Nếu ai đó muốn biết định nghĩa của cụm từ hot trend “thao túng tâm lý”, hãy cho họ xem cách Tây Ban Nha làm khổ tuyển Pháp ở bán kết World Cup 2026. Kylian Mbappe phát cáu vào cuối trận, đã ghi tận 8 bàn trước đó mà lại vô phương trước mành lưới Unai Simon. Michael Olise tắt điện, ra nghỉ sớm. Toàn đội Pháp như gà mắc tóc và bị loại theo cách không ngờ.
 |
| Tây Ban Nha thắng thuyết phục Pháp. |
Từ “Bò tót” hóa “Cáo già”
Sai lầm cá nhân của Lucas Digne dẫn đến quả phạt đền đầu trận là bước ngoặt. Nhưng đáng nói là cái cách Tây Ban Nha tận dụng trọn vẹn cơ hội (như chuyện Mikel Oyarzabal sút thành công cả 5 quả phạt đền trước đó) và không cho đối phương cơ hội sửa sai. Pháp sút 10 lần cả trận, bằng đối thủ, trúng đích 3, nhưng trong đó không có cơ hội lớn (big chance) nào.
Để rồi, khi "Gà trống Gaulois" vẫn đang khổ sở, Tây Ban Nha đâm thêm nhát kiếm có phần gây... ức chế. Đó thực sự là một đòn du kích, khi hậu vệ phải Pedro Porro lẻn xuống sau lưng hàng thủ và dứt điểm bén như thể anh đang chơi tiền đạo.
Cũng bị dẫn 0-2 giữa hiệp hai như Argentina trước Ai Cập, nhưng Pháp biết đối thủ của họ là quá khó để lật kèo. Ngay cả khi bị chính Argentina dẫn 0-2 đến tận phút 80 chung kết World Cup 2022, cảm giác vẫn không bất lực như phút 58 trận này.
 |
| Đòn du kích của Pedro Porro suýt khiến Pháp vỡ trận. |
Giành vé vào chung kết, Tây Ban Nha thậm chí cho thấy cảm giác họ vẫn chưa chơi hết sức. Đội tuyển chẳng bùng nổ, chẳng rực lửa, chẳng khiến người ta tỉnh như sáo giữa màn đêm như mùa hè nước Đức hai năm trước.
Niềm hy vọng số một Lamine Yamal của Tây Ban Nha mới có 1 bàn trước Saudi Arabia. Chiếc còn lại trong “đôi cánh thiên thần” năm xưa Nico Williams dự bị mòn mỏi vì sa sút. Giữa bối cảnh đó, Oyarzabal trở thành chân sút số một của đội với 5 bàn; có thể vỗ ngực chẳng kém cạnh ai, nhưng thực tế vốn chỉ chơi cho Real Sociedad, chưa từng được xem là ngôi sao. Đặt Oyarzabal cạnh những tên tuổi lừng lẫy khác trong danh sách ghi bàn nghe thật kỳ lạ.
Trước Pháp, Tây Ban Nha hạ sát hai ông lớn khác là Bỉ và Bồ Đào Nha theo cách còn “cáo” hơn: tung quân bài dự bị Mikel Merino vào sân “vung dao” ở các phút 90+1 và 88, khiến đối phương không còn đủ thời gian gỡ hòa.
"Bò tót" phần nào chưa gây thỏa mãn so với khả năng, nhưng hiệu quả húc các chướng ngại là tối đa. Sau 16 năm, họ lần thứ hai trong lịch sử vào chung kết World Cup. Và thú vị đến rợn người khi họ có nhiều điểm trùng hợp với tập thể huyền thoại 2010: cùng ở bảng H, cũng là ĐKVĐ EURO như Andres Iniesta và đồng đội năm xưa. World Cup năm nay cũng khai mạc vào ngày 11/6, với ca sĩ Shakira trở lại hát bài chính thức.
 |
| Nhà vô địch Tây Ban Nha từng khởi đầu bằng một thất bại. |
Bóng dáng các huyền thoại
Sự trùng khớp về chặng đường còn ấn tượng hơn những nét tâm linh: Mở màn ngày hội trên đất Nam Phi 2010, Tây Ban Nha thua sốc Thụy Sĩ 0-1 dù áp đảo tuyệt đối suốt 90 phút, kiểm soát bóng tới 73%, tung 25 cú sút. Đội hình siêu mạnh của thế hệ vàng hoàn toàn bế tắc, HLV Vicente del Bosque cũng bất lực: “Chúng tôi đã cố gắng chiến đấu theo mọi bài bản mình có, nhưng không tài nào ghi được bàn”.
Và đây là cách ngài râu kẽm điều chỉnh: Bớt bài bản đi, chắt lọc khoảnh khắc hơn để thắng hai trận còn lại của vòng bảng; và rồi từ vòng knock-out là một bộ mặt không ai ngờ tới. Tây Ban Nha chơi chắc chắn và có nét thực dụng đến không ngờ. Họ giữ sạch lưới hoàn toàn trong hành trình còn lại, thắng cả 4 trận đều với tỷ số 1-0, gồm cả chung kết.
