|
|
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters. |
Ông Trump tiết lộ Mỹ dừng không kích vì Iran đề xuất đàm phán
Phát biểu với báo giới trên chuyên cơ Không lực Một ngày 27/7, ông Trump cho biết Iran đã gửi tín hiệu mong muốn hạ nhiệt căng thẳng, theo Reuters.
"Iran đã đề nghị chúng tôi một cách rất thiện chí rằng 'xin hãy dừng lại và ngồi vào bàn đàm phán'. Đó là tình hình hiện tại. Hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Nếu không đạt được thỏa thuận, mọi việc sẽ quay trở lại như trước", ông Trump nói.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông sẵn sàng chờ đợi tiến triển của các cuộc đàm phán và tin tưởng hai bên nhiều khả năng sẽ đạt được kết quả tích cực.
Phát biểu tại bang Michigan cùng ngày, Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định Mỹ và Iran đang đàm phán trong "bầu không khí rất thiện chí". Ông đồng thời tuyên bố chiến dịch quân sự của Washington đã gây thiệt hại nặng nề cho Tehran.
"Chúng tôi đã đánh cho Iran tơi bời", ông Trump nói, cho rằng Mỹ đã phá hủy phần lớn năng lực sản xuất máy bay không người lái và tên lửa của Iran.
Tổng thống Mỹ cũng cho biết Washington đang chiếm ưu thế trong cuộc xung đột và nhấn mạnh Iran sẽ không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông Trump cũng bác bỏ thông tin cho rằng kho dự trữ đạn dược của Mỹ đang cạn dần sau gần 5 tháng xung đột với Iran.
"Chúng tôi có rất nhiều đạn dược. Chúng tôi cũng có rất nhiều loại vũ khí và đạn dược tầm trung, đến mức không thể sử dụng hết trong bất kỳ tình huống nào", ông nói.
Iran bác bỏ thông tin đề nghị nối lại đàm phán
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz trước đó cho biết Washington tạm dừng không kích nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán. Ông Trump cùng Ngoại trưởng Marco Rubio nhiều lần khẳng định Iran đang "muốn đạt được một thỏa thuận".
Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei bác bỏ thông tin Tehran chủ động đề nghị nối lại đối thoại với Mỹ.
Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 27/7, ông Baghaei cho biết hai bên vẫn trao đổi thông điệp thông qua các nước trung gian và Iran chưa từ bỏ con đường ngoại giao, nhưng khẳng định các thông tin cho rằng Tehran yêu cầu đàm phán với Washington là "hoàn toàn bịa đặt", Al Jazeera cho biết.
"Điều đó không nằm trong cách hành xử của chúng tôi", ông nói.
Quan chức Iran cũng nhấn mạnh Tehran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz.
Tổng thống Trump: Mỹ sẽ trở lại hành động quân sự nếu Iran không nhượng bộ
Ông Trump cho biết Mỹ sẽ quay lại biện pháp quân sự nếu đàm phán thất bại, trong khi Iran tuyên bố vẫn kiểm soát eo biển Hormuz và nhiều nước khu vực hứng các vụ tấn công bằng UAV.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington và Tehran đang tiến hành các cuộc đàm phán "rất sâu", song cảnh báo Mỹ sẽ nối lại các hành động quân sự mạnh mẽ nếu nỗ lực ngoại giao không đạt kết quả.
Trả lời phỏng vấn Axios, ông Trump nói: "Nếu các cuộc đàm phán không thành công, chúng tôi sẽ quay trở lại với những hành động quân sự rất mạnh".
Tổng thống Mỹ cũng tiết lộ ông đã quyết định tạm dừng các cuộc không kích hôm 25/7 theo đề nghị của những quốc gia đang đóng vai trò trung gian hòa giải xung đột giữa Mỹ và Iran.
"Tất cả những bên đang làm việc với Iran đều đề nghị tôi: 'Đừng nổ súng'", ông Trump nói.
Khi được hỏi sẽ dành bao nhiêu thời gian cho giải pháp ngoại giao, ông Trump trả lời: "Không nhiều. Hoặc mọi việc diễn ra nhanh chóng, hoặc sẽ không có gì cả".
Máy bay không người lái tấn công nhiều nước láng giềng của Iran
Trong khi đó, Saudi Arabia, Jordan và Iraq ngày 27/7 đồng loạt ghi nhận các vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV), hai ngày sau khi Mỹ bất ngờ đình chỉ chiến dịch không kích kéo dài hai tuần nhằm vào Iran, theo Reuters.
Giới quan sát nhận định các diễn biến mới cho thấy Tehran dường như đang thử phản ứng của Washington sau quyết định tạm dừng chiến dịch quân sự.
 |
| Hình ảnh vệ tinh cho thấy vệt khói bốc lên, khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen tuyên bố hôm 25/7, rằng họ đã tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào các cơ sở của Saudi Aramco ở Jizan và Yanbu. Ảnh: Reuters. |
Saudi Arabia cho biết đã bắn hạ nhiều UAV nhằm vào các cơ sở dầu mỏ ở tỉnh miền Đông và thủ đô Riyadh. Riyadh cáo buộc các thiết bị này được phóng từ Iraq bởi lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn và tuyên bố bảo lưu quyền đáp trả.
