tháng 3/2020.
 |
| Hành khách xếp hàng dài kín sảnh chờ làm thủ tục tại sân bay Tân Sơn Nhất, tháng 1/2025. Ảnh: Linh Huỳnh. |
Quy định về slot (giữ chỗ) sân bay được thiết kế nhằm thúc đẩy cạnh tranh và giữ giá vé ở mức thấp, bằng cách khuyến khích các hãng khai thác, trao đổi hoặc trả lại slot không sử dụng.
Tuy nhiên, giới chuyên gia, trong đó Tổng giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) Willie Walsh, cho rằng cơ chế này vô tình khuyến khích các hãng bay với công suất thấp, thậm chí trống rỗng, chỉ để giữ slot.
Các hãng hàng không cho rằng không phải mọi "chuyến bay ma" đều nhằm giữ slot. Một số chuyến được sử dụng để điều chuyển máy bay, vận chuyển hàng hóa, đáp ứng yêu cầu bảo dưỡng, duy trì giấy phép bay cho phi hành đoàn hoặc phục vụ các chuyến hồi hương trong giai đoạn đóng cửa biên giới.
Ủy ban châu Âu hiện mới chỉ điều chỉnh dần các ngưỡng sử dụng slot, thay vì bãi bỏ hoàn toàn hệ thống. Nếu không có cải cách lớn, "chuyến bay ma" nhiều khả năng vẫn tái diễn, đặt ngành hàng không trước bài toán quen thuộc: bay trống để giữ slot, hoặc chấp nhận nguy cơ mất quyền khai thác.
 |
| Du khách nước ngoài tại sân bay Tân Sơn Nhất, tháng 1/2025. Ảnh: Linh Huỳnh. |
Travel blogger truyền cảm hứng du lịch qua những câu chuyện đầy màu sắc về những điểm đến mới lạ, những trải nghiệm độc đáo mà họ khám phá được trong hành trình. Những bài viết, video hay hình ảnh của họ không chỉ mang lại kiến thức về địa lý, mà còn khơi gợi niềm đam mê khám phá thế giới. Đọc sách là một phần không thể thiếu trong hành trình này, giúp họ tìm hiểu sâu sắc hơn về văn hóa, lịch sử và con người ở mỗi nơi.
Mục Du lịch - Ẩm thực giới thiệu chân dung travel blogger kiêm tác sách, những con người lan tỏa nguồn cảm hứng xê dịch và tiếp nạp tri thức.
> Xem thêm: Travel blogger Đinh Hằng: Thật khó để cô đơn khi du lịch một mình
