Tôi không thể quên âm thanh của đàn cá voi 100 con ở đảo Phú Quý

Mỗi lần nhớ lại cuộc "chạm trán" đàn cá voi ở đảo Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng), điều hiện lên đầu tiên trong tôi không phải hình ảnh hàng trăm cá thể bơi lượn mà là âm thanh của chúng dưới mặt nước.

Âm thanh ấy khá giống tiếng cá heo mũi chai nhưng vang hơn. Khi lắng nghe, tôi có cảm giác thư thái rất sâu, bình yên và như được kết nối với đại dương theo một cách rất đặc biệt. Đó là thứ âm thanh tôi nghĩ mình sẽ không bao giờ quên.

Tôi là Phạm Tấn Hiệp, 31 tuổi, sinh ra và lớn lên trên đảo Phú Quý. Hiện tôi là huấn luyện viên quốc tế môn lặn tự do (freediving), thường xuyên đưa học viên khám phá vùng biển quanh đảo.

Sáng 2/4, tôi cùng ba người bạn đi thuyền đến một điểm câu cách Hòn Tranh khoảng một hải lý về phía Đông Nam. Khi thuyền đang di chuyển, cả nhóm bất ngờ nhìn thấy một đàn cá voi rất lớn, hơn 100 cá thể, đang bơi ngược hướng. Không ai bảo ai, tất cả lập tức chuẩn bị chân vịt và thiết bị quay rồi xuống nước để đón đầu đàn cá.

Tôi lặn cùng đàn cá voi 100 con ở đảo Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Phạm Tấn Hiệp.

Đây là lần thứ 2 tôi gặp loài cá voi ông chuông (false killer whale). Hai năm trước, tôi từng bắt gặp chúng trong một chuyến lặn ở Philippines. Nhưng được nhìn thấy cả đàn hàng trăm con ngay trên vùng biển quê hương vẫn mang đến một cảm xúc hoàn toàn khác.

Dưới nước, đàn cá voi hiện ra đầy uyển chuyển. Mỗi cá thể dài khoảng 3-4 m, nặng chừng 300-500 kg. Điều khiến tôi bất ngờ là chúng không hề tỏ ra sợ hãi. Ngược lại, nhiều cá thể tò mò bơi lại gần, lượn quanh nhóm chúng tôi. Có một con tiến sát đến mức chỉ còn cách tôi đúng một sải tay.

Ở khoảng cách ấy, tôi vừa hồi hộp vừa háo hức, nhưng trên hết là cảm giác được hòa mình vào thế giới của chúng trong vài phút ngắn ngủi. Giữa làn nước trong xanh, những tiếng gọi vang lên liên tục, tạo nên cảm giác bình yên rất khó diễn tả bằng lời.

Tôi là huấn luyện viên quốc tế môn lặn tự do (freediving). Ảnh: Phạm Tấn Hiệp.

Mỗi lần nhớ lại cuộc gặp ấy, tôi vẫn thấy mình thật may mắn. Không phải ai cũng có cơ hội được bơi giữa đàn cá voi hàng trăm con và lắng nghe âm thanh của chúng giữa lòng đại dương. Với tôi, đó là một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất kể từ khi gắn bó với biển.

Khoảng tháng 3 và tháng 4 năm nay cũng là thời điểm tôi liên tục bắt gặp nhiều loài động vật biển lớn quanh Phú Quý. Ngoài đàn cá voi ông chuông, tôi còn gặp một gia đình cá voi xanh và đàn cá heo mũi chai trong giai đoạn thời tiết đẹp nhất trên đảo.

Qua những lần tiếp xúc, tôi luôn nghĩ điều quan trọng nhất là không làm phiền chúng. Khi phát hiện cá voi hoặc cá heo, tàu thuyền nên giảm tốc hoặc tắt hẳn động cơ, tránh tạo ra tiếng ồn lớn khiến chúng hoảng sợ hoặc thay đổi đường di chuyển.

Phú Quý vốn được biết đến với vẻ đẹp hoang sơ, con người thân thiện và những điểm lặn đẹp. Tôi hy vọng một ngày nào đó nơi đây có thể phát triển các tour ngắm cá heo, cá voi theo hướng bền vững. Đó sẽ là sản phẩm du lịch khác biệt, vừa là điểm nhấn của hòn đảo, vừa là cầu nối giữa con người với thiên nhiên biển đảo Việt Nam.

Theo quan sát của tôi, việc cá heo và cá voi xuất hiện ngày càng gần đảo cho thấy hệ sinh thái biển Phú Quý là nơi lý tưởng để các loài cư trú, tìm kiếm thức ăn và dừng chân trong hành trình di cư hàng năm.

Khung cảnh hoang sơ, yên bình của đảo Phú Quý. Ảnh: Quỳnh Danh, Linh Huỳnh.

Đặc khu Phú Quý là quần đảo gồm 12 đảo lớn nhỏ, rộng 18,02 km2, với hơn 32.000 dân, cách đất liền Phan Thiết khoảng 56 hải lý. Hòn đảo từ lâu thu hút du khách nhờ vẻ đẹp hoang sơ, nước biển trong xanh. Tỉnh Lâm Đồng định hướng phát triển Phú Quý thành trung tâm kinh tế biển xanh, thương mại, dịch vụ hiện đại và du lịch sinh thái.

Đầu năm nay, Phú Quý có mặt trong danh sách 10 điểm đến nổi bật Đông Nam Á năm 2026 do Khaosod English bình chọn. Tờ báo Thái Lan đánh giá đây là lựa chọn phù hợp cho những người muốn tìm một hòn đảo còn giữ được vẻ nguyên sơ, yên tĩnh thay vì các điểm đến đã quá đông khách.

Du lịch địa phương cũng ghi nhận đà tăng trưởng tích cực. Trong quý I, lượng khách đến Phú Quý tăng mạnh với 41.700 lượt, trong đó có hơn 2.100 lượt khách quốc tế. Phú Quý đặt mục tiêu đón từ 173.600 lượt khách, với doanh thu ước đạt khoảng 434 tỷ đồng trong năm nay.