|
- Israel tuyên bố đã hạ sát ông Esmail Khatib - Bộ trưởng Tình báo Iran - trong một cuộc không kích đêm qua.
- Iran xác nhận hai quan chức tử vong, gồm: ông Ali Larijani (Thư ký An ninh) và ông Gholamreza Soleimani (Chỉ huy Basij). Lễ tang được tổ chức tại Tehran vào hôm nay.
- Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã chính thức ủy quyền cho quân đội "ám sát bất kỳ quan chức cấp cao nào của Iran mà không cần phê duyệt bổ sung".
- Mức độ khốc liệt của các cuộc không kích vào Iran đang ngày càng gia tăng, đánh dấu một giai đoạn mới đầy nguy hiểm trong cuộc xung đột này.
Giá dầu tăng vọt
Thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu chao đảo vì đòn trả đũa Trung Đông. Ngày 18/3, giá dầu thế giới tăng vọt sau các cuộc tập kích nhắm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu. Dầu WTI tiến sát 99 USD/thùng, dầu Brent đạt 107 USD và khí đốt châu Âu tăng 6%. Điểm nóng nhất là khu phức hợp Ras Laffan của Qatar - nơi cung cấp 20% LNG toàn cầu - bị hư hại nặng do tên lửa Iran. Trước đó, Israel đã đánh trúng mỏ South Pars của Iran, trong khi cơ sở Habshan tại UAE cũng phải đóng cửa để đảm bảo an toàn.
Thị trường tài chính ghi nhận đợt bán tháo mạnh. Chứng khoán Nhật Bản và Hàn Quốc lao dốc khoảng 3%. Trong khi đồng USD tăng giá, vàng lại giảm 8% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Chủ tịch Fed Jerome Powell tuyên bố chưa hạ lãi suất do áp lực lạm phát từ cú sốc dầu mỏ (giá dầu đã tăng tổng cộng 50% từ đầu cuộc chiến).
|
| Cuộc khủng hoảng Trung Đông khiến thị trường năng lượng biến động nghiêm trọng. |
Ông Trump dọa "xóa sổ" Iran để gây áp lực với đồng minh
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai ý định "tiêu diệt phần còn lại" của Iran và để các quốc gia khác tự xử lý vấn đề tại eo biển Hormuz. Ông cho rằng một đòn quyết định như vậy sẽ buộc các đồng minh "thiếu hợp tác" - ám chỉ khối NATO - phải lập tức hành động.
"Tôi tự hỏi chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta 'xóa sổ' phần còn lại của nhà nước khủng bố Iran, rồi để các quốc gia đang sử dụng eo biển này - thay vì chúng ta - phải tự chịu trách nhiệm? Điều đó sẽ khiến một số 'đồng minh' chậm chạp của chúng ta phải hành động, và thật nhanh!!!", nhà lãnh đạo Mỹ viết.
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh hàng loạt đồng minh như Nhật Bản, Anh và Liên minh châu Âu (EU) đồng loạt xác nhận không tham gia chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhắm vào Iran. Các quốc gia châu Âu cũng phản đối yêu cầu của ông Trump về việc dùng vũ lực mở lại eo biển Hormuz sau khi Tehran đình chỉ phần lớn hoạt động vận tải qua tuyến đường trọng yếu này.
Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã tàn phá trung tâm dầu khí trọng yếu của Iran
Tổng thống Donald Trump khẳng định ông hiện chưa muốn đạt được một thỏa thuận với Iran, đồng thời tuyên bố Mỹ đã tàn phá hoàn toàn một đầu mối xuất khẩu dầu khí quan trọng của chính quyền Tehran.
Trước đó vào thứ Bảy, nhà lãnh đạo Mỹ thông báo quân đội đã tập kích đảo Kharg nhưng quả quyết chỉ nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng dầu khí then chốt vẫn được bảo toàn. Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn mới nhất, ông lại cho biết hòn đảo đã bị san phẳng và để ngỏ khả năng thực hiện thêm các đợt tấn công tiếp theo.
"Chúng tôi đã tàn phá hoàn toàn nơi đó", ông Trump trả lời NBC News. "Tuy nhiên tôi chưa động đến các đường dẫn năng lượng, vì việc xây dựng lại chúng sẽ mất rất nhiều năm".
| |
| Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Tehran đã khiến hàng trăm đội tàu chở dầu bị mắc kẹt. Ảnh: Bloomberg. |
NATO thảo luận phương án mở lại eo biển Hormuz
Ngày 18/3, Tổng thư ký NATO Mark Rutte xác nhận các đồng minh đang thảo luận để tìm ra giải pháp tập thể nhằm khai thông eo biển Hormuz.
Trong chuyến thăm Na Uy, ông nhấn mạnh các nước thành viên đều nhất trí về tính cấp thiết của việc mở lại tuyến đường thương mại quốc tế. NATO đang phối hợp chặt chẽ để xác định lộ trình cụ thể nhằm giải quyết bế tắc tại khu vực này.
