|
|
Nam bệnh nhân 37 tuổi bất ngờ xuất huyết não sau cơn đau đầu dữ dội. Ảnh: Đinh Hà. |
Gần đây, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ liên tiếp tiếp nhận nhiều trường hợp người trẻ bị xuất huyết não, phần lớn đang trong độ tuổi lao động và có chung một điểm là chưa kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ, đặc biệt là tăng huyết áp.
Xuất huyết não ở người trẻ tăng
Một trong những trường hợp điển hình là bệnh nhân N.V.K. (37 tuổi) nhập viện trong tình trạng đau đầu dữ dội, ý thức chậm, đáp ứng kém khi được gọi hỏi, kèm yếu nửa người bên phải.
Theo người nhà, khoảng 4 giờ trước khi vào viện, bệnh nhân đột ngột đau đầu dữ dội rồi nhanh chóng xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, nói khó, yếu nửa người phải và suy giảm ý thức. Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp nhưng không duy trì điều trị thường xuyên.
Ngay sau khi nhập viện, bệnh nhân được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cần thiết. Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não cho thấy tình trạng chảy máu não vùng nhân xám bên trái.
Các bác sĩ nhanh chóng điều trị tích cực bằng kiểm soát huyết áp liên tục, chống phù não và theo dõi sát tại khoa Cấp cứu và Điều trị tích cực Thần kinh - Đột quỵ. Nhờ được cấp cứu kịp thời, tình trạng bệnh nhân dần cải thiện, ý thức ổn định hơn, giảm nói khó và phục hồi một phần vận động. Hiện người bệnh tiếp tục điều trị phục hồi chức năng chuyên sâu.
Theo ThS.BS Nguyễn Minh Đức, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, việc ngày càng nhiều người trẻ bị xuất huyết não không còn là hiện tượng hiếm gặp. Nhiều yếu tố nguy cơ đang âm thầm tác động mỗi ngày nhưng thường bị bỏ qua.
Trong đó, phổ biến nhất là tình trạng tăng huyết áp không được phát hiện sớm hoặc không điều trị đều đặn. Bên cạnh đó, lối sống căng thẳng kéo dài, thường xuyên thức khuya, áp lực công việc lớn, lạm dụng rượu bia, sử dụng chất kích thích hoặc mắc các bệnh lý nền như dị dạng mạch máu não.
 |
| Hình ảnh vùng tổn thương trước và sau khi được điều trị. Ảnh: BVCC. |
Theo bác sĩ Đức, những yếu tố tưởng chừng quen thuộc này có thể trở thành "ngòi nổ" dẫn đến xuất huyết não bất cứ lúc nào nếu kéo dài và không được kiểm soát.
Dấu hiệu cần đi cấp cứu ngay
Vị chuyên gia cảnh báo xuất huyết não thường khởi phát đột ngột và diễn tiến rất nhanh. Người bệnh có thể xuất hiện cơn đau đầu dữ dội bất thường, cảm giác như "búa bổ" hoặc "sét đánh", kèm buồn nôn, nôn ói, chóng mặt.
Ngoài ra, nhiều trường hợp còn có biểu hiện méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân một bên, nói khó, nói ngọng hoặc không nói được. Một số bệnh nhân nhanh chóng rơi vào tình trạng rối loạn ý thức, thậm chí co giật.
Theo bác sĩ Đức, chỉ cần xuất hiện một trong các dấu hiệu trên, người bệnh cần được đưa tới cơ sở y tế càng sớm càng tốt để tránh bỏ lỡ "thời gian vàng" cấp cứu.
Ngay cả khi qua cơn nguy kịch, nhiều bệnh nhân vẫn phải đối mặt với các di chứng nặng nề như liệt nửa người, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm trí nhớ, mất khả năng lao động hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào người thân trong sinh hoạt hàng ngày. Đây không chỉ là gánh nặng đối với người bệnh mà còn ảnh hưởng lớn đến gia đình và xã hội.
GS.TS Hoàng Bùi Hải, Trưởng khoa Cấp cứu & Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều mẹo xử trí đột quỵ theo kiểu truyền miệng như "chích máu ở đầu ngón tay, dái tai", truyền dịch tại nhà, uống An cung ngưu hoàng hay vác hơi.
Tuy nhiên, bác sĩ cho biết những việc làm này không giúp cải thiện tình trạng. Ngược lại, đây đều là những biện pháp không được khuyến cáo bởi mỗi phút trôi qua hàng triệu tế bào não đã bị chết đi, khiến người bệnh lỡ "thời gian vàng" cấp cứu.
Điều quan trọng nhất cần làm khi có người bị đột quỵ là gọi cấp cứu 115 ngay lập tức, mở sẵn cửa nhà và dọn lối đi để ê-kíp tiếp cận nhanh. Trong lúc chờ nhân viên y tế, người nhà cần theo dõi nhịp thở và tuần hoàn của bệnh nhân, không tự ý thực hiện bất kỳ biện pháp truyền miệng nào.
ThS.BS Nguyễn Minh Đức khuyến cáo xuất huyết não hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu mỗi người chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm.
Để giảm nguy cơ đột quỵ xuất huyết não, người dân nên kiểm tra huyết áp định kỳ, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá, duy trì giấc ngủ đầy đủ, giảm căng thẳng và tập thể dục thường xuyên. Đồng thời, cần khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
