Vì sao chen chúc xếp hàng lên máy bay dù chưa tới lượt?

Hành khách xếp hàng dài kín sảnh chờ làm thủ tục tại sân bay Tân Sơn Nhất, tháng 1/2025. Ảnh: Linh Huỳnh.

“Gate lice”, ám chỉ người đứng chờ hồi lâu trước khu vực cửa ra máy bay, đang trở thành cụm từ quen thuộc trong văn hóa sân bay khi nhiều hành khách rời ghế, tụ lại trước cửa từ rất sớm dù chưa tới lượt.

Đằng sau hành vi này là tổ hợp tâm lý như làm theo đám đông, nỗi sợ bị chậm chân và cảm giác cạnh tranh khiến nhiều người hành động theo bản năng hơn là theo quy định.

Tâm lý “đứng lên cho chắc” thường bùng lên ngay khi có vài người đầu tiên tiến lại gần cửa. Khi một số người làm trước, những người còn lại dễ xem đó như tín hiệu và cũng bước theo. Từ vài người thành cả đám đông chỉ trong ít phút, không hẳn vì ai thiếu kiên nhẫn, mà vì ai cũng sợ mình là người cuối cùng phản ứng.

Không dừng ở hiệu ứng đám đông, một lý do rất thực tế khác là nỗi lo về chỗ để hành lý xách tay. Trên nhiều chuyến bay đông khách, khoang chứa đồ phía trên ghế nhanh chóng kín chỗ. Theo The Washington Post, nhiều hành khách đứng dậy sớm đơn giản vì sợ đến lượt mình thì không còn chỗ, buộc phải ký gửi hành lý tại cửa lên máy bay, điều đồng nghĩa với việc chờ đợi lâu hơn khi hạ cánh và tăng nguy cơ thất lạc.

Khách xếp hàng lên máy bay tại một sân bay ở Trung Quốc. Ảnh: Greece-China News/Pexels.

Bên cạnh đó là yếu tố tâm lý về cảm giác kiểm soát. Các chuyên gia cho rằng quy trình hàng không vốn chứa nhiều bất định - thay đổi cổng, gọi nhóm nhanh, thông báo khó nghe - khiến hành khách dễ rơi vào trạng thái lo âu. Khi đứng gần cửa, họ cảm thấy mình “ở đúng vị trí”, giảm bớt nỗi sợ bị lỡ nhịp, dù thực tế điều này không làm máy bay cất cánh sớm hơn.

Hơn nữa, chính cách tổ chức lên máy bay của hãng hàng không cũng góp phần tạo nên cảnh chen chúc. Khi boarding chia nhiều nhóm ưu tiên - hạng ghế, hội viên, người mua thêm dịch vụ - khu vực cửa ra máy bay trở thành điểm tập trung đông người.