 |
Mọi năm, đường đua phim Tết thường là cuộc chiến của những nhà sản xuất và phát hành lớn, giàu kinh nghiệm, trong khi các đơn vị nhỏ hơn thường sớm rời cuộc chơi vì khó cạnh tranh suất chiếu. Song, năm nay, cú bắt tay giữa Beta Group và LOTTE đã biến Mùi phở thành một đối thủ đáng gờm, với mức đầu tư không hề thua kém các tên tuổi lớn.
Ngay từ khi công bố, tác phẩm đã gây chú ý khi quy tụ dàn diễn viên nổi tiếng ở cả hai miền Nam - Bắc, nổi bật là Thu Trang - cái tên đã chứng minh sức hút với 5 bộ phim trăm tỷ, cùng Xuân Hinh - gương mặt gạo cội của làng hài phía Bắc. Bên cạnh đó, ê-kíp thực hiện dự án cũng bao gồm nhiều nhân tố nổi bật trong lĩnh vực sản xuất phim hiện nay.
Dù vậy, Mùi phở vẫn vấp phải không ít nghi ngờ khi đây là dự án đầu tay của đạo diễn Minh Beta, trong bối cảnh tác phẩm phải chinh chiến trong mùa phim khắc nghiệt nhất năm.
Một bộ phim đậm không khí miền Bắc
Mùi phở kể về những rối ren trong một gia đình có truyền thống làm nghề phở ở miền Bắc Việt Nam. Dù quán quanh năm đắt khách, mỗi ngày đều có hàng dài người chờ thưởng thức, song ông Mùi (Xuân Hinh) vẫn canh cánh nỗi lo khi chưa thể tìm được người nối nghiệp. Con trai sớm không mặn mà với ngón nghề đã nuôi sống dòng họ, trong khi ông Mùi nhất quyết không truyền lại cho con gái, tránh bí kíp nấu phở bị tuồn ra khỏi gia đình.
Lựa chọn khả dĩ nhất lúc này là người cháu Sá Sùng - cậu bé sớm bộc lộ năng khiếu với nghề bếp. Tuy nhiên, mẹ của Sá Sùng (Thu Trang) kiên quyết can ngăn, muốn con có tương lai khác thay vì quanh quẩn với nghề nấu phở. Bên cạnh đó, cô còn có ý định đưa Sá Sùng vào Nam sinh sống vì không chịu nổi áp lực làm dâu.
 |
| Ông Mùi quyết tâm truyền nghề nấu phở cho người cháu. |
Ngay từ những phút đầu, bộ phim của Minh Beta đã cho thấy tham vọng đưa các chất liệu truyền thống vào trung tâm câu chuyện. Từ không khí lễ hội phở với sự rộn ràng, đông đúc đến hình ảnh món phở gia truyền hay những loại hình nghệ thuật dân gian như chầu văn, hát xẩm, tất thảy góp phần định hình không gian tinh thần cho bộ phim.
Thông qua hành trình tìm người truyền nghề, Minh Beta kể về xung đột giá trị giữa các thế hệ và những hiểu lầm khó tránh trong đời sống gia đình. Sự khác biệt trong cách nhìn về truyền thống, về tương lai của con cháu trở thành nguồn cơn của căng thẳng. Gia đình ông Mùi thực chất không có ai là người xấu, nhưng vì thiếu sự lắng nghe và chia sẻ thẳng thắn nên khoảng cách ngày càng lớn.
Cú montage khắc họa sự trăn trở của ông Mùi khi biết con dâu có ý định đưa cháu vào Nam là một phân đoạn đáng khen của tác phẩm. Trên nền dân ca Bắc Bộ, tâm trạng nặng trĩu của người cha và cảnh người con dâu lặng lẽ đi mua vali được đan xen khéo léo. Nhịp kể ở đoạn này tương đối hài hòa, tạo được sự kết nối giữa tình tiết và cảm xúc, trở thành một trong những phân đoạn tốt nhất phim.
Bộ phim của Minh Beta cũng có hướng đi khác so với dòng phim thương mại nội địa khi đặt không khí miền Bắc làm trung tâm. Từ tiết tấu sinh hoạt, cách tung hứng mảng miếng cho đến ngôn ngữ đối thoại và lối xử lý tình huống, mọi yếu tố đều mang đậm dấu ấn vùng miền. Chính lựa chọn này giúp phim định hình rõ bản sắc riêng, song cũng đồng thời khiến một số chi tiết trở nên kén người xem, đặc biệt với những khán giả không quen với kiểu hài và nhịp thoại đặc trưng đó.
Không thể phủ nhận bộ phim vẫn có nhiều mảng miếng tạo được tiếng cười, phù hợp với không khí ngày Tết, phần lớn nhờ lối xây dựng tình tiết quen thuộc của biên kịch Cù Trọng Xoay. Sự hóm hỉnh chủ yếu đến từ những màn đôi co, đáp trả liên tục hoặc việc đẩy tình huống lên cao bằng những màn “ăn to nói lớn”. Tuy nhiên, khi cách xử lý này lặp lại với tần suất dày, nhịp phim nhiều lúc trở nên ồn ào, tạo cảm giác mệt mỏi.
