Tổng thống Philippines đối mặt đơn luận tội vì khoản 9,2 tỷ USD

Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. Ảnh: Reuters.

Ngày 22/1, các tổ chức xã hội dân sự Philippines đã đệ đơn kiến nghị luận tội Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., cáo buộc ông có hành vi rút ruột ngân sách một cách có hệ thống, gây thất thoát hàng tỷ USD tiền thuế thông qua các dự án chống ngập “ma”, theo CNA.

Theo đơn kiện, những dự án hạ tầng được cho là tồn tại trên giấy tờ này đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong nhiều tháng qua tại quốc gia quần đảo 116 triệu dân, nơi nhiều thị trấn từng bị nhấn chìm trong biển nước do các cơn bão mạnh tàn phá suốt năm vừa qua.

Đơn kiến nghị do các nhóm xã hội dân sự đệ trình, được khối Makabayan - liên minh các đảng cánh tả - ủng hộ, cáo buộc Tổng thống Marcos phản bội niềm tin công chúng khi “nhồi nhét” vào ngân sách quốc gia những dự án nhằm chuyển hướng nguồn tiền về tay các đồng minh thân cận.

Nguyên đơn cho biết một bản sao đơn đã được nộp lên Văn phòng Tổng Thư ký Hạ viện “theo đúng quy định của Hạ viện”, dù tại thời điểm đó, quan chức phụ trách không có mặt trực tiếp để tiếp nhận.

Bản tóm tắt đơn kiện do AFP tiếp cận nêu rõ: Tổng thống Marcos bị cáo buộc đã “thể chế hóa một cơ chế” để rút hơn 545,6 tỷ peso (khoảng 9,2 tỷ USD) từ quỹ chống lũ, chuyển nguồn tiền này cho các nhóm lợi ích, biến ngân khố nhà nước thành “quỹ vận động ngầm” phục vụ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2025.

Đơn kiến nghị cũng cáo buộc ông Marcos trực tiếp yêu cầu tiền “lại quả” từ các dự án. Tuy nhiên, cáo buộc này chủ yếu dựa trên lời khai chưa được kiểm chứng của một cựu nghị sĩ, người đã rời khỏi Philippines trong lúc đang bị điều tra.

“Tổng thống dính líu trực tiếp đến một đại án tham nhũng quy mô lớn, khiến việc luận tội là cần thiết để buộc ông phải chịu trách nhiệm. Người dân đã bị cướp đoạt một cách có hệ thống”, bản tóm tắt nhấn mạnh.

Trước đó, Tổng thống Marcos nhiều lần khẳng định chính ông là người đưa vấn đề các dự án “ma” ra ánh sáng và thúc đẩy các cuộc điều tra, dẫn đến việc hàng loạt chủ doanh nghiệp xây dựng, quan chức chính phủ và nghị sĩ bị nêu tên.

Đây là đơn kiến nghị luận tội thứ hai nhằm vào Tổng thống Marcos chỉ trong vòng một tuần. Trước đó, một luật sư địa phương cũng đã nộp đơn khác, viện dẫn vụ bắt giữ và chuyển giao cựu Tổng thống Rodrigo Duterte cho Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) hồi năm ngoái, cùng những cáo buộc chưa được chứng minh về việc sử dụng ma túy.

Theo Hiến pháp Philippines, bất kỳ công dân nào cũng có quyền nộp đơn kiến nghị luận tội, với điều kiện phải được ít nhất một trong hơn 300 nghị sĩ Quốc hội bảo trợ.

Tuy vậy, giới phân tích nhận định khả năng đơn kiện lần này tiến xa là không cao. Ông Dennis Coronacion, Chủ nhiệm khoa Khoa học Chính trị của Đại học Santo Tomas (Manila), cho biết trong bối cảnh Quốc hội Philippines hiện do các đồng minh của Tổng thống chiếm đa số, việc đơn kiến nghị được thông qua là rất khó xảy ra.

Trước đó, năm 2024, ba đơn kiến nghị luận tội từng được nộp nhằm vào Phó Tổng thống Sara Duterte. Các vụ việc này đã dẫn tới việc bà bị Hạ viện luận tội, song phiên xét xử tại Thượng viện không đạt kết quả cuối cùng và hồ sơ bị trả lại.

Sau đó, Tòa án Tối cao Philippines đã bác bỏ toàn bộ vụ việc, với lập luận rằng quá trình này vi phạm quy định hiến pháp, vốn cấm tiến hành nhiều thủ tục luận tội đối với cùng một quan chức trong vòng một năm.

Sạt lở 'núi' rác tại Philippines, hàng chục người mất tích Một "núi" rác khổng lồ tại bãi tập kết ở làng Binaliw, thành phố Cebu bất ngờ đổ sập khiến ít nhất 1 công nhân thiệt mạng, nhiều người bị thương và hàng chục người hiện vẫn mất tích. 11:38 9/1/2026

Philippines bác tin kẻ xả súng ở Bondi sang huấn luyện ở nước này Chiều 17/12, giới chức Philippines bác bỏ thông tin cho rằng hai nghi can gây ra vụ xả súng hàng loạt tại bãi biển Bondi đã từng đến nước này tham gia khóa học huấn luyện quân sự. 16:35 17/12/2025

Nghi phạm thảm sát ở Australia từng sang nước ngoài huấn luyện Cảnh sát Australia xác nhận hai tay súng cha con gây thảm sát Bondi Beach được cho là từng sang Philippines huấn luyện vũ trang, có liên hệ mạng lưới IS và quay về chỉ vài tuần trước vụ tấn công. 11:00 16/12/2025