Lần đầu TP.HCM tuyển sinh đầu cấp theo mô hình chính quyền hai cấp

Hướng dẫn học sinh tham gia tuyển sinh đầu cấp ở trường THCS Bình Thọ.

Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết đến ngày 10/3, đơn vị đã hoàn tất quy trình lấy ý kiến các sở, ngành và địa phương về dự thảo kế hoạch huy động trẻ ra lớp và tuyển sinh vào các lớp đầu cấp năm học 2026-2027.

Theo thống kê, trong năm học 2026-2027, toàn Thành phố dự kiến có hơn 170.600 trẻ hoàn thành chương trình mầm non (lớp Lá) đủ điều kiện vào lớp 1; khoảng 184.400 học sinh hoàn thành chương trình lớp 5 để chuyển lên lớp 6; và gần 170.000 học sinh lớp 9. Quy mô học sinh lớn tiếp tục đặt ra yêu cầu cao đối với công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, tổ chức tuyển sinh và phân bổ chỗ học phù hợp.

Khảo sát tại 168 đơn vị hành chính cho thấy hệ thống giáo dục công lập của TPHCM hiện có 1.245 trường, gồm 781 trường tiểu học và 464 trường trung học cơ sở. Ở bậc tiểu học, mạng lưới trường lớp được phân bổ rộng khắp, bảo đảm mỗi phường, xã hoặc đặc khu đều có ít nhất một trường để đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ em tại địa phương.

Tuy nhiên, ở bậc trung học cơ sở, mô hình quy hoạch trường học có xu hướng tập trung hơn. Một số địa phương có sự chênh lệch khá lớn giữa số lượng trường tiểu học và trung học cơ sở. Chẳng hạn, có nơi số trường tiểu học nhiều hơn trung học cơ sở từ 5 đến 7 trường. Ngược lại, cũng có một số phường, xã có số trường trung học cơ sở nhiều hơn tiểu học do được quy hoạch theo mô hình trường quy mô lớn, phục vụ học sinh từ nhiều khu vực lân cận.

Trường THCS Bình Thọ (phường Thủ Đức, TPHCM) trong một lần tổ chức tuyển sinh đầu cấp.

Đáng chú ý, hiện vẫn còn một vài phường chưa bố trí trường trung học cơ sở, trong khi vẫn có nhiều trường tiểu học. Vì vậy, học sinh sau khi hoàn thành chương trình lớp 5 tại các địa phương này sẽ được phân bổ đến các trường trung học cơ sở ở khu vực lân cận.

Thực tế này cho thấy nguy cơ mất cân đối cục bộ về cung - cầu giáo dục ở một số địa bàn, nhất là những khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh hoặc dân số cơ học tăng cao.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, năm học 2026-2027 cũng là thời điểm Thành phố bắt đầu triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp trong bối cảnh điều chỉnh địa giới hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Do đó, việc xác định lại địa bàn tuyển sinh, phân tuyến học sinh và tổ chức hệ thống trường lớp cần được tính toán kỹ lưỡng.

Để chuẩn bị cho công tác này, ngành giáo dục Thành phố đã phối hợp với chính quyền các phường, xã và đặc khu rà soát, cập nhật lại bản đồ hành chính sau sắp xếp; đồng thời thống kê chi tiết số lượng trường học và quy mô học sinh tại từng địa bàn. Trên cơ sở dữ liệu đó, các phương án tuyển sinh được xây dựng theo hướng bảo đảm học sinh có thể học tại trường gần nơi cư trú, tạo thuận lợi cho việc đi lại và sinh hoạt.

Một điểm mới đáng chú ý là việc ứng dụng công nghệ bản đồ số trong tính toán khoảng cách di chuyển của học sinh đến trường. Công cụ này giúp cơ quan quản lý xác định phương án phân tuyến hợp lý hơn, giảm tình trạng quá tải cục bộ tại một số trường, đồng thời tận dụng hiệu quả hệ thống trường lớp hiện có.

Bên cạnh đó, Thành phố cũng tiếp tục ưu tiên bố trí chỗ học cho con em gia đình chính sách, gia đình công nhân, người lao động có hoàn cảnh khó khăn và trẻ em mồ côi. Mục tiêu được đặt ra là bảo đảm 100% trẻ em trong độ tuổi đi học được đến trường, đồng thời duy trì và mở rộng mô hình học hai buổi/ngày ở bậc tiểu học.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, việc lấy ý kiến các sở, ngành và địa phương đối với dự thảo kế hoạch tuyển sinh đầu cấp nhằm hoàn thiện phương án trước khi trình UBND TPHCM ban hành chính thức. Ngành giáo dục thành phố kỳ vọng với sự chuẩn bị đồng bộ và ứng dụng công nghệ trong quản lý, công tác tuyển sinh năm học 2026-2027 sẽ diễn ra thuận lợi, minh bạch, đáp ứng tốt nhu cầu học tập của người dân.