Bên lề Hội nghị Tăng cường nội địa hóa và Phát triển hệ thống nhà cung cấp 2026 của Vingroup mới đây, các đối tác cung ứng của VinFast đã chia sẻ với Tri Thức - Znews về quá trình nâng cấp năng lực sản xuất, mở rộng kinh doanh và những thách thức khi tham gia chuỗi cung ứng của hãng xe điện lớn nhất Việt Nam.
Điểm chung ở nhiều doanh nghiệp là sự thay đổi về vai trò. Từ những đơn vị cung cấp máy móc, thiết bị hoặc linh kiện cho xe máy điện, họ từng bước tham gia sâu hơn vào ngành sản xuất ôtô, đảm nhận các công đoạn phức tạp và mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.
Từ cung cấp thiết bị đến làm chủ công đoạn sản xuất
Weldcom là một trong những doanh nghiệp có quá trình chuyển đổi rõ nét. Trước khi hợp tác với VinFast, công ty hoạt động trong lĩnh vực thiết bị và dịch vụ gia công kim loại, lấy công nghệ hàn làm thế mạnh.
Theo lãnh đạo Weldcom, cơ hội tham gia chương trình nội địa hóa của VinFast từ năm 2018 đưa doanh nghiệp tiến sâu hơn vào ngành sản xuất ôtô. Ban đầu, doanh nghiệp đảm nhiệm vai trò thiết kế, triển khai và lắp đặt dây chuyền sản xuất xe máy điện cho VinFast. Sau đó, công ty đảm nhận việc tích hợp, triển khai dây chuyền sản xuất thân vỏ cho nhà máy ôtô tại Hải Phòng, trên cơ sở dây chuyền sẵn có của FFT.
Bà Hồ Nga, Phó tổng giám đốc Weldcom, cho biết dự án đánh dấu bước chuyển của doanh nghiệp từ tích hợp các hệ thống tự động hóa riêng lẻ sang làm tổng thầu đồng bộ dây chuyền, từ thiết kế, triển khai, quản lý dự án đến đưa dây chuyền vào sản xuất.
 |
| Các doanh nghiệp trong nước đang từng bước tham gia sâu hơn vào lĩnh vực sản xuất ôtô, đảm nhận các công đoạn phức tạp và mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. Ảnh: VinFast. |
Sau nhà máy ở Hải Phòng, Weldcom tiếp tục triển khai dây chuyền thân vỏ ôtô tại nhà máy ở Hà Tĩnh và tham gia các dự án ở Ấn Độ, Indonesia. Doanh nghiệp cho biết đã tích hợp dây chuyền cho các dòng xe VinFast VF 3, VF 5, VF 6, VF 7, VF 8 và VF 9 tại các thị trường này.
Quá trình hợp tác mở rộng nhanh chóng về quy mô. Từ năm 2018 đến hết năm 2025, giá trị hợp đồng Weldcom ký với công ty xe điện của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đã vượt 200 triệu USD. Riêng năm 2025, công ty triển khai đồng thời 11 dự án dây chuyền thân vỏ ôtô.
Bà Nga cho biết quy mô Weldcom đã tăng khoảng 300% so với năm 2018. Doanh thu hiện tại của công ty ở mức 3.000-4.000 tỷ đồng/năm, trong đó VinFast là khách hàng lớn nhất, chiếm khoảng 60%.
Tương tự, Automech cũng có bước chuyển lớn từ nhà cung cấp máy móc, thiết bị sang sản xuất linh kiện và cụm chi tiết cho ôtô sau hợp tác với VinFast.
Ông Lương Đức Thụ, Chủ tịch HĐQT Automech, cho biết doanh nghiệp hiện cung cấp hàng nghìn mã linh kiện, phần lớn là chi tiết thân vỏ cho hãng xe điện Việt Nam. Công ty còn sản xuất khung cho 2 mẫu xe buýt điện và cụm CCB cho 3 mẫu ôtô VinFast.