Iran xác nhận Israel đã hạ sát Bộ trưởng Tình báo
Sáng 18/3, Tổng thống Masoud Pezeshkian chính thức xác nhận Bộ trưởng Tình báo Esmaeil Khatib đã tử vong sau đòn tấn công của Israel. Viết trên mạng xã hội X, nhà lãnh đạo Iran kịch liệt lên án hành động này là một "vụ ám sát hèn hạ".
| |
| Bộ trưởng Tình báo Iran Esmail Khatib. Ảnh: Tehran Times. |
Việc mất đi cùng lúc người đứng đầu ngành tình báo và các lãnh đạo an ninh then chốt là đòn giáng mạnh vào bộ máy điều hành của Tehran.
"Israel đang chuyển dịch mục tiêu từ các cơ sở quân sự sang việc triệt hạ trực tiếp 'bộ não' của chính quyền Iran," một chuyên gia phân tích tại Trung Đông nhận định.
Lễ tang của các vị lãnh đạo này được tổ chức tại thủ đô Tehran vào cuối ngày hôm nay trong bầu không khí căng thẳng, giữa bối cảnh quân đội Israel đã được bật đèn xanh để thực hiện các vụ ám sát không cần phê duyệt bổ sung.
Vật thể bí ẩn rơi trúng nhà máy hạt nhân Iran
Một vật thể bí ẩn đã rơi trúng khuôn viên nhà máy điện hạt nhân Bushehr - cơ sở duy nhất đang hoạt động của Iran vào tối 18/3. IAEA xác nhận không có thiệt hại hạ tầng hay thương vong. Tuy nhiên, sự cố làm dấy lên lo ngại về thảm họa phóng xạ trong bối cảnh cuộc chiến giữa Israel-Mỹ và Iran đang leo thang.
Tập đoàn Rosatom (Nga), đơn vị vận hành nhà máy, cho biết vụ việc xảy ra sát tổ máy đang hoạt động. Hiện có khoảng 480 công dân Nga tại đây và các đợt sơ tán đang được chuẩn bị. Dù tình trạng phóng xạ hiện vẫn bình thường, rủi ro rò rỉ là mối đe dọa sinh tồn với các quốc gia vùng Vịnh do sự phụ thuộc vào các nhà máy khử mặn nước biển.
Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi khẩn thiết kêu gọi các bên kiềm chế để tránh tai nạn hạt nhân.
UAE chỉ trích gay gắt Israel nhắm vào an ninh năng lượng
Trong một động thái hiếm hoi kể từ khi cuộc chiến Mỹ - Israel và Iran bùng nổ, Bộ Ngoại giao Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức lên tiếng chỉ trích hành động của Tel Aviv.
UAE nhận định việc nhắm mục tiêu vào các cơ sở năng lượng không chỉ là sự leo thang nguy hiểm mà còn đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng thế giới và sự ổn định của toàn khu vực.
Abu Dhabi nhấn mạnh yêu cầu các bên phải tuân thủ luật pháp quốc tế, tuyệt đối tránh tấn công các hạ tầng dân sự thiết yếu trong mọi hoàn cảnh.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar chỉ trích cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt ngoài khơi của Iran là "bước đi nguy hiểm và vô trách nhiệm".
Iran: Sẽ biến hạ tầng năng lượng kẻ thù thành tro
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đưa ra lời cảnh báo thông qua hãng tin Mehr ngay sau vụ tấn công tại miền Nam nước này.
Người phát ngôn Bộ Chỉ huy Khatam al-Anbiya tuyên bố sẽ Iran sẽ đáp đã bằng cách "thiêu rụi và biến thành tro bụi" các hạ tầng nhiên liệu, năng lượng và khí đốt của kẻ thù.
Phía Iran khẳng định Mỹ - Israel sẽ phải trả giá bằng cả sinh mạng binh lính lẫn danh dự. Vụ tấn công vào South Pars - mỏ khí đốt lớn nhất thế giới - được xem là một "tử huyệt" kinh tế, giải thích cho phản ứng dữ dội từ cả đồng minh lẫn đối thủ trong khu vực.
Trong tuyên bố được hãng tin bán chính thức Tasnim đăng tải hôm thứ Tư, giới chức Iran cho biết 5 cơ sở tại Ả Rập Xê-út, UAE và Qatar "sẽ trở thành mục tiêu trong vài giờ tới" gồm có: Nhà máy lọc dầu SAMREF và khu phức hợp hóa dầu Jubail ở Ả Rập Xê-út. Mỏ khí Al Hosn ở UAE và nhà máy lọc dầu Ras Laffan, khu phức hợp hóa dầu và công ty cổ phần Mesaieed ở Qatar.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...