Bên cạnh đó, mạch kể của Minh Beta ở một số thời điểm cũng có phần vụng về, chưa thật sự thuyết phục. Đơn cử như việc lý giải tình yêu của ông Mùi dành cho phở thông qua một cú flashback tạo cảm giác khá cũ kỹ, thậm chí có phần sến. Hay như phân đoạn ông Mùi đến thăm ông Dần trong những ngày cuối đời nhưng lại chỉ nói về câu chuyện của chính mình, khiến chuyển biến tâm lý trở nên thiếu tự nhiên, khó tạo được sự đồng cảm nơi người xem.
 |
| Mùi phở mang đậm không khí miền Bắc. |
Còn nhiều hạn chế
Dù có nhiều điểm đáng ghi nhận, bộ phim của Minh Beta vẫn tạo cảm giác hơi ôm đồm trong cách xây dựng xung đột. Câu chuyện đan xen quá nhiều mâu thuẫn, khi mỗi nhân vật đều mang theo bí mật và khúc mắc riêng. Các vấn đề liên tục nối tiếp nhau, mâu thuẫn này chưa kịp lắng đã dẫn sang mâu thuẫn khác, khiến tổng thể trở nên dày đặc. Chưa kể, phần lớn những nút thắt ấy lại được dồn về cuối phim và giải quyết chủ yếu qua đối thoại. Khi mọi phức tạp được tháo gỡ khá đơn giản, thông điệp về gia đình vì thế cũng chưa đủ sức nặng để gây ấn tượng với khán giả.
Tác phẩm vẫn có những điểm đáng chú ý trong cách triển khai câu chuyện, đặc biệt khi chỉ ra chính người lớn vì toan tính riêng mà vô tình đẩy những xung đột vượt khỏi tầm kiểm soát, thậm chí vô tình kéo cả trẻ con vào. Ngay sau đó, bộ phim chuyển góc nhìn sang Sá Sùng - một đứa trẻ ngoan ngoãn - như người lặng lẽ chứng kiến toàn bộ sự việc và dần cảm nhận khoảng cách giữa các thành viên trong gia đình ngày một lớn. Đây là một lựa chọn có ý tứ, nhưng cách triển khai còn vụng về, chưa khai thác hết chiều sâu của góc nhìn này.
Về cuối, phim chủ động tạo ra một cú twist nhằm hóa giải chuỗi bi kịch, đưa câu chuyện chuyển hướng sang sắc thái nhẹ nhàng, phù hợp với không khí dịp Tết. Tuy nhiên, cách xử lý này không mới, vốn quen thuộc trong nhiều tiểu phẩm kịch phía Bắc, nên hiệu quả không thực sự rõ rệt, phần nào để lại cảm giác tiếc nuối.
Bù lại, Mùi phở ghi điểm ở chất lượng sản xuất khi quy tụ những gương mặt giàu kinh nghiệm. Sự tham gia của Dominic Pereira - tay máy nhiều năm cộng tác cùng Victor Vũ, và giám đốc kỹ thuật Trương Huyền Đức - người từng đảm nhiệm phần hình ảnh cho đại lễ A80 - giúp bộ phim có phần nhìn chỉn chu. Các khung hình được xử lý sinh động, đặc biệt là những cảnh liên quan đến ẩm thực, nơi bát phở hiện lên hấp dẫn và gợi cảm giác chân thực.
Về diễn xuất, dàn diễn viên nhìn chung thể hiện tròn vai. Diễn viên nhí Bảo Nam trong vai Sá Sùng mang đến hình ảnh một cậu bé ngây thơ, hiền lành nhưng đủ tinh tế để cảm nhận những rạn nứt trong gia đình. Xuân Hinh và Thu Trang tạo được sự cân bằng khi khắc họa những mâu thuẫn âm ỉ giữa bố chồng và nàng dâu.
 |
| Mùi phở khó chạm tới điểm hoàn vốn. |
Trong khi đó, dàn diễn viên phụ như Hà Hương, Chu Mạnh Cường, Tiến Lộc trong vai các con của ông Mùi mang lại những tương tác khá ăn ý. Những phản ứng vừa hài hước vừa có phần ngớ ngẩn của họ giúp tiết chế không khí căng thẳng, tạo khoảng thở cần thiết khi câu chuyện liên tục xuất hiện các xung đột.
Trong cuộc phỏng vấn với Tri Thức - Znews, đạo diễn Minh Beta cho biết Mùi phở cần đạt doanh thu ở mức hàng trăm tỷ đồng mới có thể hoàn vốn. Tuy nhiên, diễn biến phòng vé hiện tại cho thấy khả năng chạm tới con số này không cao, khi tác phẩm sớm hụt hơi trước các đối thủ cùng thời điểm.
Thực tế, với mức đầu tư và đội ngũ ê-kíp sẵn có, Mùi phở hoàn toàn đủ khả năng chạm đến điểm hòa vố nếu hướng đến một sản phẩm dễ tiếp cận và phù hợp số đông hơn.
Song đáng tiếc, điều đó đã không thể xảy ra.
Muốn vượt qua khó khăn, chúng ta phải có cái nhìn chính xác và thẳng thắn về những thử thách mà mình phải đối mặt. Cuốn sách Cố gắng đúng cách để thành công của tác giả Vương Nam tập hợp nhiều kinh nghiệm hữu ích để đương đầu với hàng loạt chông gai mà bạn đọc trẻ có thể gặp trên con đường lập nghiệp và khẳng định bản thân.
