 |
| Bill Gross, đồng sáng lập kiêm Giám đốc đầu tư của Quỹ Pimco. Ảnh: Reuters. |
Giữa lúc khủng hoảng tài chính toàn cầu đẩy hàng loạt định chế tài chính đến bờ vực sụp đổ vào năm 2008, quỹ đầu tư do Bill Gross điều hành là Pimco ghi nhận khoản lợi nhuận lên tới 1,7 tỷ USD chỉ trong một ngày, theo Business Insider.
Kiếm bộn tiền khi cả thị trường hoảng loạn
Trong cuốn sách Vua trái phiếu, nhà báo tài chính Mary Childs tái hiện hành trình hơn 4 thập kỷ của Gross, từ một nhân viên phân tích trở thành nhân vật có ảnh hưởng lớn trên thị trường tài chính thế giới.
Thành công của ông không chỉ đến từ khả năng dự đoán thị trường mà còn từ những chiến lược giao dịch phức tạp, sự kiên nhẫn và các canh bạc có thể khiến một quỹ đầu tư khổng lồ trả giá đắt.
Năm 1994, Mexico rơi vào khủng hoảng tiền tệ khi đồng peso mất giá mạnh, làm dấy lên lo ngại chính phủ nước này không thể thanh toán nợ. Nhu cầu mua trái phiếu Mexico lao dốc khi giới đầu tư tháo chạy.
Giữa lúc thị trường hoảng loạn, Gross cùng đội ngũ Pimco đặt giá mua trái phiếu chính phủ Mexico kỳ hạn một năm với lợi suất lên tới 19,75%. Mức lợi suất hấp dẫn cũng phản ánh rủi ro vỡ nợ lớn.
 |
| Cuốn sách Vua trái phiếu của tác giả Mary Childs. Ảnh: Fahasa. |
Theo Mary Childs, quy mô tài chính của Pimco tạo ra hiệu ứng tâm lý đặc biệt. Tin đồn lan truyền rằng một nhà đầu tư lớn dám mua trái phiếu Mexico hẳn phải biết trước về gói cứu trợ sắp xuất hiện.
Thực tế, Pimco không có nhiều thông tin hơn các nhà đầu tư khác, nhưng đội ngũ của Gross không bác bỏ những đồn đoán, để tâm lý thị trường dần thay đổi và giá trái phiếu đi lên.
Chưa đầy hai tuần sau, Bộ Tài chính Mỹ đồng ý cho Mexico vay tới 20 tỷ USD để ổn định đồng peso. Chính quyền Tổng thống Bill Clinton sau đó tiếp tục thúc đẩy gói hỗ trợ quốc tế trị giá 50 tỷ USD. Thị trường trái phiếu Mexico phục hồi, mang lại khoản lợi nhuận lớn cho Pimco.
Thương vụ thể hiện nguyên tắc xuyên suốt trong sự nghiệp của Gross: Cơ hội đầu tư hấp dẫn đôi khi xuất hiện khi phần lớn thị trường sợ hãi.
Nếu thương vụ Mexico cho thấy khả năng nhìn ra cơ hội giữa khủng hoảng, quyết định năm 2008 phản ánh cách Gross đặt cược vào vai trò can thiệp của chính phủ.
Khi khủng hoảng tài chính Mỹ trầm trọng hơn, Fannie Mae và Freddie Mac đứng trước nguy cơ mất khả năng thanh toán. Thay vì tránh xa các tài sản liên quan, Gross chuyển tới 60% danh mục quỹ Pimco Total Return sang các trái phiếu được bảo đảm hoặc phát hành bởi những doanh nghiệp được chính phủ bảo trợ, chủ yếu gắn với hai tổ chức này.
Ông tin rằng Fannie Mae và Freddie Mac có vai trò quá quan trọng đối với hệ thống tài chính Mỹ.
Ban đầu, khoản đầu tư diễn biến bất lợi khi giá chứng khoán tiếp tục giảm, đẩy Pimco trước nguy cơ thua lỗ lớn. Gross liên tục xuất hiện trên truyền hình và công bố các bài phân tích cảnh báo rằng biến động ở một nhóm tài sản có thể lan thành khủng hoảng tài chính trên diện rộng nếu không có người mua đủ lớn ngăn đà sụp đổ.
Theo Mary Childs, Gross phát đi thông điệp rằng chính phủ Mỹ cần hành động, đặc biệt khi Fannie Mae và Freddie Mac sắp phải tái cấp vốn cho khoảng 225 tỷ USD nợ ngắn hạn.
