 |
| Các tàu lai dắt hộ tống tàu chở dầu Odessa, chở dầu từ UAE, sau khi đi qua eo biển Hormuz, di chuyển vào vùng biển cảng Daesan để chuẩn bị dỡ hàng, tại Seosan, Hàn Quốc, ngày 8/5. Ảnh minh họa: Reuters. |
Theo Reuters, sau thông báo này, giá dầu thế giới tăng hơn 5%.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định thu hồi quy chế miễn trừ xuất khẩu dầu đối với Iran. Quyết định này nhằm đáp trả những hành động mà Washington cáo buộc làm gia tăng bất ổn trên tuyến hàng hải chiến lược toàn cầu Hormuz.
Giới chức Mỹ nhấn mạnh, việc nới lỏng trừng phạt luôn gắn liền với điều kiện Tehran phải thực thi đầy đủ các cam kết trong bản ghi nhớ giữa hai bên.
Tháng trước, Bộ Tài chính Mỹ từng cho phép Iran bán dầu và miễn trừ trừng phạt đối với hoạt động này đến ngày 21/8, theo thỏa thuận sơ bộ giữa Tehran và Washington. Tuy nhiên, quyết định mới nhất yêu cầu Iran chấm dứt hoạt động bán dầu trước ngày 17/7.
Động thái của Mỹ được đưa ra sau khi 3 tàu chở dầu báo cáo về việc bị các vật thể chưa xác định tấn công trên eo biển Hormuz trong những ngày gần đây. Thông tin về các vụ tấn công do Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), đơn vị trực thuộc Hải quân Anh, công bố.
Hiện phía Tehran chưa đưa ra bình luận và cũng chưa có bên nào nhận trách nhiệm về các vụ tấn công được phản ánh.
Một quan chức Mỹ cho biết các nhà đàm phán của hai bên vẫn đang làm việc "một cách thiện chí" nhằm hướng tới thỏa thuận cuối cùng, bất chấp những căng thẳng mới nhất.
Các vụ tấn công cùng phản ứng từ phía Mỹ có nguy cơ làm lung lay sự đồng thuận ngoại giao giữa Washington và Tehran, đồng thời làm gia tăng nguy cơ có các hành động đáp trả khiến căng thẳng leo thang, ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán.
Xuất khẩu dầu vẫn luôn là nguồn thu quan trọng của Iran, mang về hàng tỷ USD ngoại tệ để tài trợ cho chi tiêu của chính phủ, hỗ trợ nền kinh tế vốn suy yếu sau nhiều năm chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Ngày 7/7, Trung tâm Thông tin Hàng hải Hỗn hợp (JMIC) thuộc Hải quân Mỹ cũng nâng mức đe dọa đối với tàu thuyền qua eo biển Hormuz, từ mức "đáng kể" lên mức "nghiêm trọng", sau các vụ tấn công tại khu vực.
JMIC cho biết việc nâng cảnh báo phản ánh nguy cơ xảy ra các hành động tấn công có chủ đích trong điều kiện hiện nay. Đây là lần đầu tiên mức cảnh báo được nâng lên "nghiêm trọng" kể từ ngày 15/6.
"Các vụ việc được xác nhận gần đây cho thấy môi trường an ninh vẫn ở mức nguy hiểm và đòi hỏi sự cảnh giác cao độ", JMIC nêu trong thông báo, đồng thời cảnh báo các thủy thủ cần chuẩn bị cho sự hiện diện dày đặc hơn của các lực lượng hải quân, tình trạng ùn tắc trên tuyến hàng hải và việc bị tăng cường kiểm tra.
Hiện chưa rõ các diễn biến mới này có dẫn đến việc hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn hay không.
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này...
