Với giới siêu giàu, một chiếc du thuyền không đơn thuần là phương tiện nghỉ dưỡng mà còn là biểu tượng của địa vị, quyền lực và khả năng chi tiêu gần như không giới hạn. Thậm chí, kích thước của những con tàu cũng trở thành thước đo ngầm trong cuộc cạnh tranh thể hiện sự giàu có giữa các tỷ phú.
Đó là một trong những câu chuyện được nhà báo Evan Osnos của The New Yorker khai thác trong cuốn sách The Haves and Have-Yachts (tạm dịch: Người giàu và du thuyền), đưa độc giả bước vào thế giới của những chiếc siêu du thuyền, những người sở hữu chúng và khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn trong xã hội.
Theo The Guardian, cuốn sách không chỉ phác họa cuộc sống xa hoa của tầng lớp tỷ phú mà còn đặt ra câu hỏi về những hệ lụy kinh tế, xã hội và chính trị khi của cải ngày càng tập trung vào tay một nhóm nhỏ.
Những chiếc du thuyền hàng trăm triệu USD
Một trong những nhân vật nổi bật được nhắc đến trong cuốn sách là Jeff Bezos, nhà sáng lập Amazon và là một trong những người giàu nhất thế giới.
Vị tỷ phú từng đặt đóng chiếc siêu du thuyền mang tên Koru với giá trị khoảng 485 triệu USD. Con tàu dài 127 m, sở hữu những cột buồm cao đến mức không thể đi qua bên dưới cầu Koningshaven nổi tiếng tại thành phố Rotterdam, Hà Lan.
Đơn vị đóng tàu từng đề xuất tháo dỡ một phần cây cầu để đưa du thuyền ra biển. Tuy nhiên, ý tưởng này vấp phải sự phản đối của người dân địa phương.
Câu chuyện trở thành ví dụ điển hình cho sự xa hoa của giới tỷ phú, khi một tài sản cá nhân đắt đỏ đến mức có thể đặt ra yêu cầu thay đổi cả công trình công cộng.
Không chỉ gây chú ý bởi kích thước và giá trị, những chiếc siêu du thuyền còn để lại dấu chân môi trường đáng kể. Theo số liệu được Osnos dẫn lại, một du thuyền chạy diesel với đầy đủ tiện nghi có thể tạo ra lượng khí nhà kính tương đương 1.500 ôtô chở khách.
 |
| Cuốn The Haves and Have-Yachts của tác giả Evan Osnos. Ảnh: Amazon. |
Dẫu vậy, nhu cầu sở hữu siêu du thuyền vẫn tiếp tục gia tăng, thậm chí vượt khả năng cung ứng của các nhà đóng tàu.
Osnos chỉ ra rằng năm 1990, Mỹ có 66 tỷ phú USD. Đến năm 2023, con số này đã vượt 700 người, tương đương mức tăng hơn 1.000%.
Trong cùng giai đoạn, số lượng du thuyền tại Mỹ có chiều dài trên 76 m tăng từ chưa đến 10 chiếc lên hơn 170 chiếc.
Trái ngược với sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng tỷ phú và những món tài sản xa xỉ, tiền lương theo giờ trung vị của người lao động Mỹ chỉ tăng khoảng 20% trong giai đoạn được tác giả so sánh.
Những con số này được Osnos sử dụng để phản ánh khoảng cách ngày càng lớn giữa tầng lớp sở hữu khối tài sản khổng lồ và phần đông người lao động.
Đáng chú ý, cuộc cạnh tranh giữa những người giàu không chỉ nằm ở việc ai sở hữu du thuyền dài hơn hay đắt tiền hơn, mà còn thể hiện qua những tiện nghi được trang bị bên trong.
Các xu hướng xa xỉ mới bao gồm rạp chiếu phim IMAX, phòng chuẩn bị trang phục trượt tuyết để khách lên trực thăng tới các đỉnh núi, hay thiết bị y tế cho phép xét nghiệm mầm bệnh ngay trên tàu.
Một số chủ du thuyền còn trang bị tàu ngầm cá nhân, sử dụng da cá đuối và da lươn để bọc nội thất, hoặc đặt vận chuyển những mặt hàng xa xỉ từ khắp thế giới.