Theo ông Thụ, Automech đã tăng từ khoảng 200 nhân sự giai đoạn trước lên hơn 1.000 người, đồng thời vận hành 3 nhà máy sản xuất. Sau các hợp tác với VinFast, doanh số công ty tăng từ 800 tỷ đồng lên 1.300 tỷ đồng trong 3 năm gần đây. Trong năm 2025, doanh thu nhà cung ứng này đạt 1.500 tỷ đồng và dự kiến năm nay thu về 2.000 tỷ đồng.
 |
| Dây chuyền hàn tự động do Weldcom thi công tại nhà máy VinFast Hà Tĩnh. Ảnh: Weldcom. |
Để đáp ứng nhu cầu sản xuất của đối tác, ông Thụ cho biết công ty vẫn đang mở rộng năng lực sản xuất, với nhà máy thứ 3 tại Vũng Áng, Hà Tĩnh. Automech cũng khảo sát khả năng xây dựng nhà máy linh kiện tại Ấn Độ, theo hướng tiếp cận các cơ sở sản xuất VinFast ở thị trường nước ngoài.
Trong khi đó, Kimsen từng là nhà cung ứng các sản phẩm nhôm phục vụ xe máy điện VinFast nhưng sau đó đã mở rộng sang cung ứng các chi tiết ôtô. Doanh nghiệp hiện là nhà sản xuất thanh gia cường ngưỡng cửa, linh kiện cản, các bộ phận phục vụ hàn vỏ pin và khung sườn tăng cứng.
Ông Dương Minh Hải, lãnh đạo phụ trách sản xuất Kimsen, cho biết doanh thu từ nhóm hàng VinFast năm nay vào khoảng 600 tỷ đồng, tương đương 40-50% tổng doanh thu doanh nghiệp, ước tính khoảng 1.300 tỷ đồng năm nay.
Theo ông Hải, Kimsen đã duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình 20-30%/năm trong 3 năm gần đây; riêng năm nay dự kiến tăng khoảng 40%. Để theo kịp nhu cầu của đối tác, công ty cũng liên tục phải đầu tư máy móc, khuôn mẫu và cải tiến quy trình sản xuất.
Tương tự các nhà cung ứng lớn của VinFast, Kimsen hiện cũng đang sản xuất linh kiện cho các nhà máy VinFast tại Indonesia và Ấn Độ. Ngoài nhóm khách hàng VinFast, lãnh đạo Kimsen cho biết doanh nghiệp còn sản xuất linh kiện cho các tập đoàn đa quốc gia, với khoảng 50% sản lượng xuất khẩu phục vụ nhóm khách hàng quốc tế.
Cùng nằm trong nhóm các nhà cung ứng của VinFast, CNC Hà Nội hiện cung cấp các sản phẩm phục vụ vận chuyển và lưu kho như pallet, xe đẩy linh kiện, lồng thép, giá kệ kho và giải pháp đóng gói.
Doanh nghiệp bắt đầu cung ứng gián tiếp cho VinFast từ năm 2017, sau đó trở thành nhà cung cấp trực tiếp từ năm 2025. Nhu cầu đóng gói các chi tiết dập để xuất khẩu sang Indonesia và Ấn Độ tăng, kéo theo nguồn việc nhiều hơn, khiến CNC Hà Nội phải đầu tư nhà máy chuyên sản xuất pallet.
Theo thông tin được lãnh đạo doanh nghiệp chia sẻ, trong 9 tháng đầu năm, công ty đã cung cấp gần 100.000 đơn vị bao bì, đóng gói cho đối tác. Đơn hàng tăng khiến CNC Hà Nội phải mở rộng năng lực sản xuất và phát triển sản phẩm phù hợp với yêu cầu vận chuyển linh kiện.
Tăng trưởng cao đi kèm áp lực lớn
Dù ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao khi có khách hàng lớn là VinFast, việc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng ôtô đòi hỏi các nhà cung cấp phải đầu tư năng lực sản xuất, nâng tiêu chuẩn chất lượng và tổ chức vận hành ở quy mô lớn hơn.
Lãnh đạo Weldcom cho biết bên cạnh áp lực về độ phức tạp của công nghệ, nhà cung ứng còn phải đáp ứng yêu cầu cao về tiến độ và chất lượng. Bà Nga cho biết các dự án thường có tiêu chuẩn kỹ thuật cao, thời gian triển khai gấp và yêu cầu nghiệm thu nghiêm ngặt. Những yếu tố này cùng lúc tạo sức ép lên việc tổ chức, quản lý và điều hành dự án.
