 |
Hàng triệu trẻ em đã bị đẩy vào khủng hoảng bởi cuộc chiến ở Trung Đông, Guardian đưa tin.
Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), hơn 340 trẻ em đã thiệt mạng và hàng nghìn em khác bị thương kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng nổ.
Sự kiện gây thương vong lớn nhất cho trẻ em được ghi nhận xảy ra ngay trong ngày đầu tiên của chiến sự, khi cuộc tấn công bằng tên lửa của Mỹ vào trường học Iran khiến ít nhất 160 học sinh và giáo viên thiệt mạng.
Việc Israel mở rộng không kích tại Lebanon, cùng các cuộc tấn công liên tiếp tại Bờ Tây và Dải Gaza, cũng làm trầm trọng thêm tình hình. Trên toàn khu vực, hơn 1,2 triệu trẻ em đã phải rời bỏ nhà cửa.
“Trẻ em trong khu vực đang phải chứng kiến bạo lực kinh hoàng, trong khi chính các hệ thống và dịch vụ vốn được thiết kế để bảo vệ các em cũng đang bị tấn công”, giám đốc điều hành UNICEF, Catherine Russell, cho biết.
 |
| Trẻ em nghỉ ngơi trong lều tại khu trại tạm thời sau khi căng thẳng leo thang giữa Hezbollah và Israel. Ảnh: Yara Nardi/Reuters. |
Buộc phải rời bỏ nhà cửa
Theo đánh giá của UNICEF, hơn 1,1 triệu người, trong đó có gần 400.000 trẻ em, đã buộc phải rời bỏ nhà cửa do các cuộc không kích và lệnh di dời của Israel tại Lebanon. Gần 90% trong số này đang sống bên ngoài các khu trú ẩn. Nhiều người phải ngủ ngoài đường.
Nidal Ahmed (52 tuổi), cùng hai con đang sống trong túp lều tại một khu trại tạm bợ cùng hàng trăm gia đình khác ở Biel - khu vực hộp đêm ở Beirut (Lebanon).
“Tôi cố che chắn để tránh mưa, nhưng sáng nào chúng tôi cũng tỉnh dậy với đệm ướt sũng”, anh nói.
Đây là lần thứ hai Ahmed phải di dời. Ngôi nhà của anh ở Tyre bị phá hủy trong cuộc không kích vào ngày thứ hai của cuộc chiến Israel - Hezbollah. Ngôi nhà của em trai anh ở vùng ngoại ô phía nam Beirut cũng bị Israel yêu cầu sơ tán chỉ vài ngày sau khi anh chạy tới đó.
“Bây giờ đã là 17h nhưng chúng tôi chưa có gì để ăn”, Ahmed nói, trong khi cô con gái 8 tháng tuổi Zahraa ngồi trước mặt với bộ đồ dính bẩn. “Tôi chỉ có thể cho các con uống trà và ăn bánh mì. Với một đứa trẻ nhỏ như thế này, ăn bánh mì là không phù hợp, nhưng biết làm sao được?”
Sau một tháng sống cảnh lang thang, Ahmed đã cạn kiệt tiền để nuôi con. Anh phải dựa vào sự giúp đỡ của các tổ chức địa phương. Tuy nhiên, những tổ chức này thường chỉ phân phát một bữa và không thể ngày nào cũng tới.
Vệ sinh cũng là vấn đề lớn. Cậu con trai 3 tuổi của anh, Ahmad, nói rằng chỉ được tắm mỗi tuần một lần vào thứ Sáu, khi cha lái xe 30 phút chở gia đình tới nhà bạn để dùng phòng tắm.
Còn với nhu cầu cấp thiết hơn, hàng trăm gia đình tại khu trại phải dùng chung một nhà vệ sinh. Họ phải xếp hàng nửa tiếng để sử dụng, mà thậm chí không có nước.
 |
| Em bé người Palestine bị thương trong một cuộc tấn công của Israel được đưa đến Bệnh viện Al-Shifa tại Thành phố Gaza. Ảnh: Anadolu. |
Đại diện UNICEF tại Lebanon, Marcoluigi Corsi, cảnh báo tình trạng di dời sẽ để lại hậu quả lâu dài đối với trẻ em ở Trung Đông.
“Vòng luẩn quẩn không ngừng của bom đạn và ly tán đang làm trầm trọng thêm tổn thương tâm lý, khắc sâu nỗi sợ hãi và đe dọa gây ra tổn hại cảm xúc lâu dài, nghiêm trọng”, ông cho hay.
Ahmed cho biết anh đã thấy những ảnh hưởng này ở chính con mình. Mỗi khi máy bay phản lực Israel ném bom, con trai anh lại hoảng loạn chạy đi tìm chỗ trốn vì nghĩ bom sẽ rơi trúng mình.
Những con số thương tâm
Dù chiến sự với Iran không mở thêm mặt trận mới tại Gaza, nó làm gia tăng bất ổn và dẫn đến việc Israel tăng cường các hoạt động quân sự.
