Dữ liệu từ Bệnh viện Da Liễu TP.HCM cho thấy xu hướng đáng lo ngại khi các bệnh lây truyền qua đường tình dục ngày càng phổ biến ở người trẻ, trong đó nhóm 18-23 tuổi chiếm tới 53,3% tổng số ca. Thực tế này cho thấy bệnh không còn tập trung ở nhóm trưởng thành mà đang lan mạnh sang thanh thiếu niên.
Không chỉ sùi mào gà, các bệnh như giang mai và lậu cũng ghi nhận mức gia tăng nhanh ở nhóm tuổi này. Sự thay đổi trong hành vi tình dục, thiếu kỹ năng tự bảo vệ cùng tâm lý chủ quan là những yếu tố chính góp phần làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng trẻ.
 |
| Bệnh lây qua đường tình dục xuất hiện nhiều người bệnh ở độ tuổi dưới 18. Ảnh: BVCC. |
Giang mai tăng gấp đôi trong 5 năm
Bên cạnh xu hướng trẻ hóa, tốc độ gia tăng ca bệnh cũng là vấn đề đáng báo động. Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), trong giai đoạn 2020-2025, số ca giang mai tại TP.HCM tăng từ 4.899 lên 9.511 trường hợp, gần gấp đôi chỉ sau 5 năm. Trong khi đó, sùi mào gà tiếp tục là bệnh có số mắc cao nhất, đạt đỉnh hơn 38.000 ca vào năm 2023.
Sự chênh lệch giới tính cũng rất rõ rệt. Tỷ lệ mắc giang mai ở nam giới cao gấp 3 lần nữ giới, còn bệnh lậu ở nam cao hơn gần 11 lần. Điều này phản ánh đặc điểm lây truyền trong các nhóm nguy cơ cao, đồng thời đặt ra yêu cầu cần có các can thiệp chuyên biệt.
Theo các bác sĩ, nếu không có biện pháp kiểm soát hiệu quả, các bệnh STI không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn gây hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe sinh sản và chất lượng dân số.
 |
| Nốt sẩn, loét thân là dấu hiệu của bệnh giang mai. Ảnh: Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM. |
Một trong những nguyên nhân khiến bệnh STI gia tăng ở người trẻ là sự thiếu hụt kiến thức và kỹ năng phòng bệnh. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Phan Thúy, Giám đốc Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, cho biết đa số bệnh nhân chưa có thói quen tầm soát định kỳ, chỉ đi khám khi đã xuất hiện triệu chứng. Điều này khiến nhiều trường hợp phát hiện muộn, tăng nguy cơ biến chứng và lây lan.
"Đáng chú ý, bệnh viện ghi nhận không ít trường hợp dưới 18 tuổi đến khám mà không có người giám hộ hợp pháp đi cùng, gây khó khăn trong xử lý chuyên môn và pháp lý", bác sĩ Thuý nói.
Ngoài ra, tâm lý e ngại, xấu hổ và kỳ thị xã hội cũng là rào cản lớn khiến người bệnh, đặc biệt là giới trẻ, không chủ động tiếp cận dịch vụ y tế.
Đẩy mạnh can thiệp từ sớm
Trước thực trạng này, ngành y tế TP.HCM xác định cần can thiệp sớm, đặc biệt tại tuyến cơ sở. Chương trình phòng, chống STI năm 2026 đặt ra 3 mục tiêu trọng tâm:
- Nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở;
- Giảm tỷ lệ mắc các bệnh phổ biến trong cộng đồng;
- Tiến tới loại trừ lây truyền giang mai từ mẹ sang con.
Trong đó, việc tăng cường năng lực cho trạm y tế phường, xã được xem là giải pháp then chốt, giúp phát hiện sớm ca bệnh ngay từ cộng đồng.
Ngoài ra, Bệnh viện Da Liễu TP.HCM đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như xây dựng gói xét nghiệm theo nhóm nguy cơ, cải tiến quy trình tư vấn, và kết hợp điều trị sùi mào gà bằng laser CO₂ với tiêm vaccine HPV nhằm giảm tái phát.
Đơn vị cũng thiết lập quy trình phối hợp đa ngành với cơ quan bảo vệ trẻ em và lực lượng chức năng, nhằm xử lý các trường hợp liên quan đến người chưa thành niên một cách kịp thời và đúng quy định.
Trước xu hướng trẻ hóa của các bệnh STI, bác sĩ Thuý khuyến cáo người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, cần chủ động bảo vệ sức khỏe.
Việc sử dụng bao cao su trong mọi lần quan hệ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, dù không bảo vệ tuyệt đối với một số bệnh như HPV. Người dân cũng cần tránh các hành vi gây tổn thương niêm mạc, thận trọng khi sử dụng các sản phẩm không đảm bảo an toàn.
Tiêm vaccine phòng HPV, viêm gan B và sử dụng thuốc dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) đối với nhóm nguy cơ cao là những biện pháp hiệu quả cần được triển khai rộng rãi.
Đặc biệt, khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần giúp phát hiện sớm các bệnh không có triệu chứng rõ ràng. Đây là yếu tố quan trọng trong kiểm soát dịch bệnh.
Trong bối cảnh các bệnh lây truyền qua đường tình dục ngày càng lan rộng ở người trẻ, việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và chủ động phòng ngừa được xem là chìa khóa để kiểm soát dịch bệnh.
Bên cạnh nỗ lực của ngành y tế, HCDC cho biết sự tham gia của gia đình, nhà trường và toàn xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe thanh thiếu niên, nhóm đang chịu tác động rõ rệt nhất của xu hướng “trẻ hóa” bệnh hiện nay.
Thế nào là chế độ ăn kiêng tốt nhất? Làm thế nào để ngừng lo lắng về cân nặng và tập trung vào việc sống lành mạnh? Để giải quyết mối quan tâm về vấn đề này, mục Sức khỏe của Znews giới thiệu bạn cuốn sách Chỉ dẫn để sống khỏe toàn diện của tác giả Shaun Francis. Sách sẽ giúp người đọc tập trung việc ăn uống lành mạnh, rèn luyện thể chất và giữ tinh thần minh mẫn trong thời buổi bận rộn.