Trong một diễn biến khác, lực lượng Houthi tại Yemen - đồng minh của Iran - tuyên bố đã tấn công các điểm trung chuyển dầu mỏ hướng tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ của Saudi Arabia để đáp trả các cuộc xâm nhập bằng UAV mà họ cáo buộc Riyadh thực hiện vào không phận Yemen.
Trước đó, Jordan cho biết đã bắn hạ hai UAV, trong khi các nguồn tin an ninh Iraq thông báo nhiều máy bay không người lái đã tấn công các căn cứ của lực lượng người Kurd đối lập với Iran ở miền Bắc nước này. Hiện chưa rõ chủ thể đứng sau các vụ tấn công.
Jordan và miền Bắc Iraq cũng là nơi bốn binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong các cuộc đáp trả của Iran nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ trong chiến dịch kéo dài hai tuần vừa qua.
Giá dầu tiếp tục lao dốc
Giá dầu thế giới giảm mạnh nhất kể từ tháng 4 sau khi Mỹ và Iran tạm ngừng giao tranh, dù giới đầu tư vẫn lo ngại rủi ro tại Hormuz và Biển Đỏ.
Dầu Brent, chuẩn tham chiếu toàn cầu, chốt phiên ở mức 85,87 USD/thùng, giảm 11,3%. Trong khi đó, dầu thô WTI của Mỹ giảm khoảng 7%, xuống còn 82,61 USD/thùng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington đã tạm dừng các cuộc không kích nhằm vào Iran theo đề nghị của Tehran, song cảnh báo Mỹ sẽ nối lại chiến dịch quân sự nếu hai bên không đạt được một thỏa thuận ngừng bắn mới.
Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz vẫn thấp hơn đáng kể so với trước khi xung đột bùng phát. Theo dữ liệu vận tải biển do CNN theo dõi, đến sáng 27/7, chưa tới 10 tàu chở hàng đi qua tuyến hàng hải này, trong khi trước chiến sự có khoảng 100 tàu thương mại lưu thông mỗi ngày.
 |
| Bức ảnh do CENTCOM công bố ngày 25/7 cho thấy trực thăng quân sự và binh sĩ Mỹ hoạt động tại biển Arab, thực thi lệnh phong tỏa hải quân với Iran. Ảnh: Reuters. |
Giới giao dịch dầu mỏ cũng tiếp tục thận trọng trước nguy cơ các tay súng Houthi do Iran hậu thuẫn tấn công tàu chở dầu của Saudi Arabia tại eo biển Bab el-Mandeb, cửa ngõ phía Nam Biển Đỏ.
Trong báo cáo công bố ngày 27/7, các nhà phân tích của Deutsche Bank nhận định các cuộc tấn công của Houthi làm gia tăng nguy cơ gián đoạn đồng thời hai tuyến xuất khẩu dầu chiến lược qua Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ.
“Việc các bên chính tạm ngừng giao tranh là tín hiệu tích cực, nhưng tình hình vẫn rất mong manh khi các mặt trận khác vẫn tiếp diễn”, nhóm phân tích viết.
Trên thị trường chứng khoán Mỹ, chỉ số Dow Jones tăng 0,51%, S&P 500 nhích 0,02%, trong khi Nasdaq giảm 0,18%.
Iran tuyên bố kiểm soát chặt eo biển Hormuz
Truyền thông nhà nước Iran dẫn một nguồn tin giấu tên cho biết lực lượng nước này sáng 28/7 đã buộc sáu tàu "vi phạm" quay đầu sau khi tìm cách đi qua eo biển Hormuz mà không được phép. Theo nguồn tin, một trong số các tàu này đã gặp sự cố.
 |
| Các tàu thuyền ở eo biển Hormuz gần bãi biển Bandar Abbas (Iran) ngày 27/7. Ảnh: Reuters. |
Nguồn tin khẳng định tuyến hàng hải hợp pháp duy nhất qua eo biển Hormuz là tuyến do Iran quy định, trong khi các tuyến khác "đã bị ô nhiễm và không có lối thoát".
Tranh cãi về quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là một trong những điểm bất đồng lớn giữa Washington và Tehran. Mỹ cho rằng Iran phải bảo đảm quyền tự do hàng hải theo khuôn khổ thỏa thuận đạt được hồi tháng 6, trong khi Tehran khẳng định văn bản này cho phép nước này giám sát hoạt động lưu thông qua eo biển.
Iran cũng đang thúc đẩy đạt được thỏa thuận với Oman nhằm chính thức hóa cơ chế quản lý eo biển Hormuz. Một phái đoàn cấp cao Oman đã tới Tehran vào cuối tuần qua để thảo luận về vấn đề này và phía Iran cho biết các cuộc trao đổi đạt kết quả tích cực.
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
