|
|
Khoảng 50-90% phụ nữ mang thai bị rạn da. Ảnh: Magnific. |
Rạn da (stretch marks) là tình trạng tổn thương ở lớp trung bì khi da bị kéo căng quá mức trong thời gian ngắn. Những vết rạn thường xuất hiện ở bụng, ngực, đùi và mông. Ban đầu, chúng có màu hồng hoặc tím, sau đó nhạt dần thành các vệt trắng sau sinh và hiếm khi biến mất hoàn toàn.
Đây là một trong những thay đổi thường gặp nhất trong thai kỳ, ảnh hưởng đến khoảng 50-90% phụ nữ mang thai. TS.BS Hoàng Thị Hoạt, khoa Da liễu và Bỏng, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay dù chưa có biện pháp nào giúp phòng ngừa hoàn toàn, mẹ bầu vẫn có thể giảm đáng kể nguy cơ cũng như mức độ rạn da nếu chủ động chăm sóc từ sớm.
Theo bác sĩ Hoạt, nguy cơ rạn da cao hơn ở phụ nữ tăng cân quá nhanh trong thai kỳ, có làn da khô, kém đàn hồi, mang đa thai, thai nhi lớn hoặc có tiền sử gia đình bị rạn da.
Nguyên nhân chính là khi thai nhi phát triển, vùng bụng cùng nhiều khu vực khác trên cơ thể phải giãn nở nhanh. Nếu tốc độ kéo căng vượt quá khả năng đàn hồi của da, các sợi collagen và elastin sẽ bị đứt gãy, hình thành các vết rạn. Bên cạnh đó, sự thay đổi nội tiết trong thai kỳ cũng làm giảm độ đàn hồi, khiến da dễ bị tổn thương hơn.
Để hạn chế tình trạng này, chuyên gia khuyến cáo mẹ bầu trước hết cần kiểm soát cân nặng hợp lý. Việc tăng cân quá nhanh được xem là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây rạn da. Do đó, thai phụ nên theo dõi cân nặng trong suốt thai kỳ và duy trì mức tăng phù hợp với chỉ số BMI trước khi mang thai. Tăng cân đều đặn sẽ có lợi hơn so với tăng nhiều trong thời gian ngắn.
|
| Chuyên gia khuyến cáo mẹ bầu nên dưỡng ẩm, ăn uống khoa học và kiểm soát cân nặng ngay từ đầu thai kỳ để hạn chế tình trạng này. Ảnh: Magnific. |
Chế độ dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ đàn hồi của da. Mẹ bầu nên bổ sung đầy đủ protein từ thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu để hỗ trợ tổng hợp collagen; tăng cường vitamin C từ cam, ổi, ớt chuông giúp tái tạo mô liên kết; bổ sung vitamin E từ các loại hạt, dầu thực vật; kẽm từ thịt bò, hải sản, hạt bí và omega-3 từ cá hồi, cá thu hoặc hạt chia để duy trì độ ẩm cho da. Ngoài ra, vitamin D, canxi và axit folic cũng cần được bổ sung theo hướng dẫn của bác sĩ.
"Một nguyên tắc quan trọng khác là dưỡng ẩm da ngay từ những tháng đầu thai kỳ, thay vì chờ đến khi các vết rạn xuất hiện. Các sản phẩm chứa rau má, hyaluronic acid, vitamin E, dầu hạnh nhân, dầu hướng dương, bơ hạt mỡ (shea butter) hoặc bơ ca cao (cocoa butter) có thể giúp tăng độ mềm mại và cải thiện khả năng đàn hồi của da", vị chuyên gia nhấn mạnh.
Mẹ bầu nên thoa kem dưỡng 2 lần mỗi ngày, đặc biệt sau khi tắm khi da còn ẩm, đồng thời massage nhẹ vùng bụng, ngực, đùi và mông để tăng hiệu quả chăm sóc.
Bên cạnh đó, các chuyên gia khuyến nghị thai phụ duy trì thói quen uống 2-2,5 lít nước mỗi ngày, mặc quần áo rộng rãi, sử dụng áo ngực nâng đỡ phù hợp, tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ hoặc yoga, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần thoải mái. Theo bác sĩ Hoạt, căng thẳng kéo dài cũng có thể ảnh hưởng gián tiếp sức khỏe làn da, làm tăng nguy cơ xuất hiện các vấn đề da liễu trong thai kỳ.
Dù không thể ngăn ngừa rạn da tuyệt đối, việc chăm sóc da và kiểm soát sức khỏe ngay từ đầu thai kỳ sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ xuất hiện các vết rạn, đồng thời hạn chế mức độ nghiêm trọng của tình trạng này.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.