Danh sách những thứ có thể được đưa lên du thuyền trải dài từ bánh mì bagel của thương hiệu Zabar's, các loại dưa quý hiếm đến từ Hokkaido, rượu champagne Dom Pérignon cho tới những dịch vụ giải trí riêng tư.
Đại dịch Covid-19 càng thúc đẩy nhu cầu sở hữu không gian biệt lập của giới siêu giàu. Những con tàu có thể di chuyển giữa các vùng biển, tránh xa nơi đông người và cung cấp đầy đủ tiện nghi trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với những người có khả năng chi trả.
Khi sự giàu có đi cùng quyền lực
Theo Osnos, siêu du thuyền còn phản ánh sự thay đổi trong cách tầng lớp giàu có thể hiện địa vị.
Nếu như trước đây, những lâu đài và dinh thự đồ sộ là biểu tượng của sự giàu có, ngày nay các siêu du thuyền có thể đóng vai trò tương tự, nhưng với ưu thế di động và khả năng tránh xa sự chú ý của công chúng.
Một chủ du thuyền được Osnos phỏng vấn cho rằng rất khó duy trì lối sống xa hoa ở mức độ tương tự trên đất liền, đặc biệt khi xét đến tỷ lệ nhân viên phục vụ so với số lượng chủ nhân và khách trên tàu.
Theo người này, du thuyền là một trong những nơi cuối cùng mà giới siêu giàu có thể tận hưởng phong cách sống với đội ngũ phục vụ đông đảo và mức độ riêng tư đặc biệt cao.
Xu hướng tìm kiếm sự biệt lập cũng được Osnos liên hệ với những ý tưởng chính trị và kinh tế của một bộ phận giới công nghệ.
Cuốn sách đề cập tỷ phú đầu tư mạo hiểm Peter Thiel, người từng cung cấp vốn ban đầu cho Seasteading Institute, tổ chức theo đuổi ý tưởng xây dựng các cộng đồng tự trị nổi trên biển.
Dự án này gắn với quan điểm tự do cá nhân của Thiel, trong đó có mong muốn giảm sự phụ thuộc vào các cấu trúc chính trị và quản lý truyền thống.
Bên cạnh lối sống, Osnos còn quan tâm đến sự gia tăng ảnh hưởng chính trị của tầng lớp tỷ phú.
Tác giả lấy ví dụ từ lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20/1/2025, nơi xuất hiện những nhân vật hàng đầu trong giới công nghệ như Elon Musk, Mark Zuckerberg, Jeff Bezos và Sergey Brin.
Sự hiện diện của những tỷ phú này được tác giả xem là biểu hiện cho mối liên hệ ngày càng chặt chẽ giữa sức mạnh tài chính và ảnh hưởng chính trị tại Mỹ.
Ở một góc nhìn khác, lối sống trên những siêu du thuyền cũng gợi nhớ đến lý thuyết của nhà kinh tế học Thorstein Veblen.
Trong tác phẩm The Theory of the Leisure Class xuất bản năm 1899, Veblen đưa ra khái niệm "tiêu dùng phô trương", mô tả việc những người giàu sử dụng các khoản chi tiêu tốn kém, đôi khi mang tính lãng phí, để thể hiện địa vị xã hội.
Hơn một thế kỷ sau, những chiếc siêu du thuyền trị giá hàng trăm triệu USD, cùng hàng loạt tiện nghi vượt xa nhu cầu sinh hoạt thông thường, có thể được xem là một biểu hiện hiện đại của hiện tượng này.
Thông qua những câu chuyện về du thuyền, tỷ phú và các khoản chi tiêu xa xỉ, The Haves and Have-Yachts không chỉ đưa độc giả khám phá cuộc sống của giới thượng lưu mà còn đặt ra vấn đề về sự phân bổ của cải và quyền lực trong nền kinh tế hiện đại.
Khi số lượng tỷ phú và những tài sản xa xỉ liên tục gia tăng, câu hỏi mà cuốn sách gợi mở không chỉ là người giàu có thể mua được những gì, mà còn là sự giàu có ở mức độ cực đoan có ý nghĩa như thế nào đối với phần còn lại của xã hội.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