"La Roja" 16 năm sau đang đi lại con đường ấy. 27 cú sút bất thành trong trận ra quân trước Cape Verde là cú sốc lớn. Dù là hòa 0-0, tỷ lệ cầm bóng 74% và số bàn thắng kỳ vọng 2,1 vẫn gói gọn bằng hai chữ thất vọng. Bên kia chiến tuyến, thủ môn Vozinha được chấm đến 9,7 điểm, cản phá toàn bộ 7 cú sút trúng đích của "La Roja" và trở thành hiện tượng toàn cầu.
Nhưng kể từ đó, Tây Ban Nha không ngoảnh lại. Lạnh lùng như các tiền bối, họ hủy diệt Saudi Arabia, hạ Uruguay, Áo; đánh bật luôn thế hệ vàng của Bồ Đào Nha, Bỉ và giờ là thắng thuyết phục Pháp. Rõ ràng không phải lúc nào cũng lấn lướt, nhưng họ thường bóp nghẹt cảm hứng của đối phương - như cái cách Rodri kìm hãm hàng tiền vệ trứ danh của Bồ, và dù chỉ được chấm 7,5 điểm trước Pháp, đang được cả thế giới ngợi khen vì cái uy áp đảo trên sân.
"La Roja" chỉ thủng lưới đúng 1 bàn cho tới lúc này, khi bị Charles De Ketelaere gỡ hòa ở tứ kết. Sau trận đó, chính Rodri khẳng định: “Chúng tôi đã làm họ mệt mỏi và tìm được cơ hội. Đúng là chúng tôi không có nhiều cơ hội, nhưng đã tìm được khoảng trống và một lần nữa Mikel lại tỏa sáng ở thời điểm quan trọng”.
Marc Cucurella, tân binh của Real, từng bảo sẵn sàng nhúng tay vào bùn nhơ để tập thể giành chiến thắng. Anh nhấn mạnh tầm quan trọng của khâu phòng ngự: “Những đội xuất sắc và những nhà vô địch thường có hàng thủ tốt nhất. Đó là điều chúng tôi đang nỗ lực thực hiện. Toàn đội cố gắng gây áp lực, chặn các đường chuyền và liên tục gọi nhau. Khi giữ sạch lưới, chúng tôi sẽ luôn tiến gần hơn đến chiến thắng”.
 |
| Rodri khẳng định đẳng cấp Quả bóng Vàng 2024. |
Thay đổi hay ẩn mình?
Và cuối cùng, cũng thế hệ này, khi tấn công rực cháy vẫn hạ Đức, hạ Pháp, hạ Anh để lên ngôi châu Âu cơ mà? Tại sao phải cẩn thận đến mức gần như thực dụng? Áp lực thành tích sau 3 kỳ World Cup thất vọng là một phần. Nhưng, thay đổi cũng phản ánh nét trưởng thành của tập thể trẻ trung hồi năm 2024.
Và bước ngoặt chính là vòng chung kết Nations League 2025 cũng trên đất Đức. Yamal lập cú đúp ở bán kết, Tây Ban Nha dẫn Pháp 5-1 đến phút 79, nhưng thua liền 3 bàn cuối giờ, chỉ thắng sít sao 5-4.
Và rồi, nỗi lo dành cho những gã mộng mơ thành hiện thực ở chung kết. "La Roja" vẫn hai lần dẫn trước Bồ Đào Nha, rồi hai lần bị gỡ hòa vì thiếu sót trong khâu theo kèm, bọc lót. Thất bại trên chấm luân lưu hôm ấy buộc họ phải tinh chỉnh.
 |
| Thất bại trước Bồ Đào Nha ở Nations League dường như là bước ngoặt khiến Tây Ban Nha chơi chắc chắn hơn. |
Đến World Cup, phong độ thấp của Nico, việc Yamal vừa trở lại sau chấn thương và trận hòa bất ngờ Cape Verde, đã tổng hòa thành chiếc công tắc để Tây Ban Nha tái khởi động phiên bản “cẩn thận siêu cấp 2010”.
Có thể, nếu muốn, "La Roja" vẫn đủ sức tấn công cống hiến (nhiều lần đập nhả và gây sóng gió cho Pháp ngoài hai tình huống thành bàn), nhưng để hướng đến mục tiêu lớn nhất, sự chắc chắn và hiệu quả là ưu tiên lúc này. Và biết đâu, chút ẩn mình về khả năng tấn công lại có lợi cho một khoảnh khắc bùng nổ ở chung kết?
Hai năm trước, Tây Ban Nha như nghệ sĩ thăng hoa giữa trời Âu. Giờ đây, khi tạm thu mình để khoác tấm áo đấu sĩ, họ bớt hào hoa nhưng lại khó lường hơn. Yếu tố thứ hai lại đảm bảo hơn cho năng lực chinh phục.
Hoàng tử bé của bóng đá Pháp
Mbappe: Le petit prince kể về hành trình từ sân bóng đường phố Bondy đến đỉnh cao thế giới của Kylian Mbappe. Qua lời kể của hai tác giả Collot và Caioli, biệt danh “hoàng tử bé” không chỉ nói lên tuổi trẻ mà còn thể hiện tài năng thiên bẩm và tinh thần chơi bóng thuần khiết của hiện tượng bóng đá Pháp.
