|
Các phương tiện truyền thông nhà nước Iran ngày 8/7 xác nhận nhiều vụ nổ đã xảy ra tại miền nam nước này.
Hãng tin Press TV của Iran cho biết, các tiếng nổ xuất hiện tại các thành phố cảng Bandar Abbas, Sirik và khu vực đảo Qeshm.
Nguồn tin ghi nhận vật thể bay đã đánh trúng một cầu tàu thương mại ở Sirik cùng một cầu tàu cá tại làng Ziarat. Đài phát thanh truyền hình nhà nước Iran (IRIB) bổ sung thêm, một tháp viễn thông tại Bandar Abbas cũng nằm trong danh sách các mục tiêu bị tấn công.
Ngay trước đó vào ngày 7/7, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắt đầu chiến dịch không kích Iran nhằm đáp trả các vụ tấn công nhắm vào tàu thương mại gần eo biển Hormuz.
Theo CENTCOM, ít nhất 14 máy bay quân sự Mỹ đã được ghi nhận hoạt động trên không phận Trung Đông khi Washington phát động chiến dịch tấn công nhằm vào hơn 80 mục tiêu chiến lược của Iran.
Các đòn không kích tập trung vô hiệu hóa hệ thống phòng không, mạng lưới chỉ huy - kiểm soát, trạm radar ven biển, tổ hợp tên lửa chống hạm cùng hơn 60 xuồng cao tốc thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại khu vực eo biển Hormuz.
Một quan chức Mỹ cho biết các cuộc không kích quân sự đang diễn ra ở Iran là "chưa tương xứng" sau vụ tấn công gần đây của Iran nhắm vào tàu chở hàng gần eo biển Hormuz. "Đây là hình thức trừng phạt", quan chức này nhấn mạnh. "Chiến dịch sẽ chưa thể kết thúc trong thời gian ngắn".
Trước đó, Iran đã nổ súng vào ba tàu thương mại trong lãnh hải của Oman gần eo biển Hormuz. Quan chức này mô tả các vụ tấn công là "vi phạm nghiêm trọng" bản ghi nhớ với Mỹ.
Mỹ thu hồi quy chế miễn trừ dầu mỏ Iran, giá dầu tăng
Ngay sau đó, Mỹ thông báo tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hoạt động bán dầu của Iran để trả đũa các vụ tấn công. Giá dầu thô Brent tương lai đã tăng hơn 5% trong ngày thứ Ba.
 |
Chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định thu hồi quy chế miễn trừ xuất khẩu dầu đối với Iran. Quyết định này nhằm đáp trả những hành động mà Washington cáo buộc làm gia tăng bất ổn trên tuyến hàng hải chiến lược toàn cầu Hormuz.
Giới chức Mỹ nhấn mạnh, việc nới lỏng trừng phạt luôn gắn liền với điều kiện Tehran phải thực thi đầy đủ các cam kết trong bản ghi nhớ giữa hai bên.
Trả lời đài CNBC, một quan chức Mỹ nêu rõ: "Như Tổng thống Trump và chính quyền đã nhiều lần khẳng định, các lợi ích dành cho Iran hoàn toàn phụ thuộc vào việc nước này tuân thủ cam kết. Iran chỉ được hưởng quyền lợi nếu có các hành động phù hợp".
Giá dầu tại Mỹ tăng gần 5%, sau khi quân đội Mỹ tiến hành hàng loạt cuộc không kích nhằm vào Iran. Tính đến 22h15 GMT (6h15 sáng thứ Tư, giờ Singapore), giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ tăng lên mức 72,39 USD/thùng.
Tehran: Lệnh trừng phạt dầu mỏ của Mỹ vi phạm thỏa thuận
Ngày 8/7, Iran lên án việc Mỹ tái áp đặt các lệnh trừng phạt dầu mỏ nhằm vào Tehran, gọi đây là "vi phạm rõ ràng" Bản ghi nhớ hai nước đạt được vào tháng trước.
Trong một thông cáo, Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh sẽ "quy trách nhiệm cho chính phủ Mỹ về những hậu quả từ việc vi phạm cam kết".
"Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ, trực tiếp hoặc thông qua các hành động của chính quyền Israel nhằm vào Lebanon, đã liên tục vi phạm các điều khoản khác nhau của bản ghi nhớ ở nhiều mức độ trong suốt 20 ngày qua", cơ quan này cho biết.
Bộ Ngoại giao Iran đồng thời khẳng định sẽ thực hiện "bất kỳ biện pháp nào" cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia.
Theo đài truyền hình nhà nước IRIB, Trụ sở Trung tâm Khatam al-Anbiya - cơ quan chỉ huy quân sự hỗn hợp cấp cao nhất của Iran - tuyên bố: "Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ giáng đòn đáp trả nghiền nát trước các hành động xâm lược của Mỹ".
Cơ quan này nhấn mạnh sẽ "không cho phép bất kỳ sự can thiệp nào vào các hoạt động hoặc quyền quản lý eo biển Hormuz dưới mọi hình thức".
Đồng thời, phía Iran khẳng định "lối đi an toàn duy nhất" cho các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz là những tuyến đường do Tehran chỉ định.
Tuyên bố của Tehran được đưa ra trong thời điểm các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran đang diễn ra để đáp trả các vụ tấn công tàu chở hàng gần eo biển Hormuz.
Các vụ tấn công cùng phản ứng từ phía Mỹ có nguy cơ làm lung lay sự đồng thuận ngoại giao giữa Washington và Tehran, đồng thời làm gia tăng nguy cơ có các hành động đáp trả khiến căng thẳng leo thang, ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán.
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