Để đáp ứng, Weldcom phải linh hoạt huy động nhân sự, chuyên gia và liên tục bổ sung năng lực. Công ty xác định phát triển đội ngũ kỹ sư, đầu tư nghiên cứu và phát triển, xây dựng nhà máy để tăng nội địa hóa và tối ưu giá thành là những hướng đi trọng tâm.
Bên cạnh đó, tỷ trọng doanh thu lớn từ một khách hàng cũng đặt ra bài toán dài hạn với các nhà cung ứng này. Với việc đối tác VinFast hiện chiếm khoảng 60% tổng doanh thu, Weldcom muốn tận dụng cơ hội tăng trưởng từ hãng xe điện Việt Nam, đồng thời phát triển thêm các lĩnh vực và thị trường khác để cân bằng cơ cấu doanh thu.
Công ty đang hợp tác với Thaco trong mảng xe du lịch và muốn mở rộng sang các lĩnh vực, thị trường khác khi xây dựng được đội ngũ đủ năng lực. Mahindra và Tata tại Ấn Độ được bà Nga nhắc đến như những đối tác tiềm năng trên thị trường quốc tế.
Với các nhà cung cấp khác, yêu cầu mở rộng sản xuất cũng kéo theo nhu cầu đầu tư. Automech phải chuẩn bị năng lực đầu tư và vận hành khi khảo sát khả năng xây dựng nhà máy ở Ấn Độ. Kimsen đầu tư máy móc, khuôn mẫu và cải tiến quy trình để đáp ứng yêu cầu của sản phẩm mới.
 |
| Theo đại diện Vingroup, một số mẫu xe nhỏ của VinFast đã đạt tỷ lệ nội địa hóa 80%. Ảnh: VIC. |
Bên cạnh áp lực từ khách hàng, các doanh nghiệp Việt Nam còn phải giải quyết những hạn chế của hệ sinh thái cung ứng trong nước.
Theo bà Nga, nguồn nguyên vật liệu, quy mô thị trường và sự thiếu đồng bộ giữa các nhà cung cấp có thể hạn chế khả năng mở rộng sản xuất. Nhiều doanh nghiệp trong nước vẫn có quy mô vừa và nhỏ, trong khi chuỗi công nghiệp đòi hỏi nguồn cung ổn định, khả năng phối hợp và năng lực đáp ứng sản lượng lớn.
Bà Nga cho biết Weldcom mong muốn phát triển mạng lưới đối tác trong nước có thể tham gia những phần việc phù hợp. Đồng thời kỳ vọng các doanh nghiệp có tư duy và chiến lược dài hạn cùng hình thành hệ sinh thái cung ứng, qua đó hỗ trợ nhau tiến sâu hơn vào ngành sản xuất công nghiệp và ôtô.
Trong khi đó, bà Thái Thị Thanh Hải, Phó chủ tịch Vingroup, cho hay VinFast đang hướng đến mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa từ 60% lên 80%. Hiện một số dòng xe nhỏ đã đạt tỷ lệ này, trong khi các dòng xe lớn vẫn cần nâng cao tỷ trọng.
Để thực hiện mục tiêu, VinFast cho biết sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp nội địa trong giai đoạn đầu tham gia chuỗi cung ứng nhằm cạnh tranh với các nhà cung cấp nước ngoài, đặc biệt là những doanh nghiệp có lợi thế về giá. Tuy nhiên, bà Hải khẳng định sự hỗ trợ có thời hạn và không phải "vô điều kiện".
Cũng theo lãnh đạo Vingroup, doanh nghiệp nội địa có thể được hỗ trợ cải tiến chất lượng thông qua đánh giá, tư vấn quy trình, kỹ thuật hoặc sản xuất nếu có mong muốn hợp tác và cam kết cải tiến. Nhà cung cấp quy mô nhỏ cũng có thể được xem xét chia nhỏ sản lượng để bắt đầu tham gia, nhưng cần nâng năng lực để đáp ứng khối lượng lớn hơn khi nhu cầu tăng.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