Giới chức y tế tại Gaza cho biết ít nhất 50 người Palestine đã thiệt mạng do lực lượng Israel, kể từ khi xung đột Mỹ - Israel và Iran bắt đầu hơn một tháng trước.
Số trẻ em tử vong chưa rõ, nhưng ngày 29/3, các cuộc không kích của Israel vào trạm kiểm soát đã khiến ít nhất 6 người thiệt mạng, trong đó có một bé gái.
Dải Gaza vẫn chưa phục hồi sau 23 tháng bị Israel oanh kích - khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng và phá hủy nhiều bệnh viện, trường học.
Tổng số trẻ em thiệt mạng trong cuộc xung đột ở Gaza đã vượt 20.000 vào cuối năm 2025, theo tổ chức Save the Children.
Việc đóng cửa và hạn chế đi lại tại Gaza do leo thang xung đột cũng làm gián đoạn việc tiếp cận dịch vụ cơ bản. Các cửa khẩu vào Gaza bị đóng trong những ngày đầu chiến sự, khiến viện trợ nhân đạo và hàng hóa thương mại bị đình trệ.
Trong khi đó, tại Israel, ít nhất 4 trẻ em thiệt mạng do tên lửa trả đũa từ Iran. Một trong những vụ tấn công nghiêm trọng nhất xảy ra ngày 1/3, khi tên lửa Iran đánh trúng thành phố Beit Shemesh ở miền Trung Israel.
 |
| Lực lượng cứu hộ sơ tán trẻ em khỏi khu vực bị ảnh hưởng ở Bnei Brak sau khi Iran phóng tên lửa về phía Israel. Ảnh: Nir Elias/Reuters. |
Gián đoạn học tập
Vụ không kích của Mỹ vào một trường tiểu học tại Minab ngày 28/2 đã khiến nhiều người thiệt mạng, phần lớn là bé gái từ 7 đến 12 tuổi.
Đây là một trong những vụ việc nghiêm trọng nhất trong cuộc chiến Mỹ - Israel và Iran cho đến nay, và đã bị UNESCO mô tả là “vi phạm nghiêm trọng” luật pháp quốc tế.
Các cuộc tấn công liên tiếp trên khắp khu vực Trung Đông đang phá hủy cơ sở hạ tầng thiết yếu đối với trẻ em, bao gồm bệnh viện, trường học, hệ thống nước và vệ sinh.
 |
| Người dân thương tiếc trong ngày tang lễ của các nạn nhân sau vụ tấn công được báo cáo vào một trường học ở Minab, Iran. Ảnh: Amirhossein Khorgooei/ISNA/WANA. |
Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran cho biết 316 cơ sở y tế và 763 trường học đã bị hư hại nặng hoặc phá hủy bởi các cuộc tấn công của Israel với sự hậu thuẫn từ Mỹ.
Những cuộc tấn công này, cùng với tình trạng bạo lực đang lan rộng, đã làm gián đoạn việc học tập.
Tổ chức Save the Children cho biết ít nhất 52 triệu trẻ em trong độ tuổi đi học trên toàn khu vực bị gián đoạn việc học, phải chuyển sang học trực tuyến hoặc hoàn toàn không được học.
Tại Israel, các trường học cũng nhiều lần phải đóng cửa trên diện rộng. “Trong mọi cuộc xung đột, lớp học thường là một trong những nơi đóng cửa đầu tiên và mở cửa trở lại muộn nhất. Mỗi buổi học bị bỏ lỡ đều làm sâu thêm vết sẹo chiến tranh", Ahmad Alhendawi, giám đốc khu vực Trung Đông, Bắc Phi và Đông Âu của Save the Children, cho biết.
Ông nói thêm không phải đứa trẻ nào cũng có thể thoát khỏi bạo lực hoặc đủ điều kiện học trực tuyến. "Với những trẻ em dễ tổn thương nhất, một khi rời trường, nhiều em sẽ không bao giờ quay lại”, ông cho hay.
Ông nhấn mạnh trường học là khu vực được bảo vệ, và việc tấn công vào đó có thể cấu thành hành vi vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế.
Ngoài lo ngại trên, Mỹ và Israel mới đây được cho đã tiến hành cuộc tấn công vào các cơ sở y tế, theo Al Jazeera.
Hôm 2/4, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian kêu gọi các tổ chức y tế quốc tế ứng phó với những cuộc tấn công vào cơ sở y tế ở Iran, bao gồm Viện Pasteur ở Tehran. Đây là trung tâm quan trọng mà giới chức Iran cho biết đã bị nhắm mục tiêu.
Viện Pasteur tiến hành nghiên cứu về bệnh truyền nhiễm, sản xuất vaccine và sản phẩm sinh học, đồng thời cung cấp dịch vụ chẩn đoán tiên tiến.
Trung tâm này đóng vai trò then chốt trong việc chống lại bệnh đặc hữu như tả.
"Cuộc xung đột ở Iran và khu vực đang ảnh hưởng đến việc cung cấp dịch vụ y tế và sự an toàn của nhân viên y tế, bệnh nhân cùng người dân có mặt tại cơ sở y tế", tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, cảnh báo.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