Ngày 7/9/2008, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Henry Paulson công bố quyết định đặt hai tổ chức dưới sự quản lý đặc biệt của chính phủ. Thông tin này lập tức giúp danh mục của Gross tăng giá. Quỹ Pimco Total Return tăng 1,3%, tương đương khoản lợi nhuận khoảng 1,7 tỷ USD chỉ trong một ngày.
Canh bạc tưởng chừng nguy hiểm trở thành một trong những thương vụ nổi bật nhất sự nghiệp của "vua trái phiếu". Gross không đơn thuần dự báo giá trái phiếu phục hồi, mà đặt cược vào quyết định chính sách dựa trên tầm quan trọng của các tổ chức tài chính đối với nền kinh tế Mỹ.
"Canh bạc" hơn 10 tỷ USD suýt trở thành thảm họa
Không phải mọi thành công của Bill Gross đều đến từ những thương vụ hàng tỷ USD hay các dự báo chính xác về khủng hoảng. Theo Mary Childs, thành tích dài hạn còn đến từ những chiến lược được Pimco vận dụng có hệ thống để gia tăng lợi nhuận.
Thay vì chỉ dự đoán hướng đi của lãi suất hay lựa chọn đúng trái phiếu, Gross và đội ngũ Pimco còn tìm cách khai thác cấu trúc giao dịch để cải thiện hiệu suất danh mục.
Một chiến lược đáng chú ý được Gross gọi là "Lambda Cash", sử dụng công cụ phái sinh để tạo mức độ tiếp xúc với thị trường trái phiếu, đồng thời tận dụng phần tiền mặt còn lại để tạo thêm lợi suất.
Chẳng hạn, thay vì dùng toàn bộ tiền để mua trực tiếp trái phiếu, quỹ có thể sử dụng hợp đồng tương lai trái phiếu để duy trì mức độ tiếp xúc với thị trường. Do không phải thanh toán ngay toàn bộ giá trị danh nghĩa của lượng trái phiếu tương ứng, quỹ có thể phân bổ phần vốn còn lại vào các tài sản sinh lời khác, trong giới hạn quản lý rủi ro và yêu cầu ký quỹ.
Cách làm này giúp Pimco vừa duy trì vị thế trên thị trường trái phiếu, vừa tìm kiếm nguồn lợi suất bổ sung từ phần tiền mặt được giải phóng. Dĩ nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào chi phí giao dịch, yêu cầu ký quỹ và mức sinh lời của các tài sản được lựa chọn.
Theo tính toán được Childs dẫn lại, riêng chiến lược Lambda Cash đã có thể đóng góp thêm khoảng 0,25-0,4 điểm % lợi nhuận mỗi năm.
Mức tăng này thoạt nhìn không lớn, nhưng có ý nghĩa trong thị trường trái phiếu, nơi chênh lệch hiệu suất giữa các quỹ có thể khá nhỏ. Khi được duy trì qua nhiều năm, lợi thế lợi nhuận tích lũy có thể góp phần tạo nên khác biệt đáng kể về kết quả đầu tư dài hạn.
Childs cho rằng thành công dài hạn không nhất thiết đến từ một giao dịch xuất sắc, mà còn từ khả năng liên tục tạo ra những khoản lợi nhuận nhỏ, đồng thời tránh để một sai lầm lớn xóa sạch thành quả tích lũy.
 |
| Mary Childs là tác giả của cuốn sách Vua trái phiếu. Ảnh: Business Insider. |
Bên cạnh việc tận dụng dòng tiền, Gross còn ưa chuộng chiến lược "bán biến động", sử dụng hợp đồng phái sinh để kiếm lời, với kỳ vọng giá tài sản duy trì trong một phạm vi nhất định. Tuy nhiên ngược lại, nhà đầu tư có thể chịu khoản lỗ lớn nếu thị trường bất ngờ biến động mạnh.
Mùa hè năm 2014, Pimco triển khai chiến lược này trên nhiều loại tài sản, từ cổ phiếu, trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp đến tiền tệ. Đáng chú ý, quỹ bán khoảng 70.000 hợp đồng phái sinh gắn với chỉ số S&P, tạo vị thế có quy mô danh nghĩa hơn 10 tỷ USD trên thị trường chứng khoán.
Gross đặt cược rằng giá cổ phiếu sẽ không biến động quá mạnh, đồng thời thực hiện các giao dịch tương tự với lãi suất và chỉ số phái sinh tín dụng. Chiến lược có thể mang lại lợi nhuận đều đặn khi thị trường ổn định, nhưng rủi ro tăng vọt nếu xuất hiện cú sốc bất ngờ. Theo Childs, giao dịch khổng lồ này cuối cùng vẫn thành công, nhưng với biên độ an toàn rất mong manh.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
