Trại rắn Đồng Tâm cảnh báo về việc săn lùng rắn lục đuôi đỏ

Rắn lục đuôi đỏ thuộc họ rắn lục nhưng có nhiều nọc độc hơn rắn lục thường. Ảnh: Flickr.

Những ngày gần đây, mạng xã hội xuất hiện dày đặc các video ghi lại cảnh người dân săn bắt rắn lục đuôi đỏ tại nhiều tỉnh, thành phía Nam. Các đoạn video nhanh chóng thu hút hàng triệu lượt xem cùng hàng nghìn bình luận với nhiều quan điểm trái chiều.

Không ít người ủng hộ việc bắt rắn lục đuôi đỏ vì cho rằng đây là loài có nọc độc, thường ngụy trang trong bụi cỏ, vườn cây nên tiềm ẩn nguy cơ đối với người dân, đặc biệt vào mùa mưa khi số lượng rắn xuất hiện nhiều hơn. Tuy nhiên, cũng có ý kiến lo ngại việc săn bắt, tiêu diệt ồ ạt sẽ gây xáo trộn cân bằng sinh thái và ảnh hưởng đến đa dạng sinh học.

Rắn lục đuôi đỏ có vai trò gì trong tự nhiên?

Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Lê Văn Đua, Phó giám đốc Trại rắn Đồng Tâm (Đồng Tháp), cho biết việc nhiều người đổ xô đi săn bắt rắn lục đuôi đỏ cần được nhìn nhận dưới góc độ khoa học thay vì chỉ dựa trên tâm lý lo sợ hoặc xu hướng lan truyền trên mạng xã hội.

Theo ông Đua, rắn lục đuôi đỏ là loài có nọc độc và có thể gây nguy hiểm cho con người nếu xảy ra tiếp xúc. Tuy nhiên, cũng như nhiều loài động vật khác, chúng là một mắt xích trong chuỗi sinh thái tự nhiên, góp phần duy trì sự cân bằng của hệ sinh thái.

"Mỗi loài đều có vai trò riêng trong tự nhiên. Không nên tìm cách tiêu diệt hay khiến bất kỳ loài nào biến mất khỏi môi trường sống, bởi sự tồn tại của chúng là cần thiết để giữ cân bằng thiên nhiên", ông Đua chia sẻ.

Nhiều clip bắt rắn lục đuôi đỏ trên mạng xã hội thu hút hàng triệu lượt xem, khiến việc bắt rắn trở thành trào lưu. Ảnh: @nguyentuong.

Ông Đua cho hay làn sóng săn bắt rắn thời gian gần đây chủ yếu xuất phát từ hiệu ứng của các video lan truyền trên mạng xã hội, chứ không phải từ khuyến cáo của các cơ quan chuyên môn.

Ông Đua khẳng định Trại rắn Đồng Tâm không khuyến khích người dân săn bắt rắn lục đuôi đỏ. Hiện đơn vị vẫn nuôi loài này để phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, giáo dục và tham quan. Đồng thời, Trại rắn Đồng Tâm cũng không thu mua hoặc khuyến khích người dân bắt rắn để cung cấp cho đơn vị.

Theo Trại rắn Đồng Tâm, dù là loài có nọc độc, rắn lục đuôi đỏ vẫn là một thành phần quan trọng của hệ sinh thái. Trong tự nhiên, chúng là động vật săn mồi, góp phần kiểm soát quần thể chuột, thằn lằn, ếch nhái và nhiều loài động vật nhỏ khác. Ngược lại, rắn cũng là nguồn thức ăn của một số loài chim săn mồi và các động vật ăn thịt khác, tạo nên chuỗi thức ăn tự nhiên.

Vì vậy, việc săn bắt hoặc tận diệt một loài trong tự nhiên có thể gây mất cân bằng sinh thái, kéo theo những thay đổi đối với quần thể các loài khác. Hệ sinh thái không phân biệt loài "có độc" hay "không có độc", mà mỗi loài đều đảm nhận một vai trò nhất định để duy trì sự ổn định của tự nhiên.

Đơn vị cho biết mục tiêu của việc chia sẻ thông tin về rắn lục đuôi đỏ là phổ biến kiến thức về đa dạng sinh học dưới góc nhìn khoa học, giúp cộng đồng hiểu đúng hơn về vai trò của các loài động vật trong tự nhiên. Điều này không đồng nghĩa với việc đặt lợi ích bảo tồn lên trên sự an toàn của con người.

Theo Trại rắn Đồng Tâm, tính mạng con người luôn là ưu tiên hàng đầu. Đơn vị hoàn toàn ủng hộ quyền tự vệ chính đáng khi bản thân hoặc gia đình bị rắn đe dọa. Tuy nhiên, phát động phong trào tận diệt một loài ngoài tự nhiên không phải là giải pháp căn cơ để giảm nguy cơ bị rắn cắn.

Rắn lục đuôi đỏ xuất hiện nhiều vào mùa mưa, ngay cả ở khu vực đông dân cư. Ảnh: @nguyentuong.

Chủ động phòng ngừa thay vì săn bắt theo trào lưu

Ông Đua cho rằng sự an toàn bền vững không đến từ việc cố gắng loại bỏ hoàn toàn các mối nguy trong tự nhiên mà đến từ sự hiểu biết và chủ động phòng ngừa. Theo đó, người dân nên thường xuyên phát quang bụi rậm, dọn dẹp vệ sinh môi trường xung quanh nhà để hạn chế nơi trú ẩn và nguồn thức ăn của rắn. Khi làm việc tại khu vực có nhiều cây cối, cỏ rậm hoặc vườn tược, cần mang đầy đủ đồ bảo hộ như ủng, găng tay nhằm giảm nguy cơ bị rắn cắn.

Bên cạnh đó, việc trang bị kiến thức nhận biết rắn độc, kỹ năng sơ cứu và xử trí ban đầu khi bị rắn cắn cũng rất cần thiết. Ông Đua lưu ý người dân không nên tự ý săn bắt hoặc tiếp xúc với rắn lục đuôi đỏ bởi đây là loài có nọc độc, việc bắt giữ tiềm ẩn nhiều rủi ro.

"Chúng tôi không khuyến khích người dân săn bắt rắn để bán hay cung cấp cho Trại rắn Đồng Tâm, đồng thời cũng không ủng hộ việc săn bắt, tận diệt loài rắn này", ông Đua nhấn mạnh.

Theo Trại rắn Đồng Tâm, chỉ khi kết hợp giữa kiến thức khoa học, ý thức phòng ngừa và sự tôn trọng quy luật tự nhiên, con người mới có thể bảo vệ bản thân mà vẫn duy trì được sự cân bằng của hệ sinh thái.